Sayt test holatida ishlamoqda!
24 Fevral, 2026   |   7 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:47
Quyosh
07:06
Peshin
12:41
Asr
16:24
Shom
18:11
Xufton
19:23
Bismillah
24 Fevral, 2026, 7 Ramazon, 1447

Uchinchi renesans – uyg'onishga undaydi

05.03.2021   2410   3 min.
Uchinchi renesans – uyg'onishga undaydi

Payg'ambarimiz Muhammad Mustafo salollohu alayhi vasaalamga nozil bo'lgan ilk “Alaq” surasi “Iqro” degan kalom bilan boshlangan.

Bu – o'qi degani. Keyin, ilmini ziyoda etishligini so'rash marhamat qilingan. Ilm istash aslida mashaqqatli yumush. Mirzo Bedil uni poyonsiz ummonga o'xshatib, kimki suvning tubiga chuqur sho'ng'isagina marvarid terishi mumkinligini ta'kidlagan.

Shukrki, o'tmishimiz mana shunday benazir zotlarga boy. Tariximiz tarxida ro'y bergan ikkita renesans davri ana shuning yaqqol tasdig'idir. Olimu allomalarimiz fanning qaysi yo'nalishida mashg'ul bo'lishmasin dunyoga dovruq taratganlar. “Ustoz ul-arab val-ajam” – Mahmud Zamaxshariy arablarga arab tilini o'rgatgan olim sifatida musulmon sharqida mashhur. Imom Buxoriyning “Al-Jomi' as-sahih" asari Qur'oni karimdan keyin turguvchi muhim manbaa sifatida talqin qilinadi. Ahmad Farg'oniy Nil daryosining sathini belgilovchi asbob yasab – nilometrga asos solgan, asarlari “Alfraganus” nomi bilan tarjima qilinib, Yevropaning bir qator universitetlarida darslik qo'llanma sifatida amalda bo'lgan. Ibn Sino – meditsina asoschisi, Abu Rayhon Beruniy bobomiz esa Hristofor Kolumbdan bir necha asr muqaddam ulkan ummon ortida quruqlik borligini bashorat qilib – Amerika zaminini ochgan. Amir Temur Sohibqironga farangistonda Yevropaning xaloskori sifatida tilladan haykal qo'yishgan bo'lsa, Ulug'bek Mirzoning dahosi va betakror zakosi butun dunyoga falakiyot ilmidan hozirga qadar saboq berib keladi...  

Bu ma'lumotlar burun ham ko'p bor aytilgan, ma'rifiy maqolalar va ilmiy tadqiqotlar mavzusi bo'lib kelgan. Biroq, u xuddiki marvarid donalari kabi tarqoq, bir ipga tizilmagandi. Shuning uchun ham na munosib ziynat va na asliga muvofiq qiymat kasb etardi.  

Prezidentimizning buyuk xizmatlari shundan iboratki, poytaxtimizning Hastimom mavzeida qurilayotgan islom madaniyati markazini xalqaro Islom tsivilizatsiyasi markazi sifati nomlash taklifini bildirdilar. Qurilish ko'lami ham ham, faoliyat turi ham shunga muvofiq kengaydi. Ulug'vor o'tmishimizga aloqador barcha osori atiqalar, arxeologik topilmalar, ulug' ajdodlarimiz tomonidan yaratilgan qo'lyozma va toshbosma asarlarni to'plash, ilmiy-tadqiqot ishlarini yo'lga qo'yish, bugungi kunda shu borada yaratilgan yozma va audiovizul asarlar fondini yaratish masalasiga jiddiy e'tibor qaratdilar.  

Markazda arxiv fondi, ta'mirlash ustaxonalari, nashri ishlari olib boriladi. Respublikamiz va xorijlik mutaxassislarning ilmiy-tadqiqot faoliyati bilan shug'ullanishlari uchun qulay shart-sharoit yaratiladi. Binobarin, 813 yili al Mamun tomonidan Bog'dodda asos solingan “Bayt ul hikma”, 1004 yili Urganch shahrida xorazimshoh Ali ibn Ma'mun tomonidan tashkil etilgan Akademiya ham bebaho biroq tarqoq toshlarni bir ipga tizish tadoriga bilan boshlangan edi.  

