14 Октябр, 2026, 3 Жумадул аввал, 1448
14 Октябр, 2026, 3 Жумадул аввал, 1448
Яхши келдинг, эй шарофатли азиз меҳмонимиз,
Интизор эрди йўлингда дийдаи гирёнимиз,
Эй кўнгиллар истаги, маҳбубимиз, жононимиз,
Ўртанур шавқинг била бу сийнаи сўзонимиз,
Тийра кулбамиз ёрутдинг, эй маҳи тобонимиз.
Жилвалар айлаб саодат буржида, эй навниҳол,
Юз очиб, қилдинг намоён нозанинлардек жамол,
Барқарор ўлғил камолот авжида кўрмай завол,
Хуш келибсан, кетмағил, то умримиз борича қол,
Кечсин эмди сен била қолган ҳаёти фонимиз.
Дилҳазинларни қудуминг шоду хандон айлади,
Кечамизни партави моҳинг чароғон айлади,
Ҳар саҳар субҳинг насими анжумафшон[i] айлади,
Сен туфайли Тангри неъматлар фаровон айлади,
Ҳайри баркат келганинг моҳи шариф рамадонимиз.
Қайси бир мадҳинг рақам қилгай сенинг, эй яхши зот,
Улки мўмин баҳравар сендин ҳаёту ҳам мамот,
Эй карамбахшу сахолик, боиси хайру закот,
Топғуси бечоралар сен бирла тангликдин нажот,
Хайри мақдам, эй фазилатли маҳи ғуфронимиз.
Таърихи ҳижратга ўтгач икки йил ул биру бор,
Бандаларга рўза тутмоқ амрин этди ошкор,
Эҳтиром ила тутинг одобини, эй рўзадор,
Кони хислат, хосиятбахшу маҳи раҳматнисор,
Бир улуғ неъматки, бизга туҳфаи раҳмонимиз.
Ассалом, эй моҳи олий, хуш келибсан, марҳабо,
Эй ғубори хоки пойинг дийдаларга тўтиё,
Қилмадик шойиста амринг, тутмадик шартинг бажо,
Бўлғумиз афв этмасанг, шармандаи явмил-жазо,
Ул куни сўрганда биздин адл ила султонимиз.
Ҳақ таоло бизга кўп лутфу иноят айлади,
Сен каби бир моҳи раҳматни каромат айлади,
Холисанлиллоҳ агар ким сенга хизмат айлади,
Они Тангрим лойиқи дийдору жаннат айлади,
Иллати журму гунаҳлар дардига дармонимиз.
Жумла ойлардин фазилатли, муборак номсан,
Бенаволарга саховатли улуғ айёмсан,
Соим[ii] аҳлини зиёфат қилғучи ҳар шом сан,
Раҳматидин Жабраилдек қосиди пайғомсан,
Хайрхоҳу журмпўшу[iii] пардаи нуқсонимиз.
Мушкбўйи файзи субҳингдин муаттардур димоғ,
Рўшнойи лайлатил-қадрингда юлдузлар чироғ,
Ғафлат аҳли уйқуда бебаҳра, кундуз кун синоғ,
Яхшилар бедор ўлиб, тунлар фароғатдин йироғ,
Айлашиб хатму тиловат ҳофизи қуръонимиз.
Эй маҳи ашраф[iv], фазилат сенда беҳад бордур,
Ҳам савобинг беҳисобу ҳикматинг бисёрдур,
Сусти ҳозим[v], заъфи меъда бирла ким бемордур,
Ҳикматинг бу дарду иллатга шифо изҳордур,
Ҳар маризу[vi] ҳар тани бемора сен Луқмонимиз.
Бизни, ё Раб, яхшиларнинг зумрасига қил вусул,
Журмимизни мағфират қил, айла раҳматга духул,
Айбу нуқсон бирла тутган рўзамизни қил қабул,
Бу Суҳайлий осийнинг сендин мудом уммиди шул,
Вақти риҳлатда саломат айлагил иймонимиз.
[i] анжумафшон — юлдуз сочувчи, нур сочувчи
[ii] соим – рўзадор
[iii] журмпўш – айбларни ёпгувчи
[iv] ашраф – энг улуғ
[v] сусти ҳозим – ҳазм тизимининг бузилиши
[vi] мариз – касал
Дадахон қори Суҳайлий
Тақдимотда адабиёт вакиллари, тарихчи олимлар, таниқли журналистлар ҳамда зиёлилар иштирок этиб, асарнинг тарихий-маърифий аҳамияти ва миллий адабиётимиздаги ўрни хусусида фикр-мулоҳазаларини билдирди.
Абу Бакр Қаффол Шоший номи Тошкентнинг кўп асрлик илмий-маърифий тарихи билан чамбарчас боғлиқ. Унинг ҳаёти ва мероси халқимизнинг илм-фан, маънавият ва маданият тараққиётига қўшган ҳиссасини ёдга солади. Ҳастимом мажмуаси эса бугунги кунда ҳам пойтахтимизнинг муҳим тарихий ва зиёратгоҳ масканларидан бири сифатида қадрланади.
Тақдимотда таниқли шоир, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист Салим Ашур китоб миллий сўз санъатимизда ўзига хос воқеа бўлганини таъкидлади. Адабиётшунос олим Сувон Мели эса Тошкент тарихига бағишланган бундай асарнинг яратилишини савобли ва хайрли иш сифатида баҳолади. Унинг таъкидлашича, роман замирида кўплаб китобларни мутолаа қилиш, тарихий маълумотларни қиёслаш ва чуқур ўрганишдек машаққатли меҳнат ётади.
Тадбирда «Жаҳон адабиёти» журнали бош муҳаррири, Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган журналист Аҳмаджон Мелибоев, тарихчи олим Абдуманноп Зиёев, «Меҳнат шуҳрати» ордени соҳиби, адиб Тўлқин Ҳайит, тарих фанлари доктори Саидакбар Аъзамхўжаев ва бошқа зиёлилар ҳам асарнинг тарихий-маърифий аҳамияти, Тошкент ўтмишини ўрганиш ҳамда буюк аждодларимиз меросини кенг жамоатчиликка етказишдаги ўрнига эътибор қаратди.
Абдужаббор Обидов педагогика соҳасидаги фаолияти билан бир қаторда, узоқ йиллардан буён ижод билан ҳам шуғулланиб келади. Унинг «Икки жаҳон оворалари», «Чўрткесар» каби насрий асарлари, «Сени қизғонаман», «Сийрат» номли шеърий тўпламлари, шунингдек, болаларга мўлжалланган «Нозикой ва маймоқ», «Саводхон жўжа» каби китоблари нашр этилган.
Адибнинг «Ҳастимом ёхуд Абу Бакр Қаффол Шоший – II» романи 2025 йилда нашр этилган биринчи қисмнинг давоми ҳисобланади. Асарда минг йил аввалги аждодларимизнинг ҳаёт тарзи, урф-одатлари, жанглардаги жасорати билан бир қаторда, Абу Бакр Қаффол Шошийнинг Нишопур ва Бағдодда устозлардан ҳадис, фиқҳ ва тарих илмларини ўрганган йиллари ҳам қизиқарли тарзда тасвирланган.
Муаллиф Қаффол Шошийни ўз даврининг мураккаб воқеалари, баҳс-мунозаралари ва турли синовлари гирдобида тасвирлар экан, унинг илмий салоҳияти, ғайрати, жасорати ва топқирлигини очиб бериш орқали улуғ аллома сиймосини китобхонга яқиндан танитишга интилади.
Дарҳақиқат, тарихий роман яратиш ижодкордан нафақат юксак бадиий маҳорат, балки катта изланиш, ишончли манбалар билан ишлаш ва тарихий воқеликни теран англашни талаб этади. Бундай асарлар ўтмиш ва бугун ўртасида маънавий кўприк вазифасини ўтаб, ёш авлоднинг миллий тарихимизга қизиқишини ошириш, аждодлар меросига ҳурмат туйғусини мустаҳкамлаш ва китобхонлик маданиятини ривожлантиришга хизмат қилади.
Зеро, тарихни англаш ўзликни англаш демак. Аждодларимиз ҳаёти ва маънавий меросини бадиий адабиёт орқали авлодларга етказиш эса миллий хотирамизни асрашнинг муҳим воситаларидан биридир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 