Laylatul Qadr qanday kecha? Laylatul Qadr – “belgilash kechasi”, ya'ni yil davomida qilinadigan turli amallar, topiladigan rizq, bir so'z bilan aytganda taqdirlar belgilanadigan kechadir.
Bu kecha «... ming oydan yaxshiroqdir» (Qadr surasi, 3-oyat).
1000 oy – 83 yilga teng.
83 yil – 30295 kunga teng.
Laylatul Qadr kechasi qachon bo'ladi? Abul Oliya roziyallohu anhu aytadilar: “Bir a'robiy Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kelib, “Qadr kechasi qachon bo'ladi?” deb so'radi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qadr kechasini Ramazonning ilk va eng so'nggi hamda toq kechalaridan izlanglar!” dedilar (Imom Abu Dovud rivoyati).
Oisha roziyallohu anho onamizdan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qadr kechasini Ramazon oyining oxirgi o'n kunligidan qidiringlar”, deganlar (Imom Buxoriy, Imom Muslom rivoyati).
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qadr kechasi borasida: “U 27-yoki 29-kechadir. Ushbu kecha erda farishtalar soni mayda toshlardan ham ko'p bo'ladi”, dedilar (Imom Ahmad rivoyati).
Bu kechaning qanday alomatlari bor? Ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “U ochiq, issiq ham, sovuq ham bo'lmagan kecha. Uning tongida quyosh qizg'ish, zaif bo'lib chiqadi”, dedilar (Ibn Huzayma rivoyati).
Bu kecha Alloh taoloning amri bilan farishtalar erga tushib, tong otguncha insonlar haqiga duo qiladi. Qur'oni karimda bunday deyiladi: “U (kecha)da farishtalar va Ruh (Jabroil) Parvardigorlarining izni bilan (yil davomida qilinadigan) barcha ishlar (rejasi) bilan (osmondan erga) tusharlar. U (kecha) to tong otgunicha salomatlikdir” (Qadr surasi, 4–5-oyat).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu kechani qanday o'tkazar edilar? Oysha onamiz roziyallohu anho aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ramazonning oxirgi o'n kunligi kelsa, kechalari uxlamasdilar va uydagilarni ham ibodat qilishga uyg'otar edilar” (Imom Buxoriy, Imom Muslom rivoyati).
Bu kecha qanday amallarni ado etish lozim?
Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ushbu duoni o'qishni aytdilar:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ كَرِيمٌ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
"Allohumma innaka a'fuvvun kariymun tuhibbul a'fva fa'fu a'nniy"
"Allohim, albatta, Sen kechirguvchisan, kechirishni yaxshi ko'rasan. Gunohlarimni kechirgin" (Imom Termiziy rivoyati).
Muhimi, bu kechani ibodat, zikr, tilovat, xayru ehson va boshqa yaxshi amallar bilan o'tkazish lozim.
Bu kecha gunohlar mag'firat etiladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim Laylatul Qadr kechasini imon va ixlos bilan bedor o'tkazsa, uning shu kechagacha sodir etgan barcha gunohlari mag'firat qilinadi”, deganlar (Imom Buxoriy, Imom Muslim, Imom Termiziy rivoyati)
Alloh taolo bu oyda xolis niyatlar bilan tutayotgan ro'zalarimizni, kechalari qoim bo'lib ado etayotgan taroveh namozlarimizni va xatmu Qur'onlarimizni O'zining lutfu karami ila qabul qilsin. O'zi duolarni ijobat qiluvchi va gunohlarni mag'firat qiluvchi Zotdir.
Davron NURMUHAMMAD
Shodlik kelmog‘idan umidingmi uzding,
Ulug‘ zot taqdiriga qani iymoning?
Allohning yo‘lida sizga yetgan barcha narsa Uning izni ila gunohlaringizga kafforot bo‘ladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar:
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: إذا صلت المرأة خمسها وصامت شهرها وحفظت فرجها وأطاعت زوجها قيل لها ادخلي من أي أبواب الجنة شئت
«Agar ayol besh vaqt namozini o‘qisa, farz ro‘zasini tutsa, nomusini saqlasa va eriga itoat qilsa unga “jannat eshiklaridan xohlaganingdan kiraver deyiladi”» (Imom ibn Hibbon rivoyati).
Bu ulug‘ amallarni bajarsangiz mehribon va rahmli Zotga yo‘liqasiz hamda U sizga dunyo va oxiratda yordam beradi.
Shariat belgilagan o‘rinda to‘xtang. Allohning kitobi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlari yo‘lidan yuring. Siz muslimasiz. Bu esa ulug‘ sharaf, ulkan faxrdir. Sizdan boshqalar esa nasroniy, yahudiy, dinsizlik yoki umuman Islomga muxolif bo‘lgan millat va elatlarda tug‘ilgan. Ammo sizni Alloh muslima qilishni ixtiyor etdi. Sizni Muhammad sollallohu alayhi vasallamning izidan boruvchilardan qildi hamda Oisha, Xadija va Fotima roziyallohu anhumga ergashganlardan qildi. Sizni besh mahal namoz o‘qishingiz, Ramazon ro‘zasini tutishingiz va har tomonlama iffatingizni saqlashingiz yoqimli emas-mi? Allohni Robb, Islomni din va Muhammad alayhissalomni payg‘ambar deb bilishingiz eng qadrli ne’mat, baxtingiz emas-mi?!
Shu’la: Sizning diningiz oltiningiz, axloqingiz bezagingiz va odobingiz esa mol-mulkingizdir.
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Ro‘zadorlar uchun darslar" kitobidan