2021 yil 30 mart kuni O'zbekiston, Qozog'iston va Qirg'iziston ulamolari ishtirokida Ramazon oyi hilolini kuzatishga tayyorgarlik ko'rish bo'yicha onlayn davra suhbati bo'lib o'tdi. Uchrashuvda O'zbekiston musulmonlari idorasi raisining birinchi o'rinbosari Homidjon Ishmatbekov, Qozog'iston musulmonlari idorasi raisi o'rinbosari Yershat Ongarov, Qirg'iziston musulmonlari idorasi apparati boshlig'i Kadirberdiyev Abibulla va bir guruh ulamolar ishtirok etdi.
Davra suhbatida ulamolar Islom dini manbalari va astronomik ma'lumotlarga tayangan holda joriy yilda Sha'bon oyining oxiri va Ramazon oyining hilolini kuzatish yuzasidan o'zlarining fikr-mulohazalarini bildirdilar.
Yershat Ongarov mintaqadagi mo'min-musulmonlar birdamligini ta'minlash, shar'iy ehtiyojlarini qondirish va ulamolarning hamfikrliligini yo'lga qo'yishda mashvarat yo'li bilan ish tutishda ijobiy natijalarga erishilayotganini bildirdi.
Homidjon Ishmatbekov Ramazon oyi mo'min-musulmonlarni uchun eng ulug' mavsum ekanini bildirgan holda Islom dini ta'limotlarida muborak Ramazon oyi va hayitining birinchi kunini belgilashda, Hazrati Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning “Yangi oyni ko'rib ro'za tutinglar va yangi oyni ko'rib hayit qilinglar”, degan hadisi shariflari asos qilib olinganini izohladi. Hanafiy mazhabiga ko'ra, dunyoning qaysi erida yangi hilol ko'ringani ma'lum bo'lsa, shu hilol e'tiborga olinishi mo''tabar manbalarda bayon etilganini qo'shimcha qildi.
Muloqotda Qozog'iston va Qirg'iziston musulmonlari idoralari ulamolari ham o'z fikr-mulohazalarini bildirdilar.






O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
“Niso” surasida shunday bir oyat borki, u Umar ibn Xattob raziyallohu anhuni qattiq o‘yga solgan va u kishi: “Bu Qur’ondagi eng qo‘rqinchli oyatlardan biri” deb aytganlar. Oyat:
﴿مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ﴾
“Kim yomonlik qilsa, o‘sha (yomonlik) bilan jazolanadi” (Niso surasi, 123-oyat).
Bu oyatni eshitganda sahobalar juda qattiq xavotirga tushganlar. Chunki inson hayotida xatolar, kamchiliklar, gunohlar bo‘lib turadi. Sahobalar: “Agar har bir yomon ish uchun jazo bo‘lsa, unda bizdan kim najot topadi?” deb tashvishga tushganlar. Rivoyat qilinishicha, Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhu bu oyatni eshitib: “Yo Allohning Rasuli! Agar har bir yomon ish uchun jazo bo‘lsa, biz halok bo‘lamiz-ku?” deb so‘raganlar. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ey Abu Bakr! Sen kasal bo‘lmaysanmi? Sen charchamaysanmi? Sen g‘am-tashvishga botmaysanmi?” deb so‘radilar. Abu Bakr roziyallohu anhu: “Albatta shunday holatlarga tushaman”, deb javob berdilar. Shunda Payg‘ambarimiz alayhissalom: “Mana shu narsalar sen qilgan xatolaring uchun kafforatdir”, dedilar.
Ulamolar bu oyatni bunday tushuntirishgan:
Inson qilgan yomon ishlarining jazosi faqat oxiratda emas, balki dunyoda ham ba’zan kafforat bilan to‘lanadi:
- Kasallik,
- Tashvish,
- Musibat,
- Qiyinchilik,
- Qalbdagi iztirob.
Bular mo‘minni gunohlardan poklaydi. Shuning uchun bu oyatda ikki xislat jamlangan:
- Adolat — har bir amal hisobga olinadi.
- Rahmat — Alloh bandasini dunyoda poklab turadi.
Yana ulamolar aytadilar:
Niso surasi insonni ikki qanot bilan qo‘llaydi:
- Xavf (qo‘rquv).
- Rajo (umid).
Shuning uchun bu sura mo‘minning qalbini tarbiya qiladigan eng ta’sirli suralardan biri.
Homidjon qori ISHMATBЕKOV