— Talaba bo'lganim sababli ro'za tutishga qiynalaman. Do'stim: “Ro'za tutishga qiynaladigan kishi iftorlik qilib berishi kerak”, dedi. Agar iftorlik qilib bersam ro'za tutganlik savobini olaman-mi?
— Bismillahir Rohmanir Rohim. Ro'za tutishga qiynalish ro'za tutmaslikka uzr bo'la olmaydi. Ro'za tutmaslikka ruxsat berilganlar qatorida bemorlar, musofirlar, o'ziga yoki bolasiga zarar etishidan qo'rqadigan homilador va emizikli ayollar zikr qilingan. Alloh taolo bandalarini toqatidan ortiq ishga taklif qilmaydi. Bandalarning toqati etishini bilgani uchun ro'zani farz qilgan. Do'stlariga iftor qilib berib, ro'za tutmay yursa bo'ladi, degan gap mutlaqo noto'g'ridir. Ro'zadorlarga iftorlik qilib berish savobli amal, farz, vojib emas. Lekin ro'za tutish farzi ayndir! Allohdan yordam so'rab, ro'za tutishni boshlang!
Farz qilingan zakot cho‘ntaklardan olinadigan soliq emas, balki u eng avvalo insonlarga mehr-muruvvat va rahm-shafqat tuyg‘u, shiorlarini singdirish, turli tabaqalar o‘rtasida tanishuv va ulfatlik munosabatlarini mustahkamlashdir. Qur’oni Karimda zakot berishdan maqsad, g‘oya bayon etilib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga xitoban: "Mollaridan sadaqa ol. Bu bilan ularni poklaysan, tozalaysan. Ularning haqqiga duo qil. Albatta, duoying ular uchun taskindir. Alloh o‘ta eshituvchidir, o‘ta biluvchidir" (Tavba surasi, 103-oyat) deyilgan.
Shuningdek, zakot joriy etilishining eng muhim hikmatlaridan biri, nafsni tubanlik kirligidan tozalash va jamiyatni oliy darajaga ko‘tarishdan iboratdir.
Shayx Muhammad G‘azzoliy rahimahulloh.
Izoh: Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Zakot — Islomning ko‘prigidir" deganlar. Zakot berish bilan bevalar, yetimlar, nogironlar va muhtojlarga g‘amxo‘rlik qilinadi. U insonlar o‘rtasida aloqalarni yaxshilab, boylar va kambag‘allar o‘rtasidagi ko‘prik.