Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
09 Январ, 2026   |   20 Ражаб, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:24
Қуёш
07:49
Пешин
12:35
Аср
15:31
Шом
17:16
Хуфтон
18:34
Bismillah
09 Январ, 2026, 20 Ражаб, 1447

Ҳажга оид фатволар 5-6-7-8

01.06.2017   7903   2 min.
Ҳажга оид фатволар 5-6-7-8

5-ФАТВО

Юрти билан Макка шаҳри ўртасидаги узоқлик сафар масофаси (90–100 км)га тенг ёки ортиқ бўлса, аёл киши учун ҳажга бирга бориб келадиган маҳрам бўлиши шарт қилинган. Маҳрам деб, эри ёки ўрталарида никоҳ раво бўлмайдиган эркак қариндошларидан бири тушунилади. Унинг қариндошлиги насаб ё эмикдошлик, ёки қудачилик жиҳатидан бўлиши мумкин. Мусулмон бўлиши шарт эмас. Оқил, болиғ, ишончли бўлса, кифоя. Никоҳнинг фарқига бормайдиган мажусий маҳрамликка ярамайди.

 «Оламгирия», «Хулоса», «Қозихон», «Муҳит».

6-ФАТВО

Маҳрам бўлиб ҳажга ҳамроҳ сифатида бориб келувчи кишининг овқат ва йўл харажатлари аёлнинг зиммасидадир. Аёл кишида йўлга қодирлик ва маҳрам мавжуд бўлса, фарз саналувчи ҳажга эрининг рухсатисиз ҳам бориши жоиз. Аммо нафл саналувчи ҳаж сафарига эрининг рухсатисиз бориши жоиз эмас. Аёлга маҳрам топилмагани учун эрга тегиб, уни олиб кетиши вожиб эмас.

 «Оламгирия», «Қозихон».

 7-ФАТВО

Аёл кишига қўйилган шартлардан яна бири – иддада ўтирганлардан бўлмаслигидир. Иддаси эри ўлгани ёки талоқ қилингани сабабли бўлишининг фарқи йўқ. Агар ҳаж сафари асносида эри ўлиб ёки талоқ билан идда ўтиришга тўғри келиб қолса, етган жойидаги шаҳардан иддаси тугагунча чиқмаслиги лозим.

«Оламгирия», «Қозихон».

 8-ФАТВО

Ҳажни адо этиш учун ҳам учта шарт мавжуд. Улар – эҳром, макон ва замон. Ҳажнинг рукн (фарз)лари – Арафотда бўлиш, «зиёрат тавофи» (Каъба тавофи) ва эҳромга ният билан кириш. Вожиблари – Муздалифада туриш, Сафо билан Марва орасида (етти бор) юриш, шайтонга тош отиш, садр (қайтиш) тавофи ва соч олдириш ёки қисқартириш. Суннатлари – қудум тавофи, унда ёки фарз тавофида «рамл» (керилиб юриш), икки кўк мил (яшил белги) орасида шитоб юриш, Минода тунаш (наҳр кунлари), Минодан Арафотга қуёш чиққандан кейин жўнаш, Муздалифадан Минога тонг отмасдан бурун жўнаш, Муздалифада тунаш, тош отиладиган учта жамаротда белгиланган тартибда тош отиш ҳам суннат амаллардандир.

«Оламгирия», «Фатҳул-Қадир»,
«Мухтасар», «ал-Баҳрур-роиқ».

ҲАЖ ВА УМРА
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Умматнинг нажот йўли

06.01.2026   3356   2 min.
Умматнинг нажот йўли

1-қисм | 2-қисм 

(Давоми...)


Жоҳилликлари ва дин душманларига эргашганлари илмонийларни шу ботқоққа ботирганди. Уларни тушунса бўлади, аммо биз аҳли суннани маломат қилишга сиз салафийларни ким мажбур қилди? 
Илмонийларга ўхшаб исломни теран тушунмасликми? Ё дин душманларининг найрангига ўйнашми? 

Бу гапларим бир толиба қиз сўраган саволга жавоб эди. Қиз: Аҳли сунна вал жамоа кимлардан иборат?” деб сўраганида, ичимдан бир оҳ тортиб, барча толиба қизларга айтдим:
 “Буёғига беркитиб ўтириш йўқ. Энди ҳақиқатни яшириб ўтириш кетмайди. Энди уларга хушмуомалада бўлиш ҳам йўқ. Муросалашиб ҳам ўтирмаймиз.
Аҳли суннага қуйидагилардан бошқа ҳеч ким кирмайди:
• Фиқҳ ва усулда тўрт мазҳабга эргашганлар, ҳар асрда янгитдан чиқиб турадиган масалаларда уларнинг фиқҳи ва усулига суянадиганлар.
• Ақида ва усули динда Имом Ашъарий ва Имом Мотуридийга эргашадиганлар.
• Тасаввуфда сунний тариқатларни тан оладиганлар.

Тарихда бу йўлда бўлмаганлар жуда оз бўлишгани учун, ё камолга етишмагани учун уларни қўшиб ўтирмадим. Бинобарин, тўлақонли ҳақ узра бўлишга саводул аъзам (яъни, умматнинг аксари) юрган йўл муносибдир. Буни Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам таъкидлаганлар.
Қолганлар эса ўриндиқларида туриб олиб мусулмоларни ўлдиришяпти, масжидларни ундаги намозхонларга қўшиб портлатиб юборишаётганлардир. Олимларни ўлдираётганлар ҳам аҳли суннадан ташқаридагилар. 
Ҳой уламолар! Ҳой даъватчилар! Эй ихлосли, оқил кишилар! Энди беркитиш йўқ. Одамларга ҳақиқатни баралла етказинг. Бутун оламга жар солинг. Дин душманларига ҳам уқтириб қўйинг. Аҳли сунна вал жамоа шулар (мотуридий, ашъарий, тўрт мазҳабга эргашувчилар)дир. Тарих ҳам шуларники, ислом ҳам. 

Доктор Аҳмад Муҳаммад Фозил,
Истанбулдаги Султон Муҳаммад Фотиҳ жомеъаси,

исломий илмлар куллияси доктори

Ҳадис илми мактаби ўқитувчиси
Абдулбосит Абдулвоҳид ўғли таржимаси

Манба: http://t.me/muhaddisuz

МАҚОЛА