Пайғамбар алайҳиссаломнинг завжалари бўлишдек улуғ шарафга эга бўлган оналаримиз ислом дини ривожи ва равнақи учун катта ҳисса қўшганлар. Биргина Оиша розияллоҳу анҳо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи вассалламдан 2210 та ҳадис ривоят қилганлар. Ушбу ҳадисларда ибодат, муомалот, хусусан, аёлларга тегишли кўплаб фиқҳий масалалар баён қилинган.
Аллоҳ таоло томонидан оналаримиз ҳақида ояти карима ҳам нозил қилинган. Аҳзоб сурасининг 32-34 оятларида шундай дейди:
“Эй, Пайғамбар аёллари! Агар тақводор бўлсангиз, (ўзга) аёлларнинг бирортаси каби эмасдирсиз. Бас, сизлар (номаҳрам эркакларга) майин сўз қилмангиз, акс ҳолда қалбида бузуқлик бўлган кимса (сиздан) тама қилиб қолур. Яхши (тўғри) сўзни сўзлангиз! Ўз уйларингизда қарор топингиз, (кўчага чиққанингизда) илгариги жоҳилият (даври) ясанишидек ясанмангиз! Намозни баркамол адо этингиз, закотни берингиз ҳамда Аллоҳ ва Унинг пайғамбарига итоат этингиз! Эй, (Пайғамбарнинг) хонадон аҳли! Аллоҳ сизлардан гуноҳни кетказишни ва сизларни обдон поклашни истайди, холос”.
Ислом тарихига назар солсак, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам камтарона ҳаёт кечиришни ихтиёр этганларини кўрамиз. Бу имкон йўқлиги ёки ноиложликдан эмас, фақирона кун кўришни афзал билганларидан эди. Агар хоҳласалар бутун дунё зийнатлари оёқлари остида муҳайё қилинарди, лекин буни ихтиёр этмадилар.
Пайғамбаримиз алайҳиссалом билан бир ёстиққа бош қўйган оналаримиз ҳам қандай қийинчилик, машаққат бўлмасин, сабр қилдилар, бу билан барча муслима аёлларга ўрнак бўлдилар. Улар ер юзидаги энг улуғ зот билан бирга оила қуриб яшаётганларини жуда яхши билар эдилар. Уларнинг уйида энг улуғ калом - Қуръон оятлари тушиб турар эди. Оналаримиз нафақат мол-дунёга, айшу ишратга берилмасликда, балки, масъулиятни сезишда ҳам, охиратни бу дунёдан устун қўйишда ҳам бошқалардан фарқ қилишлари лозим эди. Шундай бўлди ҳам. Жамики солиҳа аёлларга намуна ва ибрат бўлиб қолдилар.
“Кўкалдош” ўрта махсус ислом билим юрти талабаси
Ойбек МАЪРУПОВ.
Бир қишлоқда Юсуф исмли меҳрибон йигит яшарди. У ҳар куни қишлоқ четидаги чашмага бориб, чанқаган ҳайвонларга сув берар, маҳалладошларига кўмаклашишни канда қилмасди.
Кунларнинг бирида қишлоққа бир бегона одам келди. Унинг кийимлари йиртилиб, ўзи бир аҳволда, гапиришга ҳам ҳоли йўқ эди. Қишлоқдагилар унинг кимлиги ва нима мақсадда келганини билмасдан унга қарамади ҳам. Аммо Юсуф унга бефарқ бўлмай егулик ва сув берди. Ўзига келиб олиши учун ҳеч ким яшамайдиган пасқам уйидан жой тайёрлади. У Юсуфнинг меҳрибонлигидан таъсирланиб, кўз ёшлари билан миннатдорлик билдирди.
Бир неча кун ўтиб, у ўзига келганидан сўнг гап бошлади:
– Мен сизлардан бир неча чақирим наридаги қишлоқда яшайман. Ёз кунлари қишлоғимизга сув етиб бормаяпти. Сизлар эса сувнинг бошида яшайсизлар, шу боис сувдан тенг фойдаланиш ҳақида келишмоқчи бўлиб келаётган эдим. Аммо ярим йўлга етганимда ёмғир ёғиб, адир йўлидаги сой сувга тўлди ва йўлакниям ювиб мени ҳам оқизиб кетди. Шукрки, бир катта дарахтга илиниб, жоним омон қолди. Ёмғир тиниб, сув қайтгач, уйга қайтишни ҳам, сизлар томонга келишни ҳам билмай қолдим. Чунки ҳаммаёғим бир аҳволда эди. Нима бўлса, бўлар дея қишлоғингизга келавердим.
Юсуф унинг ниятини қишлоқ оқсоқолларига етказди. Улар: “Яхшилик қилишимиз албатта, яхшилик билан қайтади”, дея бу келишувга рози бўлди.
Шу тариқа икки қишлоқ орасида сув манбасини адолатли бўлишиш ҳақида келишув тузилди. Юсуфнинг меҳрибонлиги икки қишлоқни бир-бирига яқинлаштирди.
Нафиса ПАРДАЕВА
“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 11-сонидан