Markaz binosi markazidan Usmon mushafining o'rin olishi esa ilmu irfon borasida ulug' ajdodlarimiz qo'lga kiritilgan barcha yutuq va natijalar islom ta'limotiga tayanib erishilganiga ishora. Bu esa islom dini ma'rifatga molik ta'limot ekaniga berilgan yana bir yuksak baho bo'lishi barobarida, qaysi bir sohada bo'lmasin “Bismilloh” bilan boshlangan ish barorli bo'lishiga eslatma hamdir. Muhimi, bu g'oya milatimizni uyg'onishga undaydi. O'sib kelayotgan yosh avlodda ilmga ishtiyoq paydo qiladi. Parvozga shaylaydi. Zotan, muborak hadislarda “Ilm istash har bir muslimu muslima uchun farz” ekani marhamat qilingan.  

Zayniddin Eshonqulov,

Samarqand viloyat bosh imom xatibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘ZBЕKISTON ULAMOLARINING  O‘ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI PRЕZIDЕNTI SHAVKAT MIROMONOVICH MIRZIYOЕVGA MAKTUBI

23.02.2026   5293   4 min.
O‘ZBЕKISTON ULAMOLARINING  O‘ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI PRЕZIDЕNTI SHAVKAT MIROMONOVICH MIRZIYOЕVGA MAKTUBI

Muhtaram Prezident!
Siz Janobi Oliylarini va Siz orqali butun xalqimizni muqaddas Ramazon oyi kirib kelgani munosabati bilan O‘zbekiston musulmonlari idorasi Ulamolar Kengashi a’zolari nomidan samimiy muborakbod etamiz.
Vatan ravnaqi, xalqimiz farovonligi va yurt obodligi yo‘lida tunu kun qilayotgan fidokorona mehnatlaringizga Yaratganning o‘zi madadkor bo‘lsin, ulkan zafarlar ato etsin!

Bugun mamlakatimizda kechayotgan islohotlar jarayonida diniy-ma’rifiy sohaga, milliy qadriyatlarimizni tiklashga qaratilayotgan alohida e’tiboringiz yurtdoshlarimiz qalbida shukronalik tuyg‘usini mustahkamlamoqda. 
Tajriba va kuzatishlarimizdan ma’lumki, dunyoning kamdan-kam mamlakatlarida Ramazon oyini munosib o‘tkazish bo‘yicha Davlat Rahbari darajasida alohida qaror qabul qilinadi. 

Sizning tashabbusingiz bilan qabul qilinayotgan bunday hujjatlar mazkur oyni yuksak insoniy fazilatlar, saxovat va mehr-muruvvat ayyomiga aylantirmoqda.

«Inson qadri uchun!» tamoyili asosida olib borilayotgan ishlaringizning yaqqol tasdig‘i sifatida, joriy yilning 16 fevral kuni Ramazon oyida ehtiyojmand aholini ijtimoiy himoya qilish masalalariga bag‘ishlab o‘tkazilgan yig‘ilishdagi tarixiy qarorlaringizni alohida e’tirof etamiz. 

Ramazon oyi arafasida «Vaqf» xayriya jamoat fondiga 750 milliard so‘m hamda Ijtimoiy himoya milliy agentligi orqali 300 milliard so‘m mablag‘ ajratilishi – davlatchiligimiz tarixida misli ko‘rilmagan muruvvat namunasi bo‘ldi. 
Sizning ushbu tarixiy qaroringiz zamirida buyuk muhaddis bobomiz Imom Buxoriy rivoyat qilgan: «Amallar niyatlarga qarab e’tiborlidir», degan muborak hadisi sharifdagi xolis va sof niyatlarning ulug‘ hikmati mujassamdir. 

