Бухоро шаҳридаги Мир Араб ўрта махсус ислом таълим муассасасида таниқли уламо, шайх Юсуфхон тўра Шокиров таваллудининг 100 йиллиги муносабати билан “Юсуфхон тўра Шокиров – умрини ислом маърифатига бағишлаган аллома” мавзусида маънавий-маърифий тадбир ташкил этилди.

Давра суҳбатида таълим муассасаси маънавий-маърифий ишлар бўйича мудир ўринбосари А.Нажмиддинов, Бухоро давлат университети Филология факультети ўқитувчиси А.Ҳамидов, мадраса устозлари ва талабалар иштирок этдилар.

Тадбир давомида сўзга чиққанлар алломанинг ибратли ҳаёт йўли ва илмий мероси ҳақида тўхталиб ўтдилар. Таъкидланганидек, Юсуфхон тўра Шокиров 1926 йили Қирғизистоннинг Тўқмоқ шаҳрида таваллуд топган бўлиб, илм йўлидаги дастлабки қадамларини машҳур “Мир Араб” мадрасасида (1948–1954 йиллар) бошлаган. Кейинчалик Мисрнинг дунёга машҳур “Ал-Азҳар” университетида (1955–1961 йиллар) таҳсил олиб, юксак илмий салоҳиятга эга бўлган.
Юсуфхон тўра Шокиров ўз фаолияти давомида нафақат маъмурий масъул лавозимларда ишлаган, балки Мир Араб мадрасаси ва Тошкент ислом институтида кўплаб шогирдлар тарбиялаган.

Унинг қаламига мансуб:
· “Қиссаси Рабғузий китобидаги оят ва ҳадислар”,
· “Ислом – иймон, эътиқод ва ҳаёт рамзи” каби монографияси,
· “Алишер Навоий асарларининг изоҳли луғати” каби илмий ишлари бугунги кунда ҳам ўз аҳамиятини йўқотмаган.

Тадбирдан кўзланган асосий мақсад — талаба-ёшларни буюк уламоларнинг ҳаёти ва ижоди билан яқиндан таништириш, уларда илмга муҳаббат ва аждодлар меросига ҳурмат туйғусини шакллантиришдан иборат.
Давра суҳбати қизғин савол-жавоблар билан якунланди. Талабалар ўзларини қизиқтирган саволларга мутахассислардан атрофлича жавоб олдилар.
А.Нажмиддинов
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.
Хиндистоннинг буюк уламоларидан Маҳмуд Девбандий ва у кишининг шогирди Ҳусайн Аҳмад Маданий ҳинд диёрини инглиз мустамлакачиларидан озод қилиб, яна мусулмонларга ўтказишга ҳаракат қилишганини сезган Англия ҳукумати бу икки забардаст олимни Ўрта Ер денгизидаги Малта оролига сургун қилиб, шу ерда ҳибс қилган.
Қамоқхонага кираётган пайтда Маҳмуд Девбандий йиғлаб юборган эканлар. Шунда шогирдлари Ҳусайн Аҳмад Маданий нега йиғлаётганларини сўраганида «Энди Рамазонда Қуръон хатмини қаерда эшитаман?» деган эканлар. Икковлари ҳам олим бўлишган эканлар-у, лекин мураттаб қори эмас эканлар. Рамазонга тўққиз ой қолган пайтда Ҳусайн Аҳмад Маданий бир Мусҳаф топтириб, 9 ой ичида Қуръонни ёд олиб, Рамазонда хатмга ўтиб берган эканлар. Шунда устозлари: «То қиёматга қадар авлодингдан қори узилмасин!» деб дуо қилган эканлар.
Ҳусайн Аҳмад Маданийдан учта ўғил қолган. Улар Асъад Маданий, Аршад Маданий, Асжад Маданий. Бир қизларининг уйида 40 та мураттаб қори бор экан. Аршад Маданийнинг 10 та фарзанди (7 ўғил, 3 қиз) бор, ҳаммаси мураттаб қори экан.
Буюк устозни зиёрат қилиш мақсадида одамлар Ҳиндистондан кемага чиқиб, Малтага боришар экан. Инглизлар эса уларни қамоқхонага қўймагач, ҳеч бўлмаса, шу ерда устоз бор-ку, бизга зиёрат савобини берар дея, қамоқхона атрофини айланиб, дуо қилиб кетишавераркан.
Шунда Ҳусайн Аҳмад Маданий устозларига: «Устоз, бизни зиёрат қилгани келаётган одамларнинг кети узилмайди, лекин уларни бизга кўрсатишмаяпти, шу ерни айланиб-айланиб қайтишаётган экан» деса, Маҳмуд Девбандий айтган эканлар: «Қараб тургин, буларнинг ихлоси сабаб Аллоҳ таоло уларнинг болаларини қори қилади!».
Девбанд қишлоғининг нарироғида Амроҳа деган кичкина қишлоқ бор. У ерда 5000 та мураттаб қори бор. Ундан ҳам нарида Кандеҳла деган қишлоқ бор. Унда эса биронта ҳам мураттаб қори бўлмаган аёл йўқ!
Устоз Ёрқинжон қори раҳимаҳуллоҳ