Imom Ibn Javziy o'zining «Soydul xotir» kitobida talabalik davrining avvalida chekkan mashaqqatlari va o'sha qiyinchiliklarga qilgan go'zal sabri haqida shunday so'zlaydi: «Darhaqiqat, tolibi ilmlik lazzati ichida yurganimda qattiq qiyinchiliklarga duch kelganman. Ammo men o'rganishni istagan narsalar bu mushkulotlar oldida asaldan ham totli edi.
Har kimda bor ersa oliy bir istak,
Duch kelganin bari totlidir, demak.
Yoshligimda o'zim bilan birga qotgan non olib, hadis o'rganish uchun yo'lga chiqardim, so'ng Bag'doddagi Iso daryosining oldiga borib o'tirardim. Chunki bu qattiq nonni faqat suv bilangina eyish mumkin edi. Har bir luqmani og'zimga solgach, orqasidan suv ichardim. U paytda himmatim shu qadar ekanki, ko'zimga ilm olish lazzatidan boshqa narsa ko'rinmas edi. Buning samarasi o'laroq, men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hadislari, hollari va odoblari, sahoba va tobeinlarning ahvoli haqida eng ko'p eshitgan odam bo'lib tanildim».
Yana so'zlarida davom etib shunday deydilar:
«Men bir fan bilan kifoyalanib qolmay, fiqh, hadis ham eshitar, zohidlarga ergashardim. Keyin lug'at ilmini ham o'rgandim. Rivoyat va mav'iza qilgan hech bir kishini tark qilmadim. Uzoq yurtdan biror kishi kelsa, yonida hozir bo'lar va undan ilmu fazilat o'rganar edim.
Hadis eshitish maqsadida ustozlarning yoniga borardim. Darsga kech qolmay deb yugurganimdan nafasim bo'g'zimga tiqilib qolardi. Na tongda, na kech kirganda yoyishga biron narsam bo'lmasdi. Lekin Alloh taolo hech qachon meni biron kishiga zor qilib qo'ymadi. Bu haqda so'zlayversam gap uzayib ketadi».
Shayx Abdulfattoh Abu G'udda rahmatullohi alayhning «Sahifalar» kitobidan
O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan ustoz sifatida keyingi yillarda mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar alohida e’tiborga loyiq ekanini ta’kidlamoqchiman. Ayniqsa, ma’naviy-ma’rifiy hayotni yuksaltirish, diniy bag‘rikenglik muhitini mustahkamlash hamda inson qadrini ulug‘lashga qaratilgan tashabbuslar o‘zining amaliy samarasini ko‘rsatmoqda.
Joriy yilgi muborak Ramazon oyida davlat tomonidan ehtiyojmand aholini qo‘llab-quvvatlash maqsadida ajratilgan mablag‘lar, joylarda iftorlik va xayriya tadbirlarining keng tashkil etilayotgani jamiyatda mehr-oqibat va hamjihatlik muhitini yanada kuchaytirishi shubhasiz. Bu tarixda ham ko‘p ko‘rilgan natija. Mamlakat rahbari boshchiligida amalga oshirilayotgan ezgu ishlar xalq farovonligi yo‘lida davlat va jamoatchilik o‘rtasidagi hamkorlikning amaliy ifodasi bo‘lib xizmat qilmoqda.
Shu bilan birga, diniy ta’lim muassasalarini rivojlantirish, masjidlarni obod etish, imom-xatiblar hamda soha vakillarining bilim va malakasini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar ham izchil davom etmoqda. Ma’rifiy targ‘ibot ishlarining zamonaviy yondashuvlar asosida yo‘lga qo‘yilishi esa, ayniqsa, yosh avlodning sog‘lom va to‘g‘ri bilim olishida muhim ahamiyat kasb etadi.
O‘zbekistonda yashayotgan bir xorijlik inson sifatida aytishim mumkinki, mazkur islohotlar jamiyatda o‘zaro hurmat, bag‘rikenglik va ijtimoiy barqarorlik muhitini mustahkamlashga xizmat qilishi bilan ham katta ahamiyatga egadir.
Shayx Ahmad Rajab Ahmad Adaviy,
Mir Arab Oliy madrasasi o‘qituvchisi