Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
08 Январ, 2026   |   19 Ражаб, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:24
Қуёш
07:49
Пешин
12:35
Аср
15:30
Шом
17:15
Хуфтон
18:33
Bismillah
08 Январ, 2026, 19 Ражаб, 1447

Арабларнинг Рамазон ширинлиги “Қатайиф” ҳақида

14.04.2023   1874   1 min.
Арабларнинг Рамазон ширинлиги “Қатайиф” ҳақида

Арабларнинг Рамазон ширинлиги – “Қатайиф” ҳақида биласизми?

Қатайиф шарқона ва араб ширинликларининг Рамазон ойида ейиладиган энг машҳуридир.

Қатайифни Ливан, Миср ва Тунисда кўпинча ифторликдан кейин, баъзилар ифтор пайтида, Фаластин аҳолиси эса ифтордан олдин истеъмол қилади.

Қатайифнинг келиб чиқиши тарихи Aббосийлар ва Уммавийлар даврига бориб тақалади. Уни Уммавийлар халифаси Сулаймон ибн Aбдулмалик биринчи бўлиб истеъмол қилган (98-ҳижрий сана).

Муборак ойнинг бошланиши билан Мисрнинг машҳур маҳаллалари Қатайиф тайёрлашни бошлайди.  У оқ доиралари иссиқ металл юзасида пиширилиб, тайёр ҳолда сотилади. Улар асосан қуёш ботишидан олдин ифторлик вақтида сотилади.

Мисрда одатда Қатайиф ёнғоқ ва майиз солинган ёғда қовурилади, сўнг тўғридан-тўғри сиропга (сорбет) солинади. Бир неча дақиқа дам олдирилиб, сўнг иссиқ ҳолда тортиқ қилинади. Кўпинча у  кўпиртирилган қаймоқ ва ёнғоқлар билан безатилади.

 

ЎМИ ходими И.Аҳмедов тайёрлади.

Дунё янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Чигирткалар ва Қиёмат манзараси

06.01.2026   5127   2 min.
Чигирткалар ва Қиёмат манзараси

Баъзида дунёнинг турли минтақаларида чигирткалар кўпайиб, шаҳар ва қишлоқларни, экин майдонларини қоплайди. Сонини аниқлаб бўлмайдиган даражада кўп бўлган чигирткалар галаси одамлар онгида турли фикрларни пайдо қилади.

Чигирткалар Аллоҳ таоло томонидан юборилган “аламли азоб” ёки Қиёмат аломати” эмасми деган фикрлар ҳам бўлади. Табиатнинг бундай ҳодисаси тарихда кўплаб кузатилган бўлса-да, бугунги авлод учун янгилик бўлиши мумкин. Маълумки, аввалги қавмларнинг баъзилари “чигиртка балоси” билан жазоланган.

Аллоҳ таоло Қуръони каримда чигирткалар ҳақида шундай марҳамат қилади:

“...Қабрлардан кўзлари қўрқинчга тўлган ҳолда, худди ёйилган чигирткага ўхшаб чиқиб келурлар.” (Қамар сураси, 7-оят).

Бундан ташқари, уларнинг ҳаракат йўналиши кейинги оятда баён қилинган:

“Чақирувчига қараб бўйинларини чўзиб, шошилиб борурлар...” (Қамар сураси, 8-оят).

Қиёмат кунидаги қайта тирилишни тушунтириш учун Аллоҳ таоло томонидан чигиртка мисолининг келтирилиши бежиз эмас. Зеро, бу ҳашаротлар ердан кўтарилганда сўнг улкан галаларга айлана бошлайдилар. Биргина чигиртка тўдаси 1200 квадрат километр майдонга ёйилиш хусусиятига эга. Шундан сўнг, улар ягона бир йўналишни танлаб, биргаликда уча бошлайдилар.

Уларнинг улкан жамоаси бутун осмонни қоплаб олишга қодир. Бу ҳолат Қиёмат кунидаги манзарани эслатади. Ўша куни вафот этган беҳисоб инсонлар худди шу каби ер остидан чиқиб келадилар ва муайян бир йўналиш бўйлаб гала-гала бўлиб югурадилар.

Хулоса қилиб айтганда, бу воқеани Қиёматнинг кўринишларидан бир лаҳза деб тафаккур қилиш мумкин.

Мўминлар учун Қиёмат қоим бўлмасдан аввал ўз амалларини қайта тарозига тортиб кўриш учун Аллоҳ таолодан берилган бир ибратдир. Гарчи чигиртка бир ҳашорат бўлса-да, ақлли одамларни тафаккурга чорлайди.

Тошкент ислом институти

катта ўқитувчиси Пўлатхон Каттаев

Мақолалар