Xalq manfaati yo‘lidagi bu g‘amxo‘rlik tufayli minglab oilalarning mushkuli oson bo‘lib, millionlab dillar quvonchga to‘lishi, qancha nogironligi, kasalligi bor kishilarning davolanish va jarrohlik amaliyoti xarajati qoplab berilishi, shubhasiz, yurtimizga fayzu baraka olib keladi.

Siz Janobi Oliylari tashabbuskori bo‘layotgan bunday xayrli amallar xalqaro hamjamiyat va dunyo ulamolari tomonidan ham yuqori baholanmoqda.

Muborak hadisi shariflarda keltirilishicha, “Alloh taolo uchun eng maqbul amal – mo‘minning qalbiga quvonch kiritishdir”.
Ulamolar Allohning nazarida bo‘lgan insonlar qalbiga farah bag‘ishlashni Yaratganni rozi qilish bilan qiyoslaganlar hamda siniq ko‘ngillarni ko‘tarish, mahzun dillarga umid berish va insonlarning og‘irini yengil qilish ilohiy muhabbatga sabab bo‘lishini alohida ta’kidlaganlar.

Yurtimizdagi 2000 dan ziyod masjidlarda Xatmi Qur’onlarning tizimli tashkil etilishi, diniy-ma’rifiy sohadagi keng ko‘lamli islohotlar, jumladan, Imom Buxoriy yodgorlik majmuasi va Islom sivilizatsiyasi markazining barpo etilishi Sizning islom ma’rifatiga qo‘shayotgan bebaho hissangiz ifodasidir.

Muhtaram Prezident!
Sizdek adolatli, xalqparvar va yuksak e’tiqodli Yurtboshini Allohning O‘zi yetkazgan. 
Sizni muborak oy bilan yana bir bor qutlab, Sizga mustahkam sog‘lik, oilaviy baxt va mas’uliyatli faoliyatingizda muvaffaqiyatlar tilaymiz. Xonadoningizdan tinchlik-osoyishtalik, fayzu baraka arimasin.

Alloh taolo Sizdek vatanparvar, el-yurt dardi bilan yashaydigan farzandni tarbiya qilgan marhum Miromon Ota va Ma’rifatxon Onalarimizning oxiratlarini obod, qabrlarini nurga to‘ldirsin.

Sizning rahnamoligingizda amalga oshirilayotgan har bir xayrli va savobli amallarning ajru mukofotini ularning pok ruhlariga yetkazsin. Alloh taolo ularni O‘z rahmatiga olsin, jannatlarini maskan qilsin, Sizga esa ularning duolari soyasida yanada ulkan xizmatlar qilishni nasib etsin.

Yaratgan ushbu muborak kunlarda jonajon O‘zbekistonimizni o‘z panohida asrasin, ezgu niyatlarimiz ijobatini bersin.

Yuksak hurmat va ehtirom ila, 

Shayx Nuriddin Xoliqnazar 
Shayx Abdulaziz Mansur
Rahmatullo qori Obidov
Homidjon domla Ishmatbekov 
Zayniddin domla Eshonqulov
Shayx Rahmatulla Termiziy
Rahimberdi domla Rahmonov 
Shayx Alijon qori Haydarov 
Ismoil Muhammad Sodiq
Maxammadbobur domla Yuldashev 
Muhammadamin domla Alixonov
Foziljon qori Ubaydullayev
Muhammadayubxon domla Homidov 
Habibulloh qori Abdurazzoqov
Abulqosim qori Karimov
Isroiljon qori Ismoiljonov 
G‘ulomjon domla Xolboyev

Abduqahhor Yunusov
Doniyor Ikramov
Abdulloh Samatov
Xayrullo Abdullayev
Jobir Elov
Mehmon Jabborov
Habibullo Zokirov
Ahmadxon Alimov
Mirzamaqsud Alimov
Temur Atoyev
Ubaydulloh Abdullayev
Rasuljon Abdullayev
Rahmatulloh Usmonov
Baxramaddin Razov


O‘zbekiston musulmonlari idorasi 
Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari