Joriy yilning 17 avgust kuni N. Nazarboyev dinlararo va madaniyatlararo muloqotni rivojlantirish markazi maydonchasida "Markaziy Osiyo mamlakatlari HHI asrda madaniyatlarning yaxshi qo'shnichiligi"onlayn konferentsiyasi doirasida Qozog'iston, O'zbekiston, Tojikiston, Qirg'iziston, Turkiya, Pokiston davlat organlari va tadqiqot doiralari, shuningdek, xalqaro tashkilotlar va xorijiy diplomatik vakolatxonalar vakillari tomonidan mazmunli muhokama bo'lib o'tdi.
Konferentsiyaning asosiy maqsadi dinlararo sohada va madaniyatlarni yaqinlashtirishda ma'naviy etakchilar - manfaatdor tomonlarning mintaqaviy sa'y-harakatlarini birlashtirish, shuningdek, Markaziy Osiyo davlatlarining samarali hamkorligini faollashtirishdan iborat.
Tadbirda N. Nazarboyev Markazi boshqaruvi raisi B. Sarsenbayev, Qozog'iston Respublikasi Axborot va ijtimoiy rivojlanish vazirligining Din ishlari bo'yicha qo'mitasi raisining o'rinbosari A. Hatiyev, IHT Islom, san'at va madaniyat tarixini o'rganish markazi rahbari (IHT) E. Kilich, Tojikiston islom markazi raisi, muftiy Saidmukarram Abduqodirzoda, Islomobod xalqaro Islom universiteti Islomni o'rganish instituti Bosh direktori Ziyo Ul-Haq Muhammad, Tojikiston Respublikasining Qozog'iston Respublikasidagi elchixonasi maslahatchisi S. Rajabov, O'zbekiston musulmonlari diniy idorasi raisining o'rinbosari U. G'afurov, Markaziy Osiyo katolik episkoplari konferentsiyasi raisi, Olmaotadagi eng Muqaddas uch birlik eparxiyasi episkopi ordinariysi Hose Luis Mumbiyela Siyerra, Qozog'iston Respublikasi Musulmonlari diniy idorasi raisining maslahatchisi K. Duysenbay, YuNYeSKOning Markaziy Osiyodagi Klaster byurosining ijtimoiy-gumanitar fanlar bo'yicha mutaxassisi M. Baybekov, Bulg'or Islom Akademiyasi dinlararo muloqot markazi rahbari E. Sodiqova va boshqa ekspertlar ishtirok etdi.
B. Sarsenbayev o'zining qutlov nutqida Jahon va an'anaviy dinlar etakchilari qurultoyining diniy bag'rikenglik va tsivilizatsiyalararo muloqotni mustahkamlashdagi muhim rolini ta'kidladi:"Bugungi kunda konferentsiya ishtirokchilarining asosiy vazifasi – madaniy merosni saqlash bilan Markaziy Osiyoni obod mintaqaga aylantirishga hissa qo'shish hisoblanadi".
Bundan tashqari, B. Sarsenbayev bu yil qurultoyning 20 yilligi - dinlar va millatlar o'rtasidagi o'zaro hurmatga erishish uchun noyob muloqot maydonchasi nishonlanayotganini ta'kidladi. Hozirgi vaqtda Qozog'iston Respublikasi parlamenti Senati Spikeri – Jahon va an'anaviy dinlar etakchilari qurultoyi kotibiyati rahbari M. Ashimbayev raisligi ostida shu yilning 10-11 oktyabr' kunlari Ostona shahrida bo'lib o'tadigan qurultoy kotibiyatining yubiley XXI yig'ilishini tayyorlash va tashkil etish bo'yicha maqsadli ishlar olib borilmoqda.
"Muloqot mintaqadagi do'stlik, o'zaro tushunish va barqarorlik muhitini mustahkamlashning eng ishonchli usuli hisoblanadi. Holbuki, madaniyatlar va xalqlarning yaqinlashishi mamlakatlarimizning sa'y-harakatlarini umumiy manfaat tamoyili asosida birlashtirish orqali mumkin bo'ladi", - deya ta'kidladi N. Nazarboyev markazi boshqaruvi raisi.
O'z navbatida, Qozog'iston Respublikasi Axborot va ijtimoiy rivojlanish vazirligining Din ishlari bo'yicha qo'mitasi raisining o'rinbosari A. Hatiyev "Qozog'iston madaniyat, til, urf-odatlar, ilm-fan va ta'lim sohasidagi konstruktiv siyosatni ilgari surishga katta e'tibor qaratmoqda, bu ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning asosiy omillaridan biri hisoblanadi. Ishonchim komilki, kelajakda Markaziy Osiyoning barcha davlatlari ham turli etnik guruhlar va dinlarning tinch-totuv yashashi uchun beshik bo'lib qoladi".
IHT Islom tarixi, san'ati va madaniyatini o'rganish markazi rahbari E. Kilich o'z videomurojaatida "Markaziy Osiyo a'zo davlatlari o'zlarining ilmiy, badiiy va me'moriy merosi bilan IHT madaniy sohasiga birgalikda muhim hissa qo'shmoqdalar. Bunday meros bilan Markaziy Osiyo mamlakatlari dunyoning eng o'ziga xos madaniy mintaqalaridan birini ifodalaydi. Biz Islom olimlari va faylasuflarining asarlarini, kitob va qo'lyozmalar to'plamlarini, badiiy va me'moriy merosini ularning institutlari bilan qo'shma loyihalar orqali yoritishda davom etamiz".
Markaziy Osiyo davlatlarini madaniy-gumanitar sohada yanada rivojlantirish g'oyasini davom ettirib, O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Islom tsivilizatsiyasi markazi direktori Sh. Minovarov o'z nutqida "so'nggi yillarda Markaziy Osiyo mamlakatlari o'rtasida yaxshi qo'shnichilik, do'stona va o'zaro manfaatli munosabatlar jadal va izchil rivojlanmoqda. Mintaqalararo ko'p qirrali hamkorlikni sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish qardosh xalqlarimizning uzoq muddatli manfaatlariga javob beradi, shuningdek, Markaziy Osiyoda tinchlik, barqarorlik, xavfsizlik va barqaror taraqqiyotni ta'minlashda muhim omil bo'lib xizmat qiladi", deb ta'kidladi.
O'z navbatida, Islomobod xalqaro Islom universiteti Islomni o'rganish instituti Bosh direktori Ziyo ul-Haq Muhammad Qozog'istonning Jahon va an'anaviy dinlar etakchilari qurultoyini o'tkazish tashabbusini yuqori baholadi va VII qurultoy deklaratsiyasining tarixiy ahamiyatini ta'kidladi:"Halqaro hamjamiyat tomonidan keng e'tirof etilgan forum Qozog'istonning haqiqiy tashrif qog'ozi va tinchlik va totuvlik g'oyalarini targ'ib qilish borasidagi sa'y-harakatlarning daliliga aylandi. Bu masalalarning barchasi bizning dunyomiz uchun nihoyatda muhim va dolzarbdir. Jamiyatimizning kelajagi, tinchlik va barqarorlik ularning muvaffaqiyatli hal etilishiga bog'liq. Qurultoy jahon dinlari vakillari uchun interaktiv platformadir".
Tojikiston islom markazi raisi, muftiy Saidmukarram Abduqodirzoda o'z nutqida "Hozirgi paytda barcha xalqlar va millatlarning gullab-yashnashi uchun integratsiya, yaratish, birlashtirish asosiy vazifa ekanligini ta'kidladi,shuningdek, konferentsiya ishtirokchilarining himoya qilish, saqlab qolish bo'yicha pozitsiyasi, ma'naviy-madaniy merosni asrab-avaylash va yuksaltirish xalqaro hamkorlikni teng huquqli va o'zaro manfaatli asosda yanada rivojlantirishga xizmat qiladi", -dedi.
Umuman olganda, konferentsiya ishtirokchilari konfessiyalararo muloqot, shuningdek, ko'p tomonlama hamkorlik va madaniy-gumanitar aloqalarni, shu jumladan konferentsiyada ishtirok etuvchi davlatlar o'rtasidagi mintaqalararo aloqalarni rivojlantirishning dolzarb masalalarini muhokama qilish muhimligi to'g'risida kelishib oldilar.
O'zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati
2026 yilning ilk kunlarida viloyat bosh imom-xatibi rahbarligida viloyatimizda faoliyat yuritayotgan shahar va tuman bosh imom-xatiblari ishtirokida muhim uchrashuv bo‘lib o‘tdi.
Uchrashuvda yangi yilda amalga oshirilishi belgilangan ustuvor vazifalar, joylarda diniy-ma’rifiy ishlar sifatini oshirish, aholi o‘rtasida ma’naviy targ‘ibotni yanada kuchaytirish, yoshlar va oilalar bilan ishlashni tizimli yo‘lga qo‘yish hamda jamoatchilik bilan hamkorlikni mustahkamlash masalalari atroflicha muhokama qilindi.
Viloyat bosh imom-xatibi tomonidan har bir yo‘nalish bo‘yicha aniq vazifalar belgilab berildi, amaliy ko‘rsatma va tavsiyalar taqdim etildi. Shuningdek, imom-xatiblarning mas’uliyati va intizomi, jamiyat oldidagi muhim burchi alohida ta’kidlandi.
Uchrashuvda 2026 yilda diniy-ma’rifiy faoliyatni yanada tizimli, mazmunli va samarali tashkil etish zarurligi qayd etilib, mazkur muloqot joylarda amalga oshiriladigan ishlar uchun mustahkam dasturilamal bo‘lib xizmat qilishi ta’kidlandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati