Inson umri aziz va bebaho ne’matdir. Alloh taolo insonning ona qornida inson shakliga kelganda, bir maxsus farishta yuborib, unga ruh kirgizish va to‘rt narsani peshonasiga bitishni buyuradi:

1. Shu dunyodagi rizqu nasibasi nimalardan iborat ekani;
2. Necha yil umr ko‘rib, qachon dunyodan o‘tishi;
3. Qiladigan yaxshi va yomon amallari;
4. Baxtli yoki baxtsiz bo‘lishi.

***

Hasan Basriy hazratlari demishlar: “Quyoshning har botishida bir parcha kamayishing bor...”

***

Imom ibn Javziy rahmatullohi alayh inson umrini besh mavsumga bo‘ladilar:

1. Sabiylik, norasidalik. Bu mavsum go‘daklikdan to 15 yoshga yetguncha o‘tadigan umrdan iboratdir.
2. Yigitlik, o‘smirlik mavsumi. Buning intihosi to 35 yoshga to‘lguncha.
3. O‘rta yoshlik mavsumi. Buning miqdori to 50 yoshga yetguncha.
4. Keksayish mavsumi. Buning intihosi to 70 yoshga kirguncha.
5. Qarilik davri. Bunga 70 yoshdan keyingi umr kiradi.

***

      Yoshlik – toshqin suv, sug‘oradigan ekiningizni sug‘orib qolmasangiz, o‘tib ketadi. Keyin keksalik ko‘zoynagini taqib, igna bilan quduq qazishdan ish chiqmaydi.

Abdulla Qahhor

***

Donishmandlar shunday o‘git beradilar:

Bir odamning yoshi qirqdan oshsa-yu, yaxshi amallari yomonidan ortiq bo‘lmasa, bunday kishi fursatni qo‘ldan boy bermay yaxshiliklar sonini ko‘paytirishga kirishishi zarur. Aks holda jahannamga hozirlik ko‘raversin...

***

Abu Barza Aslamiydan rivoyat qilingan hadisda: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Qiyomat kuni bandaning ikki qadami to undan umridan – uni nimada o‘tkazgani, ilmidan –u bilan nima qilgani, molidan –uni qayerdan kasb qilgani va nimaga sarf qilgani, jismidan –uni nimada qaritgani haqida so‘ralmaguncha joyidan jilmaydi”. 

Olimlarning bu borada o‘tkazgan tadqiqotlariga ko‘ra, o‘rtacha 75 yil umr ko‘rgan insonning umri davomida turli ishlarga qancha vaqt sarflashi aniqlangan. Unga ko‘ra: 15 yil atrofidagi vaqt bolalik va o‘smirlik bilan o‘tadi. Agar bir sutkada 8 soatdan uxlasa, 25 yil umri uyqu bilan o‘tadi. Agar bir sutkada 8 soat kasb kor bilan mashg‘ul bo‘lsa, 25 yil umri ishlashga sarflanadi. Agar bir sutkada 3 mahal ovqatlansa, har ovqatlanishga yarim soatdan vaqt sarflansa, 4 yarim yildan ortiqroq umr ovqatlanishga sarflanar ekan.

Saidabror Umarov tayyorladi