— Аёл киши қачон ва қандай ҳолатда эридан талоқ сўраши мумкин? Ўзини ўзи ҳам талоқ қилса бўлади, деб эшитдим. Шунга аниқлик киритиб берсангиз.
— Хотин киши эрини ёқтирмаса ёки эри унга ёмон муносабатда бўлса, эридан талоқ қилишини сўраши мумкин. Бу динимизда хулуъ дейилади. Хулуъ – хотиннинг эрига пул таклиф қилиш ёки маҳрдан бир қисмини қайтариб бериш эвазига талоқ сўрашидир.
Аллоҳ таолонинг: “Агар уларнинг Аллоҳ буйруқларини бажара олмасликларидан қўрқсангиз (эридан талоқ олиш ниятида) эваз беришида (ва эрнинг шу эвазни олишида) эр-хотин учун гуноҳ йўқ” (Бақара сураси, 229-оят), деган сўзи хулуъ мумкин эканига далилдир.
Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Айтди: “Собит ибн Қайс ибн Шамоснинг хотини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг олдиларига келди ва: “Ё Расулуллоҳ, мен унинг хулқи ва динидан нолимайман. Лекин Исломдаги ношукрлигини ёмон кўраман”, деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Унга боғини қайтариб берасанми?” дедилар. У аёл: “Ҳа”, деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Собитга: “Боғни қабул эт ва уни бир талоқ қил”, дедилар” (Имом Бухорий ривояти).
Бундай ҳолатларда хотин эридан талоқ талаб қилиши мумкин. Бу Ислом динининг адолатини, аёл ва эркакка ўз ҳақ-ҳуқуқларини беришдаги қийматини кўрсатади.
Шариат ўлчовида ақлга сиғадиган сабаб бўлмаса, хотиннинг эридан талоқ сўрашига рухсат берилмайди. Бу борада Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг: “Бирон сабабсиз эридан талоғини сўраган аёлга жаннатнинг ҳиди (ҳам) ҳаром”, деган сўзлари келтирилган (Имом Абу Довуд ривояти).
Агар эр аёлига “ихтиёринг ўзингда” ёки “талоғинг қўлингда”, деса, аёл киши ўзини талоқ қилиши мумкин. Бунинг тафсилотини бу соҳада мутахассис бўлган аҳли илмдан билиб олиш керак бўлади.
Муҳаммад Айюб ҲОМИДОВ
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.
Аллоҳим, тутган рўзаларимизни, ўқиган Қуръонларимизни, зикру салавот, тасбеҳларимизни, таровеҳ намозларимизни қабул қилгин! Бизга Ўзингнинг суҳбатингни насиб қилгин, бизга дунё ва охират яхшиликларини бергин, бизни ҳидоят қилгин, тавбаларимизни қабул қилгин, бизга раҳм қилгин, бизни Ўзингнинг йўлингда, Ўзинг учун уйғотгин.
Аллоҳим, аъзоларимизни ибодатинг билан, қалбларимизни маърифатинг билан машғул қилгин. Бизни ўтган солиҳ бандаларингга эргаштиргин, уларга насиб қилган неъматларингни бизга ҳам насиб қилгин, уларга омонлик берганингдек, бизга ҳам омонлик бергин, хотиржамлик бергин!
Аллоҳим, дунё ва охиратда Ўзингнинг назарингни насиб қилгин, қалбларимизни лаззатлантиргин, бизни Ўзинг рози бўладиганлардан қилгин!
Барча ҳолатларимизда нифоқдан узоқ қилгин. Раҳбарларимизни ҳақ йўлда бардавом қилгин, қалбларимизни ислоҳ қилгин, ҳожатларимизни раво қилгин, айбларимизни яширгин, ғофиллардан қилиб қўймагин, бизга илҳом бериб, тўғри йўлларга йўллагин. Нафсларимизни ёмонликлардан асрагин, бизни Ўзингнинг зикринг, шукринг ва гўзал ибодатингга илҳомлантиргин, фазлу раҳматинг ила дуоларимизни қабул қилгин!
Қалбларимизни поклаб, ишларимизни осон қилгин, дунёю охиратдаги ғамимиз Сенга қурбат ҳосил қилиш бўлсин. Аллоҳим, бизларни амал қилувчилардан қилиб, дунёю охиратимизни обод қилгин! Шукрли қалб, зикрли тил бергин! Бу дунёда илм ва амал, охиратда жаннату жамол насиб қилгин!
Аллоҳим, эй кўзлар кўра олмас, ақллар идрок эта олмас, дунё ҳодисалари ўзгартира олмас, дунё мусибату балолари андишага сола олмас Зот! Сен тоғларнинг оғирлигини, денгиз сувларининг миқдорини, ёмғир томчиларининг саноғини, дарахт япроқларининг ададини, кеча қоронғилиги қорайтирган ва кундуз нури ёритган барча нарсаларни биласан! Ҳеч бир осмон бошқа осмонни, ҳеч бир ер бошқа бир ерни, ҳеч бир денгиз унинг тубидагиларни, ҳеч бир тоғ унинг жойидагиларни кўришингга тўсқинлик қила олмайди! Умримнинг энг хайрли пайти унинг охири бўлсин, амалимнинг энг яхшиси сўнгги амалим бўлсин, Сенинг ҳузурингга борган куним кунларимнинг энг хайрлиси бўлсин!
Аллоҳим, Сендан «Аллоҳ» исминг билан, «Рохман» исминг билан, мен билган-билмаган барча исмларинг билан мени мағфират қилишингни, менга марҳамат кўрсатишингни сўрайман.
Субҳана Роббиял Алийюл Аълал Ваҳҳоб! Ё Ваҳҳоб, ё Аллоҳим, Сени зикр қилишим учун, шукр қилишим учун, гўзал ибодат қилишим учун ёрдам бергин! Яна кўп Рамазон рўзаларини тутиб, таровеҳлар ўқиб, ҳайитларни байрам қилишимизни насиб этгин!
Ё ғиясул мустағийсин, ё Зал жалоли вал икром, ё акромал акромин!
«Моҳи Рамазон муборак» китобидан