Abu Hurayradan rivoyat qilinadi:
"Nabiy sollallohu alayhi vasallam:
" Burni yerga ishqalsin, burni yerga ishqalsin, burni yerga ishqalsin", dedilar.
"Ey Allohning Rasuli, kimning?" deyishdi.
"Ota-onasi yoki ulardan biri keksaligida ular bilan birga yashab, do‘zaxga kirgan kishining", dedilar".
Sharh: Demak, ota-ona ulug‘ yoshga kirganlarida ularning xizmatini qilib, roziligini topib qolsa, jannatga kirar ekan, aks holda do‘zaxga kirar ekan. Ikkovlari bo‘lmasa, bittasi - yo ota, yo ona bo‘lsa ham, ana shu holat bo‘lar ekan.
Bu hadisi sharif ham ota-onaning roziligini topish qanchalik muhim ish ekanini ta’kidlamoqda. Bandaning jannat yoki do‘zaxga kirishga sabab bo‘ladigan amallardan biri ota-onaga bo‘ladigan munosabat ekanini ko‘rsatmoqda. Ayniqsa ota-ona keksayganlarida alohida ehtiyotlik bilan ularga yaxshilik qilish payida bo‘lish zarurligini bildirmoqda.
Ushbu hadisi sharifdan olinadigan foydalar:
1. Tinglovchining e’tiborini tortish uchun bir ishning oqibatini takror-takror aytish mumkinligi.
2. Olim va rahbar kishidan biror masala oqibati haqidagi gapni eshitganda, bu oqibat kim uchun ekanini so‘rash lozimligi.
3. Ota-onasi bo‘la turib, ularning roziligini topib, jannatga kirishga sazovor bo‘lolmay qolgan odam baxtsiz shaxs ekan.
"Odoblar xazinasi" kitobidan.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Namozini uyda o‘qiyotgan namozxon ham farzni o‘qib bo‘lgach sunnat va nafl namozlarni o‘qish uchun joyini o‘zgartirishi mustahabmi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Namozda imom bo‘lgan shaxs farzni o‘qigach, o‘sha joyning o‘zida nafl o‘qish makruh sanaladi. Shu bois o‘ng yoki chapga yoki orqa safga o‘tib oladi. Chunki agar imom farzni o‘qigan joyida sunnatni o‘qisa, jamoatga kech kelgan odam imom farzni o‘qiyapti degan gumonda iqtido qilib qo‘yishi mumkin.
Uyda yoki masjidda mustaqil namoz o‘qiyotgan namozxon farz o‘qigan joyida ham, boshqa joyga o‘tib ham o‘qishi mumkin, makruh bo‘lmaydi. Boshqa joyda o‘qish afzal hisoblanadi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam farzdan keyin joyni o‘zgartirishga targ‘ib qilib: “Sizlardan biringiz namozidan forig‘ bo‘lgach, nafl o‘qish uchun oldi yoki orqasiga siljishdan ojiz bo‘ladimi?” deganlar. Yana bir hadisda namoz o‘qilgan joy qiyomat kuni namozxonning foydasiga guvohlik berishi aytilgan. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.