10 Феврал, 2026, 22 Шаъбон, 1447
10 Феврал, 2026, 22 Шаъбон, 1447
Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси ташаббуси билан Zoom дастури орқали қозоқ, ўзбек, қирғиз ва хориж уламолар иштирокида қозоқ элининг Ислом динини қабул қилганига 1270 йил тўлиши муносабати билан анжуман бўлиб ўтди.
Халқаро онлайн учрашув аввалида “Ислом динининг Қозоғизтонга кириб келиши” мавзусидаги ҳужжатли фильм намойиш этилди. Шундан сўнг Жамбил вилояти ҳокими Бердибек Мажитбек ули ва Қозоғистон мусулмонлар идораси муфтийси Наврўзбай ҳожи Тағанули Ислом динининг Ўрта Осиё, хусусан, Қозоғистонга кириб келиши, бу ҳудуддаги уламолар, мамлакат мустақиллигининг 30 йиллиги, туркий халқлар ислом билан шарафлангани ҳақида маълумот беришди.
Видеомулоқот шаклида ўтган учрашувда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раисининг биринчи ўринбосари Ҳомиджон қори Ишматбеков маъруза билан қатнашиб, мамлакат муфтийси Наврўзбай ҳожи жаноблари бошчилигидаги уламоларни Қозоқ диёрига Ислом дини кириб келгани ва Қозоғистоннинг истиқлолга эришганининг 30 йиллик санаси билан самимий муборакбод этди, бугунги кунда икки қардош халқлар дўсту қадрдонликлари равнақ топишида Давлатларимиз Раҳбарларининг олиб бораётган саъй-ҳаракатлари натижаси экани, 2018 йилда Ўзбекистон ва Қозоғистон мусулмонлари идоралари ўртасида ҳамкорлик қилиш тўғрисида меморандум имзолангани ўтган давр мобайнида икки давлат диний муассасалари ўртасидаги алоқаларни янада ривожлантиришга хизмат қилганини таъкидлади.
Шунингдек, Ҳомиджон қори Ишматбеков Аллоҳ таолонинг инояти билан Ислом динининг Мовароуннаҳр ўлкаси, хусуан, ҳозирги Қозоғистон ҳудудига Ислом динининг кириб бориши, икки мамлакат мусулмонлари идораларининг яқин ҳамкорлиги тарихий илдизлари 1943 йилда ташкил этилган Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармасидаги муштарак фаолиятга бориб тақалиши, ўтган давр ичида Қозоғистон мусулмонлари диний идораси фалияти ривожланишига ўз вақтида раҳбарлик қилган Ратбек Ҳожи Нисанбайули, Aбсаттар Ҳожи Дербисали, Ержан ҳожи Маямеров, Серикбай ҳожи Ораз жаноблари катта ҳисса қўшгани, ҳозирда Наврўзбай ҳожи Тағанули, бошчилигингизда улкан ва савобли ишлар амалга оширилаётганини баён этди.
Онлайн анжуман доирасида сўз олган Қирғизистон мусулмонлари идораси марказий аппарати раҳбари Равшан Эратов мамлакатда олиб борилаётган ижобий ишлар – ҳамжиҳатлик, бирлик биродарлик, ҳалқнинг тақво ва ҳалоллик учун тарғиботи ҳақида, Халқаро турк академияси ректори академик Дархон Қувондиқули Қидирали ўз сўзида ислом динига туркий ҳалқларнинг ўрни, туркий олимларнинг хизматлари шариат илмлари ривожидаги аҳамиятида тўхталиб ўтди.
Азҳари шариф университети доктори устози Муҳаммад Ризо ўз сўзида Ислом динининг бу диёрларга кириб келиши нафақат Аллоҳни танишга, унга иймон келтиришга, балки бу минтақада истиқомат қилувчи халқларнинг бирлашишига асос бўлгани, илм-фан ривожига, инсоннинг ҳуқуқлари тараққий даражасига етказилгани ҳақидаги маъруза қилди.
Халқаро онлайн учрашув якунида қардош халқлар ва хорижлик уламолар бундай анжуманни юқори баҳолаб, ўзаро ҳамкорликни янада мустаҳкамлаш борасида келишиб олдилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Қуръони каримда таваккул қилиш пайғамбарларнинг шайхи Нуҳ алайҳиссаломдан то Муҳаммад алайҳиссаломгача бўлган пайғамбарларнинг хулқи эканлиги таъкидланади. Аллоҳ таоло барча пайғамбарларнинг тилидан бундай келтиради:
﴿وَمَا لَنَا أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ وَقَدْ هَدَانَا سُبُلَنَا وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَى مَا آَذَيْتُمُونَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ﴾
“Нима учун биз Аллоҳга таваккул қилмас эканмиз?! Ҳолбуки, У бизни йўлимизга ҳидоят қилди. Бизга берган озорларингизга, албатта, сабр қиламиз. Таваккул қилувчилар фақат Аллоҳгагина таваккул қилсинлар», дедилар[1].
Қуръони каримда пайғамбарлардан айтилган сўзларини келтирамиз:
1. Нуҳ алайҳиссаломнинг тилидан:
﴿يَا قَوْمِ إِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقَامِي وَتَذْكِيرِي بِآَيَاتِ اللَّهِ فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ﴾
“Эй қавмим, агар сизларга менинг мақомим ва Аллоҳнинг оятлари ила эслатишим оғир келаётган бўлса, бас, мен Аллоҳга таваккул қилдим”[2].
2. Ҳуд алайҳиссаломниниг қавми уларнинг илоҳлари Ҳуд алайҳиссаломни шарманда қилишини айтганларида, жаҳл билан:
﴿إِنْ نَقُولُ إِلَّا اعْتَرَاكَ بَعْضُ آَلِهَتِنَا بِسُوءٍ قَالَ إِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ وَاشْهَدُوا أَنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ مِنْ دُونِهِ فَكِيدُونِي جَمِيعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُونِ إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمْ مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آَخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا إِنَّ رَبِّي عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ﴾
“Албатта, мен Аллоҳни гувоҳ қиламан ва сиз ҳам гувоҳ бўлингки, мен шерик келтираётганингиздан покман. Ундан ўзгани. Бас, ҳаммангиз менга қарши ҳийла қилаверинглар, менга муҳлат берманглар. Албатта, мен Роббим ва Роббингиз бўлмиш Аллоҳга таваккул қилдим”[3].
3. Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссалом ва У зот билан бирга бўлганларнинг тилидан уларнинг ўз қавмларидан ва улар Аллоҳдан ўзгага ибодат қиладиган нарсаларидан қутилганларини ушбу шаклда айтади:
﴿رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ﴾
“Эй Роббимиз, фақат Сенга таваккул қилдик, фақат Сенгагина қайтдик ва қайтиб борадиган жой ҳам фақат Сенгинадир”[4].
4. Шуайб алайҳиссаломнинг тилидан:
﴿وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَى مَا أَنْهَاكُمْ عَنْهُ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ﴾
“Мен имконим борича ислоҳ қилишдан ўзга ҳеч нарсани хоҳламасман. Менинг муваффақиятим фақат Аллоҳга боғлиқ. Унгагина таваккул қилдим. Унгагина қайтаман”[5].
5. Мусо алайҳиссаломнинг шаънларида:
“Мусо: «Эй қавмим, агар Аллоҳга иймон келтирган бўлсангиз, агар мусулмон бўлсангиз, фақат Унгагина таваккул қилинг», деди. Улар: «Аллоҳгагина таваккул қилдик. Роббимиз, бизни золим қавмларга фитна қилиб қўйма”[6].
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 