Shu yil 17 oktyabr kuni O‘zbekiston musulomonlari idorasi Kutubxonasida Hazrati Usmon Mus'hafi matnini kodikologik tadqiq qilish bo‘yicha yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Unda Idoraning “Qur’on va tajvidni o‘rgatish” bo‘limi boshlig‘i Shayx Alijon qori Fayzulloh va Kutubxona bo‘limi boshlig‘i Kamoliddin Mahkamov boshchiligida bo‘lim xodimlari ishtirok etdi.
Yig‘ilishda “Mo‘yi muborak” madrasa-muzeyida saqalanayotgan Hazrati Usmon Mus'hafi matnini tadqiq qilishda e’tibor qaratish kerak bo‘lgan jihatlarga urg‘u qaratildi. Xususan, Shayx Alijon qori Fayzulloh Hazrati Usmon Mus'hafi xatiga oid muhim qoida, qiroatlar va ularning yozilish qoidalari hamda Mus'hafi sharifni yozishda omonatdorlikka alohida e’tibor qaratish alohida ta’kidladi. Shuningdek, tadqiqotda amalga oshirish lozim bo‘lgan muhim vazifalar belgilab olindi.
Hozirda maxsus reja asosida Hazrati Usmon Mus'hafi matnini tadqiq qilish ishlari olib borilmoqda. Tadqiqotda quyidagi jihatlarga alohida e’tibor qaratilgan:
Ma’lumot o‘rnida O‘zbekiston musulmonlari idorasi Kutubxonasida Qur’oni karim qo‘lyozma nusxalarining nodir namunalaridan biri Hazrati Usmon Mus'hafi saqlanadi. Qur’oni karimning ushbu noyob va qadimiy qo‘lyozma nusxasi tadqiqotchilar va keng jamoatchilikning doimiy e’tiborida bo‘lgan.
2023 yil 22 dekabr kuni Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev rahbarligida o‘tkazilgan Respublika ma’naviyat va ma’rifat kengashining kengaytirilgan yig‘ilishida muzeylar faoliyatini takomillashtirish bo‘yicha yetti yillik dastur qabul qilinishi e’lon qilindi. Ushbu yig‘ilish topshiriqlari bo‘yicha tuzilgan 50-son Bayonnomaning 47-bandida Muqaddas kitob – Usmon Qur’oni sahifalarining konservatsiya va restavratsiya qilinishini ta’minlash belgilangan.
Mazkur dasturni amalga oshirish maqsadida O‘zbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi sa’y-harakati bilan mahalliy va xorijlik mutaxassislar, jumladan, Kembrij universitetidan Kristine Rose, fransiyalik restavratorlar Axelle Deleau va Coraliye Barbe, Istanbul qo‘lyozmalar ustaxonasi va arxiv bo‘limi mudiri Nil Baydar ishtirokida Hazrati Usmon mus'hafini kelgusida muhofaza qilish bo‘yicha bosqichma-bosqich ta’mirlash rejasi ishlab chiqildi.
Unga ko‘ra, “Yengil restavratsiya ishlari”ni amalga oshirishda Hazrati Usmon Qur’oni sahifalarini skaner qilish va matnini kodikologik tadqiq qilish bo‘yicha yo‘nalishlar belgilab olingan edi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Ko‘p hollarda Qur’oni karim tilovatidan keyingi duolarni savobini Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga bag‘ishlaymiz, deb boshlaymiz. Ayrimlar buning hojati yo‘q. Payg‘ambarimiz alayhissalom ummatning ustozlari bo‘lgani uchun, ummatlarining amallaridan savoblar shundoq ham yetib turadi, deyishadi. Boshqalar Rasululloh alayhissalom ma’sum, barcha xato va gunohlardan pok, u zot bizning duolarimizga, savob bag‘ishlashimizga ehtiyojlari yo‘q, deyishadi. Aslida turli savobli amallar bajarib, savobini Rasulullohga bag‘ishlash mumkinmi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Solih amallar qilib, ularning savobini faqat gunohi bor odamga bag‘ishlanadi, degan tushunchaning o‘zi xatodir. Chunki bag‘ishlangan savob inson gunohlarining kechirilishi bilan birga oxiratdagi maqomi ham oshishiga sabab bo‘ladi. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga savob bag‘ishlash masalasida ulamolarimiz bu amal joiz va bag‘ishlovchining o‘ziga ulkan manfaat bo‘ladi, deyishgan.
To‘g‘ri, u zot alayhissalom bizning duo yoki savoblar bag‘ishlashimizga muhtoj emaslar, ammo u zotga yaqin bo‘lish, shafoatlariga noil bo‘lish uchun shu amallarga biz muhtojmiz.
Qolaversa, savob bag‘ishlash hadya berish hisoblanadi. Taqdim qilingan hadyadan oluvchi xursand bo‘lganidek, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ham pokiza ruhlariga bag‘ishlangan savoblardan shubhasiz, mamnun bo‘ladilar. U zoti bobarakot alayhissalom Alloh taologa eng muqarrab payg‘ambar, duolari beshak ijobat bo‘ladigan zot bo‘lishlariga qaramay hazrati Umar roziyallohu anhu umraga ketayotgan vaqtda unga: “Ey Birodar, duolaringizda bizni unutmang”, deb duo so‘raganlar.
Holbuki, Payg‘ambarimiz alayhissalom biror kishining duolariga muhtoj emas edilar.
Masalan, kimdir birovdan yaxshilik ko‘rsa, minnatdorchilik sifatida uning haqiga duo qiladi, go‘zal tilaklar aytadi. Sarvari olamning nafaqat biz ummatlarga, balki butun insoniyatga qilgan yaxshiliklari behisobdir.
Demak, biz u zot alayhissalom haqlariga minnatdorchilik ma’nosida ham duolar qilib, salavotlar aytamiz.
Ummatning ilk muallimlaridan hamda faqih sahobiylardan biri Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhumo Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning vafotlaridan keyin u zotning nomlaridan umra qilganlar.
Ibn Muvaffaq rahimahulloh esa u zot nomlaridan yetmishta haj qilganlar. Abu Bakr ibn Sarroj degan alloma u zot alayhissalom uchun o‘n mingdan ortiq xatmi Qur’on va shuncha adadda qurbonlik qilganlar. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.