Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ro'za ruhiy poklanish bilan birga salomatlikni tiklash uchun ham koni foyda. Olimlar tadqiqotiga ko'ra, ro'zadorlar qonidagi qand, xolesterin va yog'lar tekshirilganda tahlil natijasi juda ijobiy chiqqan. Sababi ro'za tutganda insonning tana a'zosida to'planib qolgan yog'lar eriydi. Bu qondagi xolesterin miqdoriga yaxshi ta'sir ko'rsatadi.
Ro'zaning inson salomatligiga ijobiy ta'siri haqida parhezshunos olimlarning tibbiy jihatdan tasdiqlangan quyidagi xulosalarini e'tiboringizga taqdim etamiz:
Yurak – bu a'zo tana bo'ylab haydaydigan qonning 10 foizi taom hazm qilishga yo'naltiriladi. Ro'za paytida bu miqdor kamayadi va yurakning ishlash tezligi biroz pasayib unchalik charchab kolmaydi;
Qon – Ro'zada qondagi suv miqdorini kamaytirib, uning quyuqlashishiga olib keladi. Bu esa tomirlardagi qon miqdorini kamaytirib, prostoglandin moddasi ajralib chiqishini kuchaytiradi. Bu modda qon aylanish tizimi faoliyatida muhim o'rin egallaydi;
Miya – Ro'za vaqtida tana a'zolari o'z zahirasining bir kismini iste'mol qilishi natijasida xolesterin mikdorini pasaytiradi. Bu esa insul't bo'lish ehtimolini kamaytiradi;
Teri – Bu paytda ro'zada suv miqdori kamayadi va natijada ko'plab teri kasalliklariga shifo bo'ladi. Shuningdek, immunitet oshishi, teri hastaliklari paydo bo'lishi ehtimoli, allergiya kasalliklari kamayishi, husnbuzarlar yo'qolishi, hatto ayrim hollarda saraton kasalliklariga ham shifo bo'ladi;
Me'da – Oshqozon shirasi ro'za paytida kamroq ishlab chiqariladi. Natijada oshkozondagi kislota miqdori kamayib, yarali kasalliklar paydo bo'lish ehtimoli pasayadi;
Jigar – bu a'zo ro'zada o'z faoliyatini kuchaytiradi. Tana a'zosidan peshob pufagi va yo'g'on ichak orqali zaharli moddalar chiqib ketadi.
Oshqozon osti bezi – Ro'za oshqozon osti beziga dam olish imkoniyatini beradi. U qandni to'qimalarda to'planadigan quruq yoki yog'li moddaga aylantiradigan insulin ajratib chiqaradi. Inson tanasida insulin taom ko'pligi sabab me'yoridan ortsa, oshqozon osti beziga ziyon etkazadi va charchoq keltirib chiqaradi. Oqibatda u o'z faoliyatini bajarolmay, qonda qand moddasi to'planib qolishiga olib kelishi mumkin.Bu esa qandli diabetni keltirib chiqaradi.
O'rni kelganda aytish joiz, iftor vaqtida haddan tashqari ko'p taom iste'mol qilish, qorinni tuydirib yuborishdan saqlanish lozim. Bu Payg'ambarimiz alayhissalom sunnatlariga xilof bo'lish bilan birga, ochlik “ta'mi”ni tatib ko'rish to'la amalga oshmaydi.
Manbalar asosida
O'MI hamshirasi
N.Tuychiyeva tayyorladi
Turkiyaning “CNN-Türk” telekanalida efirga uzatilgan “Tafakkur doirasi” dasturida so‘zga chiqqan taniqli olim, Milliy mudofaa universiteti rektori, professor Erhan Afyonju O‘zbekistonning boy tarixiy merosi va sayyohlik salohiyati haqida fikr yuritdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rsatuvda qatnashgan turk tarixchisi Erhan Afyonju O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan alohida geografik hudud sifatida ta’riflagan.
Olimning fikricha, juda ko‘pchilik sayyohlar O‘zbekistonni o‘z ko‘zi bilan ko‘rishni istaydi. Chunki dunyoga mashhur Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent kabi shaharlar ana shu zaminda joylashgan.
Turk tarixchisi yoshlarga murojaat qilib, xorijga sayohat qilishni, avvalo, Turkiy dunyo mamlakatlarini kashf etish, ajdodlar yurti bilan yaqindan tanishishdan boshlash lozim ekanini ta’kidladi.
“Yoshlarga tavsiyam shuki, hozir xorijga sayohat qilmoqchi bo‘lsangiz, avvalo Turkiy zaminni aylaning. Masalan, O‘zbekistonga borib, tarixiy shaharlarni ko‘rib keling, ajdodlaringiz yurti bilan tanishing. So‘ng Saljuqiylar davlati barpo etilgan zaminlarni ko‘ring”, – dedi professor.
Erhan Afyonjuning ta’kidlashicha, bunday sayohatlar yoshlar uchun har tomonlama foydali va qiziqarli bo‘lib, ularning tarixiy xotirasi va dunyoqarashini boyitadi.
“Masalan, Samarqandning go‘zalligini dunyoning ko‘p joylarida topa olmaysiz. Ayniqsa, turk yoshlari o‘z ajdodlari yashagan zaminni borib ko‘rishlari lozim”, – dedi olim.
Professor O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning asosiy beshiklaridan biri, ilm-fan markazi sifatida ham alohida e’tirof etgan.
Shuningdek, turk tarixchisi O‘zbekistonning nafaqat tarixiy va madaniy, balki geografik jihatdan ham yashash uchun qulay hudud ekanini ta’kidlagan.
Dastur davomida professor bildirgan fikr-mulohazalar Turkiya jamoatchiligi orasida O‘zbekistonning tarixiy shaharlari, boy madaniy merosi va turizm salohiyatiga bo‘lgan qiziqishni yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati