Ko'pchilik zinoning kasofati va zararini bilgach undan qutulish va saqlanish choralarini izlaydi. Quyida ulamolar tavsiya etgan uchta chora va uning tafsiloti haqida to'htalib o'tamiz.
Birinchi chora:Zudlik ila nikoh qilsin.
Alloh taolo O'z kalomi Qur'oni karimda shunday marhamat qiladi
“Bas, o'zingizga xush yoqqan ayollardan nikohlab olingiz”.
(Niso surasi, 3)
Nikoh orqali erkak va ayol o'zaro juftlashib shahvatni eng yaxshi muolajasini qiladilar. Shahvat holatida tabiatda ajib jumbush va iztirob bo'ladi. Bunday holatda na ibodatga qalb mashg'ul bo'ladi, na xotirjamlik ila biror boshqa ish bo'ladi. Qalb va aqlni shunday sarxushlik qamrab oladiki, uni ado qilmasdan boshqa biror chorasi bo'lmaydi. Er-xotinning juftlashganidan keyin u sarxushlik bartaraf bo'ladi. Tabiatda osudalik his qilinadi. Har turdagi tanglik tugaydi. Inson o'zida huzur-halovat his qiladi. Ayni shuning uchun erkak va ayol bir-biri uchun ilohiy tuhfadir. Alloh ta'olo shunday marhamat qiladi:
وَمِنْ آيَاتِهِأَنْخَلَقَلَكُممِّنْأَنفُسِكُمْأَزْوَاجًالِّتَسْكُنُواإِلَيْهَا
Ya'ni:
“Uning oyatlaridan biri orom olishingiz uchun o'zingizdan juftlar yaratganidir” (Rum surasi, 21).
Bu muborak oyatdan sobit bo'ldiki, erkak va ayol bir-biri uchun ilohiy qudratning belgilaridir. Ularga bir-biri ila juftlashib sukun va orom nasib bo'ladi. Huddi shunday hadisi sharifda Rosululloh sollallohu alayhi vasallam o'z ummatlarini nikoh qilishga buyurdilar va uni dinning yarmi deb aytdilar. Bir rivoyatda shunday deyiladi:
إذا تَزَوَّجَ العبدُ فَقَدِ اسْتَكْمَلَ نِصْفَ الدِّينِ
Ya'ni: “Qachonki, banda uylansa, batahqiq, dinining yarmini mukammal qilibdi” (Mishkoti sharif).
Bundan ma'lum bo'ldiki, zinodan saqlanishlik hamda iffat va pokdomonlik hayotini kechirishlik uchun eng yaxshi chora shuki, banda nikoh qilsin va uning jinsiy xohishi ado bo'lsin hamda unga zino kabi og'ir gunohdan saqlanishlik oson bo'lsin.
Ikkinchi chora: Nazarni tiyishlik.
Alloh ta'olo Qur'oni karimda shunday marhamat qiladi:
قُل لِّلْمُؤْمِنِينَيَغُضُّوامِنْأَبْصَارِهِمْوَيَحْفَظُوافُرُوجَهُمْ
Ya'ni:
“Mo'minlarga aytingki, ular nazarlarini pastga qaratsinlar va farjlarini saqlasinlar” (Nur surasi, 30).
Badnazarlikdan inson ichida shahvat olovi alanga oladi. Huddi tugmachani bosishlik ila mashina qo'zg'algani kabi, nomahram ayolga nazar solishlik ila inson jismida shahvat a'zolari jumbushga keladi. Pokdomonlik hayotini kechirishni istaydigan odamlar uchun badnazarlikdan saqlanishlik lozimdir. Nazar pokiza bo'lmasa, shahvat olovini alanga olishidan hech kim to'xtata olmaydi. Hattoki, bir kunmas bir kun badnazarlikka odatlangan odamlar zinoga mubtalo bo'ladilar. Shuning uchun Qur'oni karimda nazarlarni pastga qaratishlikka hukm qilinish bilan birga farjni muhofaza qilish ham hukm qilingandir. Bundan sobit bo'ldiki, bu ikkisi bir-biri ila chambarchas bog'liqdir. Kimning nazari jilovda bo'lsa, uning farji ham saqlangan bo'ladi. Bas, ma'lum bo'ldiki, zinokorlik va buzuqlikdan saqlanishning eng yaxshi chorasi banda nazarini tiyishidir. Inshaalloh, zinodan saqlanishlik oson bo'ladi.
Uchinchi chora:Sabr ila namozga bardavom bo'ling.
Alloh ta'olo O'z kalomi Qur'oni karimda shunday marhamat qiladi:
وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِوَالصَّلَاةِ
Ya'ni: “Sabr va namoz ila yordam so'rang” (Baqara surasi, 45).
Insonga lozimki, shahvatni sabr orqali jilovlasin. Qachonki, to'fon ziyoda ko'tarilayotganini ko'rsangiz, u holda sabr qilib namoz o'qing. Allohdan madad so'rang. Alloh qalbga xotirjamlik solib qo'yadi va behisob go'zal natijalar yuzaga keladi. Chunki, Alloh taolo shunday marhamat qiladi:
إِنَّ الصَّلَاةَتَنْهَىٰعَنِالْفَحْشَاءِوَالْمُنكَرِ
Ya'ni:
“Albatta, namoz faxsh va munkar (yomon ishlar)dan qaytaradi” (Ankabut, 45).
Bundan ma'lum bo'ladiki, sabr ila namozga e'tiborli bo'lish ila bandaning yomonlikdan saqlanishi oson bo'ladi. Shunga ko'ra, kim zino kabi qabih gunohdan saqlanishni xohlasa, namozga e'tiborli bo'lsin. Farzlarni ado qilgandan keyin nafllarni ham ko'paytirsin. Inshaalloh, shahvat nazoratda bo'ladi.
Alloh ta'olo barchamizni O'zi muhofaza qilsin!
"Zina ke nuqsaanat aor us se bachne ki tadaabiyr"
kitobidan Abdulqayyum Komil tarjimasi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Allohning qudrati erkin ekanligi insonning dunyoga kelishidan boshqa holatlarda ham namoyon bo‘ladi. To‘g‘ri inson erkak va ayoldan paydo bo‘ladi. Lekin Alloh erkak va ayolsiz ham insonni yarata oladi. Masalan: Odam alayhissalomni yo‘qdan bor qilgan.
Shuningdek, Alloh taolo faqat erkakning o‘zidan ham inson yarata oladi. Bunga misol: Havo onamiz. Qolaversa, faqat ayolning o‘zidan ham yarata oladi. Iso alayhissalomni faqatgina Maryam onamizdan yaratgan. Bunday noodatiy holatlar esa ilohiy qudratning erkinligini isbotlash uchun faqatgina bir martadan yuz bergan, boshqa takrorlanmaydi. Chunki biz bu holatlardan o‘zimizga yetarli xulosa chiqardik va Allohning qudrati cheksiz ekanini bildik.
Allohning qudrati cheklanmagan. Sababiyat olamidagi sabablarni ham Alloh yaratadi. Ilohiy qudrat esa sabablardan ham ustundir. Endi ilohiy qudratning erkin ekaniga boshqa misollar keltirsak.
Har birimiz ko‘zimiz bilan ko‘rgan yomg‘irga nazar solaylik. Yomg‘ir yog‘ishi uchun o‘ziga yarasha muhit shakllanishi kerak. Ayrim joylarda yomg‘ir yog‘sa, boshqa joylarda yog‘maydi. Dunyo olimlari Allohning yordami ila yomg‘ir yog‘adigan va yog‘maydigan hududlarning xaritalarini ham tuzib chiqishgan.
Lekin Alloh xohlagani bo‘ladi. Ba’zan yomg‘ir yog‘ishi belgilangan joylarga umuman yog‘ingarchilik bo‘lmaydi. Qurg‘oqchilik bo‘lib, odamlar hatto ocharchilikdan vafot etishi ham mumkin.
Shuningdek, qurg‘oqchil yerlarda yog‘ingarchiliklar serob bo‘lishi hech gap emas. Amerika va Yevropa qit’alarida shunday holatlar kuzatiladiki, yog‘ingarchilik hududi sanalsa-da, yillab osmondan hech narsa yog‘masligi mumkin.
Demak, bu holatlarda ham Alloh O‘zining qudrati erkin ekanligini ko‘rsatmoqda. Ha, shak-shubhasiz Alloh taolo xohlagan ish bo‘ladi. Sabablar dunyosida yashasak ham asl sababchi bu Allohning irodasidir.
Ekin-tekinlarga ham bir nazar solaylik. Dehqon unga kerakli barcha o‘g‘itlarni beradi, sharoitlarni yaratadi. Vaqtida suv beradi, ob-havoning hisobini oladi. Biroq ba’zida shunday holatlarda ham ekilgan ekin ko‘zlangan hosilni bermaydi. Ba’zida butkul nobud bo‘ladi. Bu borada Alloh taolo quyidagicha marhamat qilgan:
“(Darhaqiqat), uning mevasi (bog‘i) ihota (halok) qilindi. O‘zi esa huvillab qolgan ishkomlarni (ko‘rib) va ularga sarflangan narsalarni (o‘ylab), chapak chalganicha (pushaymon bo‘lib): «Qani edi, men ham Robbimga hech kimni sherik qilmaganimda!» deb qoladi” (Kahf surasi, 42-oyat).
Ilm-fan qancha rivojlanmasin yer yuzida doimo tabiiy ofatlar yuz berib turadi. Demak, yer parvarish tufayli emas, aksincha Allohning qudrati ila hosil berar ekan. Alloh bizni faqat sabablarga bog‘lanib qolmasligimiz uchun ba’zida haqiqiy sababchi O‘zi ekanini ko‘rsatib turadi.
Alloh taoloning qudrati erkin ekanligini jonzotlar misolida ham ko‘rishimiz mumkin. Yer yuzida insondan bir necha barobar kuchli jonzotlar ko‘p. Biroq ba’zida shunday jonzotlarni yosh bola ham boshqara oladi. Chunki Alloh o‘sha jonzotni insonga bo‘ysundirib qo‘ygan. Tuyani olib ko‘ring. Birgina tepkisi yosh bolani o‘limiga sababchi bo‘lishi mumkin. Lekin tuya unday qilmaydi.
Itlar ham o‘z egalarini himoya qiladi, dushmanlardan qo‘riqlaydi. Biroq xuddi shu itga o‘xshash bo‘rilar esa odamlarga hujum qiladi. Agar hayvonlarni boshqarish insonning qo‘lida bo‘lganida bo‘rilarni ham qo‘lga o‘rgatib olar edi. Hatto kichkina zaharli ilon insondan ancha kuchsiz bo‘lsa ham bir chaqishda uni o‘ldirishi mumkin.
Demak, bu yerda hamma narsani boshqaruvchi kuch bu Allohning irodasi ekan. Jonzotlarni hajmiga, kuchiga qarab bu yomon, u yaxshi deb bo‘lmas ekan. Mittigina jonzot ham insonni o‘ldira olishi mumkin ekan.
Shayx Muhammad Mutavalli Sha’roviy rahimahullohning
"Allohning borligiga aqliy dalillar" kitobidan