08 Март, 2026, 19 Рамазон, 1447
08 Март, 2026, 19 Рамазон, 1447
Ўзбекистон халқи илм-фан, маданият ва санъатга ҳисса қўшган буюк аждодларни чуқур ҳурмат қилади.
ЎзА хабарига кўра, бизнинг мамлакатимизда Ўзбекистон олимларининг мероси ва тарихий асарларини ўрганилади, уларнинг хотираси абадийлаштирилади.
Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг 2020 йил 8 октябрда қабул қилинган "Қатағон қурбонлари меросини чуқурроқ ўрганиш ва уларнинг хотирасини абадийлаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида" ги фармойиши ота-боболаримизнинг ҳаёти ва ижодини янгидан ўрганишга хизмат қилди.
Алоҳида таъкидлаш керакки, Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси ўзбек жадид-маърифатпарварлари ижодини ўрганиш ва оммалаштиришда муҳим аҳамиятга эга. Махсус фонд ва мажбурий нусхаларни сақлаш хизматида кўплаб муаллифларнинг, шу жумладан Абдурауф Фитратнинг ноёб асарлари ва илмий асарлари сақланади. Баъзилари ўзбек тилини ривожлантириш ва янада оммалаштиришга бағишланган.
Шоир ва олим, ёзувчи ва драматург, ўқитувчи ва маърифатпарвар Абдурауф Фитрат 1925 йилда эски ўзбек алифбосида "Ўзбек тили қоидалари бўйича тажриба. Сарф" дарслигини ёзган. Китоб ХХ асрнинг 30-йилларига қадар кўп марта қайта нашр этилган. Ушбу асар ўзбек тили грамматикасини янада ўрганиш учун асос бўлиб хизмат қилди.
Фитрат араб, форс ва усмонли тилшунослигининг ўзбек тилидаги от, сифат, феъл ва ёрдамчи сўзларни аниқлашдаги ютуқлари ва анъаналарига мурожаат қилди. Унинг ижоди йигирманчи асрнинг 20-йиллари ўзбек тилшунослигининг ноёб намуналари, ўтмишнинг ўлмас манбалари (ҳинд, араб тилшунослиги, туркшунослик) ва замонавий тилшунослик ўртасида мустаҳкам кўприк бўлиб хизмат қилади.
Абдурауф Фитрат ўзбек олимларидан биринчилардан бўлиб профессор унвонига сазовор бўлди. 1991 йил 25 сентябрда ўзбек драматургияси, реалистик адабий танқид ва адабиётшунослик мактабини яратишда қўшган ҳиссаси учун Абдурауф Фитратга Алишер Навоий номидаги Давлат мукофоти берилди.
Ўзбек тилини янада ривожлантиришда ижодий учрашувлар, хотира кечалари, онлайн мулоқотлар тобора муҳим аҳамият касб этмоқда, бу ҳам ёш авлоднинг буюк аждодлар-ўмаърифатпарварлар Маҳмудхўжа Беҳбудий, Абдулла Авлоний, Исҳоқхон Ибрат, Абдурауф Фитрат, Абдулла Қодирий ҳаёти ва фаолияти тўғрисида билимларини бойитишга хизмат қилмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Банданинг ҳаққи енгил қараладиган нарса эмас. Бу ҳақ – то адо қилинмагунча кечилмайдиган ҳақ. Бу шундай ҳақки, Аллоҳ таоло аралашмайдиган ҳақ.
Банданинг ҳаққи иймоннинг бир бўлаги. Адо қилинмагунча жаннатга киришдан тўсиб турадиган девор. Бандани ҳаққини адо қилиш аслида иймон келтиришдан бошланади.
Гувоҳлик бераман албатта Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқдир, яна гувоҳлик бераман албатта Муҳаммад алайҳиссалом Аллоҳнинг бандаси ва элчисидир.
“Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқдир” бу калом Аллоҳнинг ҳаққидир.
“Муҳаммад Аллоҳнинг бандаси ва элчисидир” буниси эса банданинг ҳаққидир.
Ушбу жумлалар бир-биридан ажратилганда эса, иймон мукаммал бўлмайди.
“Намозни баркамол ўқингиз”, Аллоҳнинг ҳаққидир.
“Закот берингиз” банданинг ҳаққидир.
“Аллоҳга итоат этингиз” Аллоҳнинг ҳаққидир.
“Пайғамбарга итоат этингиз” банданинг ҳаққидир.
“Менга ва ота-онангга шукр қилгин”
“Менга (шукр қилгин)” Аллоҳнинг ҳаққидир.
“Ота-онангга шукр қилгин” банданинг ҳаққидир.
Агар киши Аллоҳнинг ҳаққини гўзал адо қилса-ю, банданинг ҳаққига риоя қилмаса нажот топмайди.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: “Ким ҳаж қилса-ю, (унда) рофас (фаҳш) ва фисққа йўл қўймаган бўлса, у уйига худди онадан янги туғилгандек гуноҳлардан пок бўлиб қайтади” (Имом Бухорий ривояти).
“Ҳаж” – Аллоҳнинг ҳаққи.
“Фахш ва фисқ” бандалар ҳаққига риоя қилмаслик оқибатида бўлади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга “Фалончи аёл кечалари намоз ўқиб, кундузлари рўза тутади. Бироқ тили ёмон, қўшниларига беҳаёлик билан озор беради”, дейишган эди, у зот соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Унда яхшилик йўқ, у дўзахда” , дедилар (Имом Ҳоким ривояти, саҳиҳ ҳадис).
“Намоз ва рўза” Аллоҳнинг ҳаққи. Аёл уни адо қиларди.
“Тилдаги озор ва беҳаёлик” бандаларнинг ҳаққи. Шу ҳақ адо қилинмагани сабабли “Унда яхшилик йўқ, у дўзахда”, дедилар.
Ёрбек ИСЛОМОВ,
Олмазор тумани “Охунгузар” масжиди имом-хатиби.
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа