Sayt test holatida ishlamoqda!
31 Yanvar, 2026   |   12 Sha`bon, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:14
Quyosh
07:36
Peshin
12:41
Asr
15:56
Shom
17:42
Xufton
18:57
Bismillah
31 Yanvar, 2026, 12 Sha`bon, 1447

Ilmning ziyoda bo'lishi kitob bilan

13.01.2021   2929   4 min.
Ilmning ziyoda bo'lishi kitob bilan

 

Kelajak avlod bo'lmish yoshlarda bolalik chog'idan kitobga mehr uyg'otish, mustaqil fikr va keng dunyoqarashni shakllantirish ularning hayot yo'llarida mustahkam zamin bo'ladi.

 

Alloh taolo O'zining irodasi, ilmi va rahmati bilan inson zotini aql-idrokli qilib yaratdi va uning er yuzida hayot kechirishi uchun lozim bo'lgan barcha sharoitlarni ham muhayyo qildi. Inson mana shu aql-idrok, ilmu odobi bilan o'zi yashab turgan jamiyatdagi boshqa insonlarga manfaat etkazishi kerak, chunki ilm o'z egasini ikki dunyo saodatiga erishtiradi.

Payg'ambarimiz Muhammad sollallohu alayh vasallamga Hiro g'orida nozil bo'lgan ilk vahiy «O'qi!» degan amr edi. Ilk vahiyning o'qishga, ilm olishga da'vat bilan boshlanishining, Alloh oxirgi dinini o'qish-yozishni bilmaydigan ummiy kishi orqali insoniyatga etkazishni iroda qilganining buyuk hikmati bor edi. Alloh taolo ilmni qiyomatgacha bandalar uchun ma'rifatga erishish, haqiqatni topish, ikki dunyo saodatiga muyassar bo'lish vositasi qildi.

Ilmsizlik esa insoniyatni tubanlikka, halokatga olib borishini bildirdi. Insonlarni ilm olishga va bu orqali Parvardigorini tanishga buyurdi. «Ilm» so'zi Qur'oni karimning sakkiz yuz o'n bir joyida turli ma'nolarda kelgan. Qur'on va sunnatda ilm insoniyatni turli axloqsizliklar, haromlar, yomon yo'l va amallardan qaytarishi zikr etilgan.

Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhu aytadilar: “Alloh taolo Sulaymon alayhissalomga ilm, mol-dunyo va podshohlikdan birini tanlashni buyurganda, u zot ilmni tanladilar. Natijada, ilm tufayli mol-dunyo va podshohlikka ham erishdilar”.

 

Payg'ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam ilmni iymonning mevasiga qiyoslab bunday deganlar: “Iymon yalang'och bir narsa bo'lsa, uning libosi taqvo, ziynati hayo, mevasi esa ilmdir”.

Hazrat Ali karramallohu vajhahu aytadilar: “Ilm mol-dunyodan ko'ra yaxshiroqdir. Chunki ilming seni asraydi, mol-dunyoni esa sen asrashing kerak bo'ladi. Mol-dunyo sarf qilinsa kamayadi, ilm esa o'zgalarga o'rgatish bilan yana ziyoda bo'laveradi”.

Ilm talab qilish va uning yo'lida chekilgan zahmat tufayli xatolarning kechirilishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: “Hamma narsalar, hatto daryodagi baliqlar ham tolibi ilmning gunohlari mag'firat qilinishini so'raydilar”, degan hadislarida o'z ifodasini topgandir.

Darhaqiqat, qaysi jamiyatda ilmga tashnalik susaysa, ilm o'rganishga e'tibor kamaysa, kishilar fikrlashdan to'xtasa yoki ularning fikri sayozlashsa, o'sha jamiyat taraqqiyotdan ortda qoladi. Eng yomoni, u ma'naviy inqirozga, halokatga yuz tutadi.

Har qanday jamiyatning olimlari, ziyolilari millatning ma'naviy dunyosi qashshoqlanmasligi, axloqining tubanlashmasligi, soxta va buzg'unchi e'tiqodlar va madaniyatlar ta'siriga tushib qolmasligiga mas'uldirlar. Agar ular bu ishda loqaydlikka yo'l qo'yishsa, shunchaki tomoshabin bo'lib qolishsa, o'sha millatning holiga voy bo'ladi.

Prezidentimizning yoshlar ma'naviyatini yuksaltirish, ularning bo'sh vaqtini mazmunli tashkil etish bo'yicha muhim vazifalarni belgilab: “Yoshlarda bolalik chog'idan kitobga mehr uyg'otish, mustaqil fikr va keng dunyoqarashni shakllantirish ularning hayot yo'llarida mustahkam zamin bo'ladi” deb alohida ta'kidladilar.

Ma'rufxon ALOHODJAYeV,

Namangan shahri “Abdulqodir qori” jome masjidi imom-xatibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Halollikning qudrati

30.01.2026   5392   2 min.
Halollikning qudrati

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Bir safar aeroportdan mehmonxonaga taksi oldim. Mashina toza, haydovchi xushmuomala edi. O‘zini Ahmad deb tanishtirib, qo‘limga kartochka berdi: “Vaqtingiz xayrli o‘tsin. Mening vazifam – sizni manzilingizga eng tez, eng xavfsiz, eng kam xarajat va eng muhimi – halol xizmat ila yetkazish”.

Yo‘lda menga yana turli qulayliklarni taklif etdi.

— Hamma mijozlar bilan shunday iltifotlimisiz? – degan savolimga biroz tin olib dedi:

— Rostini aytsam, bu tarzda ishlashni ikki yil oldin boshlaganman. Undan oldin ko‘pchilik haydovchilar qatori edim. Vaqti-vaqti bilan haqni oshirib yuborish, mijozga yolg‘on gapirish, nolish va shikoyat qilish oddiy hol edi. Mashina ham, qalb ham toza emas edi.

— Keyin nima bo‘ldi?

Bir kuni mashinam radiosidan “tanlash kuchi” haqida eshitib qoldim. Hayotimdagi ko‘p narsa tanlovimga bog‘liq ekan. Ishimni yuzaki, nolib emas, vijdon bilan, halol bajarsam, mijozlarim ko‘p, ko‘nglim xotirjam bo‘ladi. Oson yo‘lni tanlasam — pul bo‘lishi mumkin, lekin baraka bo‘lmaydi. Shunda o‘zimga so‘z berdim: endi ishimni halol qilaman. Yo‘lni aylantirib haqni oshirmayman. Vaqtni o‘g‘irlamayman. Mijozga u istaganday xizmat qilaman.

Natijasini Alloh ko‘rsatdi. Birinchi yilning o‘zida daromadim ikki barobar ortdi. Bu yil esa to‘rt barobarga yetdi. Eng muhimi, qalbim xotirjam. Endi mijozlar o‘zlari menga qo‘ng‘iroq qilib, oldindan band qilishadi. Chunki odamlar halol xizmatni zumda anglaydi va qadrlaydi.

Bu so‘zlar meni o‘yga toldirdi. Shunda angladim: halollik — katta shior emas, kundalik eng oddiy odat va qo‘yiladigan eng to‘g‘ri qadam ekan. Aynan shu fazilat insonga baraka va xotirjamlik olib kelar ekan.

Abdulhay XUSHVAQTOV,
Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi

 

Maqolalar