Abulqosim Zahroviy dorini bemorning qoniga aralashtirib (tomirdan) yuborilsa, uning ta'siri tez bo'lishini tajribalar orqali kashf qildi. Shuning uchun u kishi hozirgi kunimizgacha ishlatib kelinayotgan tibbiy shprits- ukolning ixtirochisi sanaladi.
Bu zot o'sha davrda Andalusiyada eng buyuk jarroh deya tanilgan. Shu sababdan uni «zamonaviy xirurgiyaning otasi» deb ham sifatlashadi. Uning qalamiga mansub ulkan qomusiy qo'llanma «At-Tasrif liman 'ajaza 'anit ta'lif» kitobi bo'lib, o'ttiz jilddan iboratdir.
Musulmon tibbiyot olimi Abulqosim Zahroviy tarixdagi birinchi stomatolog - tish jarrohi ham ekanini bilasizmi?
Ushbu olim tish jarohati uchun maxsus uskunalarni ixtiro qilgan. Undan tashqari tishni tekislovchi uskunani ham yasagan. U tish tekislashda tilla va kumush iplardan foydalangan.
O'zi ta'lif etgan kitobida tishni sug'urish, milk ostidagi singan ildizni sug'urish haqida to'xtalgan. U og'iz, milk va tishga etadigan kasalliklar muolajasi haqida ham bir fasl yozgan.
Undan tashqari, Abulqosim Zahroviy tarixda birinchi bo'lib, ko'krak bezi saratonini jarrohlik yo'li bilan davolagan. U 200 dan ortiq jarrohlik asboblarni ixtiro qilgan olim hisoblanadi. U saratonni boshlang'ich davrida to'lig'icha olib tashlash imkoni bo'lsa, davolash mumkin deydi.
Olim Ispaniyaning Madinatuz Zahro shahrida 936-melodiy sana tug'ilib, 1013-melodiy sanada Qurtuba shahrida vafot etgan. X – XI asrlarda yashab ijod qilgan. Yevropada uni «Abul'kasis - Al-Zahrawi Albucasis» deb nomlashgan.
Bobur Ahmad tayyorladi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Garchi ko‘rinsada senga masofa eng uzoq, Kelar U zot rahmati ko‘z yumishingdan tezroq.
Singilginam, albatta, qiyinchilikdan keyin yengillik, ko‘z yoshdan so‘ng tabassum bor va qorong‘u zulmatdan so‘ng tong otadi. Allohning izni ila tez orada g‘am bulutlari tarqaladi, qayg‘u zulmati yorishib ketadi, baxtsizlik nari ketadi va xafaliklar tugaydi.
Shuni bilingki, siz savobga erishasiz. Agar siz ona bo‘lsangiz farzandlaringizga go‘zal tarbiya berasiz hamda Islom yordamchilari, din xodimlari va millat qahramonlari bo‘lib yetishadi. Ular sajdalarida va sahar vaqtlarida haqqingizga duo qilishadi. Shunday ekan, sizning rahmdil ona bo‘lishingiz eng katta ne’matdir. Muhammad sollallohu alayhi vasallamning onalari bu dunyoga ulug‘ imom va yo‘lboshchini hadya etgan ayol ekani sizga faxr va sharaf uchun kifoya qiladi.
Sizning o‘zingiz kabi ayollar orasida yaxshi so‘z, go‘zal mav’iza va boshqa yaxshiliklar ila da’vatchi bo‘lish imkoningiz bor. Chunki ayol kishi o‘zining go‘zal xulqi va yaxshi amallari bilan ko‘plab xatiblar, ma’ruzachilar va mudarrislar qila olmaydigan ishlarni qilishi mumkin. Qanchadan-qancha mahallalarda birgina ayoldan din, ibo, go‘zal xulq, qo‘shnilarga yaxshilik qilish va eriga itoat etish kabi yaxshi amallar tarqalgan. Natijada, uning muattar hayot tarzi doim eslanadigan, insonlarga hikoya qilib beriladigan bo‘lgan va u ayollar uchun go‘zal namunaga aylangan.
Shu’lasi: Kun kelib, rayhonlar gul ochadi, mahzunlik yiroq ketadi va yupanch keladi.
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan