Bismillahir Rohmanir Rohiym
“IQNA” axborot agentligi xabar berishicha, Misr Arab Respublikasi Bosh vaziri Mustofo Madbuliy janoblari 2026 yil 504-sonli qarorni imzoladi. Unga ko‘ra, “Al-Azhar ash-Sharif” universiteti huzurida “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” fakulteti tashkil etiladi.
Misr rasmiy gazetasida e’lon qilingan ushbu qaror mamlakat konstitutsiyasi (qomusi) hamda 1961 yilgi 103-sonli “Al-Azhar ash-Sharif va unga qarashli muassasalarni qayta tashkil etish to‘g‘risida”gi qonun va uning ijro nizomiga asoslanadi. Mazkur tashabbus “Al-Azhar ash-Sharif” universitetida oliy ta’lim tizimini rivojlantirish yo‘lidagi strategik tashabbus sifatida baholanmoqda.
Fakultetni tashkil etishning huquqiy asoslari
Qaror matnida 2024 yilgi 304-sonli Prezident qaroriga ham tayanilgan bo‘lib, unda ayrim vakolatlarni topshirish masalasi belgilangan. Bu esa ta’lim tizimini qo‘llab-quvvatlashda davlat idoralari o‘rtasidagi hamkorlikni ko‘rsatadi.
Shuningdek, 2025 yil 18 noyabr kuni bo‘lib o‘tgan “Azhar Oliy Kengashi” yig‘ilishida mazkur tashabbus ma’qullangan. Loyiha “al-Azhar ash-Sharif” majmuasi rahbari, doktor, shayx Ahmad Tayyib hazratlari tomonidan taqdim etilgan keng qamrovli ta’limiy dastur asosida ishlab chiqilgan.
Fakultet tuzilmasi va joylashuvi
Qarorning birinchi va ikkinchi moddalariga ko‘ra, talabalar mutaxassisligi va ular uchun munosib ta’lim muhitini yaratish maqsadida ikki mustaqil fakultet ochiladi:
Yigitlar bo‘limi: “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” fakulteti (yigitlar uchun) – Qohira shahridagi “Al-Azhar” universiteti “Islom da’vati” fakulteti binosida faoliyat olib boradi.
Qizlar bo‘limi: “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” fakulteti (qizlar uchun) – Qohira shahridagi“Al-Azhar” universiteti “Islom va arabshunoslik tadqiqotlari” fakulteti binosida faoliyat olib boradi.
O‘quv jarayoni boshlanish muddati
Qarorning uchinchi moddasiga muvofiq, har ikki fakultetda o‘qish 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Qaror rasmiy gazetada chop etilgan bo‘lib, shu orqali kuchga kirdi va bunga muvofiq “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” sohasida ixtisoslashgan akademik ta’limning yangi bosqichi boshlanadi.
Manbalar asosida
Ilyosxon AHMЕDOV
tayyorladi.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Sahobalar aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sariyog‘ va xurmoni yaxshi ko‘rar edilar” (Imom Abu Dovud, Imom Ibn Moja rivoyati).
Xurmo kam kaloriyali meva hisoblanib, unda bor-yo‘g‘i 23 kilo kaloriya mavjud. Biroq xurmoning tarkibida inson organizmi uchun zarur bo‘lgan 30 ga yaqin turdagi aminokislotalar mavjud bo‘lib, ularning aksariyati boshqa mevalarda uchramaydi.
Shuningdek, u kaliy, magniy, temir, mis va vitaminlar ayniqsa B6ga boydir.
Xurmo organizmdagi xolesterin darajasini pasaytirish orqali yurak kasalliklari xavfini kamaytiradi. Ichak faoliyatini yaxshilaydi va qabziyatning oldini oladi. Uni muntazam iste’mol qilish ichak mikroflorasini sog‘lomlashtirishga xizmat qiladi.
Xurmo tarkibidagi kaliy qon bosimini me’yorlashtirishga va yurak funksiyasini qo‘llab-quvvatlashga yordam beradi. Unda B6 vitamini va antioksidantlar miyadagi yallig‘lanish jarayonlarini kamaytiradi, xotirani mustahkamlaydi, fikrlash qobiliyatini yaxshilaydi.
Tarkibidagi glyukoza, fruktoza va sukroza kabi tabiiy shakarlar tufayli xurmo organizmga energiya beradi. Shu sababli u jismoniy charchoq paytida va iftorlikda eng yaxshi ozuqa hisoblanadi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Xurmo mo‘min uchun qandoq ham yaxshi saharlik”, deganlar (Imom Abu Dovud rivoyati).
Nabiy sollallohu alayhi vasallam qishda xurmo bilan, yozda suv bilan og‘iz ochar edilar.
Xurmo tarkibidagi kalsiy, magniy va fosfor suyaklarni mustahkamlaydi va osteoporoz kabi kasalliklar xavfini kamaytiradi. Undagi antioksidantlar esa, teri qarishini sekinlashtiradi va uning elastikligini saqlaydi.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, homiladorlik davrida muntazam xurmo iste’mol qilish tug‘ruq jarayonini osonlashtirishga yordam beradi.
Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Kimki: “Subhanallohi va bihamdihi”, desa, u uchun jannatda bir xurmo ekiladi», dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Davron NURMUHAMMAD