Лайлатул Қадр қандай кеча? Лайлатул Қадр – “белгилаш кечаси”, яъни йил давомида қилинадиган турли амаллар, топиладиган ризқ, бир сўз билан айтганда тақдирлар белгиланадиган кечадир.
Бу кеча «... минг ойдан яхшироқдир» (Қадр сураси, 3-оят).
1000 ой – 83 йилга тенг.
83 йил – 30295 кунга тенг.
Лайлатул Қадр кечаси қачон бўлади? Абул Олия розияллоҳу анҳу айтадилар: “Бир аъробий Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб, “Қадр кечаси қачон бўлади?” деб сўради. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Қадр кечасини Рамазоннинг илк ва энг сўнгги ҳамда тоқ кечаларидан изланглар!” дедилар (Имом Абу Довуд ривояти).
Оиша розияллоҳу анҳо онамиздан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Қадр кечасини Рамазон ойининг охирги ўн кунлигидан қидиринглар”, деганлар (Имом Бухорий, Имом Муслом ривояти).
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қадр кечаси борасида: “У 27-ёки 29-кечадир. Ушбу кеча ерда фаришталар сони майда тошлардан ҳам кўп бўлади”, дедилар (Имом Аҳмад ривояти).
Бу кечанинг қандай аломатлари бор? Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “У очиқ, иссиқ ҳам, совуқ ҳам бўлмаган кеча. Унинг тонгида қуёш қизғиш, заиф бўлиб чиқади”, дедилар (Ибн Хузайма ривояти).
Бу кеча Аллоҳ таолонинг амри билан фаришталар ерга тушиб, тонг отгунча инсонлар ҳақига дуо қилади. Қуръони каримда бундай дейилади: “У (кеча)да фаришталар ва Руҳ (Жаброил) Парвардигорларининг изни билан (йил давомида қилинадиган) барча ишлар (режаси) билан (осмондан ерга) тушарлар. У (кеча) то тонг отгунича саломатликдир” (Қадр сураси, 4–5-оят).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу кечани қандай ўтказар эдилар? Ойша онамиз розияллоҳу анҳо айтадилар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Рамазоннинг охирги ўн кунлиги келса, кечалари ухламасдилар ва уйдагиларни ҳам ибодат қилишга уйғотар эдилар” (Имом Бухорий, Имом Муслом ривояти).
Бу кеча қандай амалларни адо этиш лозим?
Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ушбу дуони ўқишни айтдилар:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ كَرِيمٌ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
"Аллоҳумма иннака аъфуввун кариймун туҳиббул аъфва фаъфу аънний"
"Аллоҳим, албатта, Сен кечиргувчисан, кечиришни яхши кўрасан. Гуноҳларимни кечиргин" (Имом Термизий ривояти).
Муҳими, бу кечани ибодат, зикр, тиловат, хайру эҳсон ва бошқа яхши амаллар билан ўтказиш лозим.
Бу кеча гуноҳлар мағфират этилади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким Лайлатул Қадр кечасини имон ва ихлос билан бедор ўтказса, унинг шу кечагача содир этган барча гуноҳлари мағфират қилинади”, деганлар (Имом Бухорий, Имом Муслим, Имом Термизий ривояти)
Аллоҳ таоло бу ойда холис ниятлар билан тутаётган рўзаларимизни, кечалари қоим бўлиб адо этаётган таровеҳ намозларимизни ва хатму Қуръонларимизни Ўзининг лутфу карами ила қабул қилсин. Ўзи дуоларни ижобат қилувчи ва гуноҳларни мағфират қилувчи Зотдир.
Даврон НУРМУҲАММАД
Прага шаҳрида Ўзбекистоннинг Чехиядаги элчихонаси ташаббуси билан қатор маънавий-маърифий учрашувлар ва ифторлик тадбирлари ташкил этилмоқда. Минглаб ватандошларимизни қамраб олаётган хайрли тадбирлар “Рамазон – меҳр-мурувват ва ҳамжиҳатлик ойи” ғояси асосида ўтказилиб, хориждаги юртдошларимизни бирлаштирмоқда.
Прагадаги Ўзбекистон талабалари ассоциациясида ўтказилган учрашувда юздан ортиқ ватандошимиз иштирок этди. Суҳбат давомида Ўзбекистондан борган имомлар ёшларнинг таълимга масъулият билан ёндашиши, қонунларга риоя қилиши, шунингдек, ўқиш жараёнига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган омиллардан эҳтиёт бўлиши лозимлиги ҳақида маърузалар қилишди. Шу билан бирга, Чехия миграция қонунчилиги талабларига амал қилиш масалаларига алоҳида урғу берилди.
“Туркистон” маданий марказида ҳам ватандошлар билан мулоқот ташкил этилди. Унда юзлаб иштирокчилар қатнашиб, Рамазон ойининг мазмун-моҳияти, шахсий интизом ва масъулият, жамиятда бағрикенглик муҳитини мустаҳкамлаш каби масалалар хусусида маъруза тингланди.
Юртимиз уламолари, шунингдек, Tesla компаниясининг Прагадаги қурилиш объектида меҳнат қилаётган ватандошлар билан ҳам учрашди.
“Сулаймон” турк маданий марказида ифторлик дастурхони ёзилди. Ифторликдан кейин таровеҳ намози адо этилди. Диннинг мўътадил ва анъанавий қадриятларини асраш, турли радикал ғоялардан огоҳ бўлиш мавзусида суҳбат қилинди.
Ҳар куни давом этаётган мазкур хайрли ташаббуслар чет элда таҳсил олаётган ёшлар ва меҳнат қилаётган юртдошлар ўртасида ўзаро ҳурмат ва ҳамкорлик муҳитини мустаҳкамлаш, миллий ва маънавий қадриятларни асраб-авайлашга тарғиб этиши билан аҳамиятлидир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати