Ko'pchilik zinoning kasofati va zararini bilgach undan qutulish va saqlanish choralarini izlaydi. Quyida ulamolar tavsiya etgan uchta chora va uning tafsiloti haqida to'htalib o'tamiz.
Birinchi chora:Zudlik ila nikoh qilsin.
Alloh taolo O'z kalomi Qur'oni karimda shunday marhamat qiladi
“Bas, o'zingizga xush yoqqan ayollardan nikohlab olingiz”.
(Niso surasi, 3)
Nikoh orqali erkak va ayol o'zaro juftlashib shahvatni eng yaxshi muolajasini qiladilar. Shahvat holatida tabiatda ajib jumbush va iztirob bo'ladi. Bunday holatda na ibodatga qalb mashg'ul bo'ladi, na xotirjamlik ila biror boshqa ish bo'ladi. Qalb va aqlni shunday sarxushlik qamrab oladiki, uni ado qilmasdan boshqa biror chorasi bo'lmaydi. Er-xotinning juftlashganidan keyin u sarxushlik bartaraf bo'ladi. Tabiatda osudalik his qilinadi. Har turdagi tanglik tugaydi. Inson o'zida huzur-halovat his qiladi. Ayni shuning uchun erkak va ayol bir-biri uchun ilohiy tuhfadir. Alloh ta'olo shunday marhamat qiladi:
وَمِنْ آيَاتِهِأَنْخَلَقَلَكُممِّنْأَنفُسِكُمْأَزْوَاجًالِّتَسْكُنُواإِلَيْهَا
Ya'ni:
“Uning oyatlaridan biri orom olishingiz uchun o'zingizdan juftlar yaratganidir” (Rum surasi, 21).
Bu muborak oyatdan sobit bo'ldiki, erkak va ayol bir-biri uchun ilohiy qudratning belgilaridir. Ularga bir-biri ila juftlashib sukun va orom nasib bo'ladi. Huddi shunday hadisi sharifda Rosululloh sollallohu alayhi vasallam o'z ummatlarini nikoh qilishga buyurdilar va uni dinning yarmi deb aytdilar. Bir rivoyatda shunday deyiladi:
إذا تَزَوَّجَ العبدُ فَقَدِ اسْتَكْمَلَ نِصْفَ الدِّينِ
Ya'ni: “Qachonki, banda uylansa, batahqiq, dinining yarmini mukammal qilibdi” (Mishkoti sharif).
Bundan ma'lum bo'ldiki, zinodan saqlanishlik hamda iffat va pokdomonlik hayotini kechirishlik uchun eng yaxshi chora shuki, banda nikoh qilsin va uning jinsiy xohishi ado bo'lsin hamda unga zino kabi og'ir gunohdan saqlanishlik oson bo'lsin.
Ikkinchi chora: Nazarni tiyishlik.
Alloh ta'olo Qur'oni karimda shunday marhamat qiladi:
قُل لِّلْمُؤْمِنِينَيَغُضُّوامِنْأَبْصَارِهِمْوَيَحْفَظُوافُرُوجَهُمْ
Ya'ni:
“Mo'minlarga aytingki, ular nazarlarini pastga qaratsinlar va farjlarini saqlasinlar” (Nur surasi, 30).
Badnazarlikdan inson ichida shahvat olovi alanga oladi. Huddi tugmachani bosishlik ila mashina qo'zg'algani kabi, nomahram ayolga nazar solishlik ila inson jismida shahvat a'zolari jumbushga keladi. Pokdomonlik hayotini kechirishni istaydigan odamlar uchun badnazarlikdan saqlanishlik lozimdir. Nazar pokiza bo'lmasa, shahvat olovini alanga olishidan hech kim to'xtata olmaydi. Hattoki, bir kunmas bir kun badnazarlikka odatlangan odamlar zinoga mubtalo bo'ladilar. Shuning uchun Qur'oni karimda nazarlarni pastga qaratishlikka hukm qilinish bilan birga farjni muhofaza qilish ham hukm qilingandir. Bundan sobit bo'ldiki, bu ikkisi bir-biri ila chambarchas bog'liqdir. Kimning nazari jilovda bo'lsa, uning farji ham saqlangan bo'ladi. Bas, ma'lum bo'ldiki, zinokorlik va buzuqlikdan saqlanishning eng yaxshi chorasi banda nazarini tiyishidir. Inshaalloh, zinodan saqlanishlik oson bo'ladi.
Uchinchi chora:Sabr ila namozga bardavom bo'ling.
Alloh ta'olo O'z kalomi Qur'oni karimda shunday marhamat qiladi:
وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِوَالصَّلَاةِ
Ya'ni: “Sabr va namoz ila yordam so'rang” (Baqara surasi, 45).
Insonga lozimki, shahvatni sabr orqali jilovlasin. Qachonki, to'fon ziyoda ko'tarilayotganini ko'rsangiz, u holda sabr qilib namoz o'qing. Allohdan madad so'rang. Alloh qalbga xotirjamlik solib qo'yadi va behisob go'zal natijalar yuzaga keladi. Chunki, Alloh taolo shunday marhamat qiladi:
إِنَّ الصَّلَاةَتَنْهَىٰعَنِالْفَحْشَاءِوَالْمُنكَرِ
Ya'ni:
“Albatta, namoz faxsh va munkar (yomon ishlar)dan qaytaradi” (Ankabut, 45).
Bundan ma'lum bo'ladiki, sabr ila namozga e'tiborli bo'lish ila bandaning yomonlikdan saqlanishi oson bo'ladi. Shunga ko'ra, kim zino kabi qabih gunohdan saqlanishni xohlasa, namozga e'tiborli bo'lsin. Farzlarni ado qilgandan keyin nafllarni ham ko'paytirsin. Inshaalloh, shahvat nazoratda bo'ladi.
Alloh ta'olo barchamizni O'zi muhofaza qilsin!
"Zina ke nuqsaanat aor us se bachne ki tadaabiyr"
kitobidan Abdulqayyum Komil tarjimasi
Yurtimiz azaldan islom ilm-fani va madaniyatining qadimiy beshiklaridan biri hisoblanadi. Mustaqillik sharofati o‘laroq diniy va milliy qadriyatlarimiz to‘laligicha tiklandi, ulug‘ ajdodlarimizning xotiralariga munosib ehtirom ko‘rsatildi, ular qoldirgan diniy-ilmiy va ma’naviy-ma’rifiy merosni o‘rganish uchun imkoniyatlar yaratildi.
Musulmon renessansi, ya’ni ilmiy-ma’rifiy uyg‘onish davriga asos solgan ulug‘ ajdodlarimiz tomonidan yaratilgan va bugungi kunda ham ma’rifatli dunyoni hayratga solib kelayotgan ilmiy merosini o‘rganish, ilmiy-tadqiqot ishlari olib borish, ular yaratgan ilmiy yo‘nalishlar va maktablar an’analarini davom ettirish bugungi avlod oldida turgan dolzarb vazifalar sirasiga kiradi.
Buyuk ajdodlarimizning boy ilmiy-ma’naviy merosini o‘rganish, ularning insonparvarlik, adolat va ma’rifatparvarlik g‘oyalarini zamonaviy jamiyat hayotiga tatbiq etish davlatimizning ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi.
Shu maqsadda bugun O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida “Burhoniddin Marg‘inoniy ilmiy merosining zamonaviy islom ma’rifatidagi o‘rni” mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya tashkil etildi.
Ushbu tadbir O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi tashabbusi bilan Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, O‘zbekiston musulmonlari idorasi, Imom Moturididy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamkorligida tashkil etildi.
Konferensiyani O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining vakillik organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar, din va yoshlar masalalari bo‘yicha maslahatchisi o‘rinbosari, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi rektori Muzaffar Kamilov, Afg‘onistonning O‘zbekistondagi favqulodda va muxtor elchisi Abdul G‘affor Teraviy, delegatsiya rahbari, Tarjima markazi rahbari Shayxulhadis Azizulloh Shinvoriy, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maxsudov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisining birinchi o‘rinbosari Homidjon Ishmatbekov kirish so‘zi bilan ochib berishdi.
Konferensiyada O‘zbekiston bilan bir Afg‘onistonning nufuzli ilmiy va diniy-ma’rifiy muassasalaridan yetakchi olimlar, islomshunoslar, fiqh mutaxassislari va tadqiqotchilar ishtirok etdi. Xususan, afg‘onistonlik olimlarning ishtiroki tarixan mushtarak ilmiy-madaniy aloqalarni mustahkamlash, hanafiylik maktabining mintaqaviy taraqqiyotiga oid tajriba va ilmiy yondashuvlar almashinuvini kengaytirishda muhim ahamiyat kasb etdi.
Tadbir davomida “Alloma Marg‘inoniy “al-Hidoya” asarining ba’zi tavsiflari”, “Imom Marg‘inoniy g‘oyalari va Yangi O‘zbekistonda islom ma’rifatini rivojlantirish siyosatining uyg‘unligi”, “Marg‘inoniy asarlarida adolat va insof tamoyillari: ijtimoiy barqarorlikning asosi”, “O‘zbekistonda Imom Marg‘inoniy ilmiy merosini o‘rganish va uning xalqaro darajada targ‘ib qilish tajribalari”, “Hidoya” asaridagi bag‘rikenglik va mo‘tadillik tamoyillarining radikallashuvga qarshi kurashdagi o‘rni”, ’Hidoya” asarining tarkibiy tuzilishi va yozilish uslubi” kabi mavzulardagi ma’ruzalar tinglandi.
Mazkur xalqaro ilmiy-amaliy anjuman ajdodlarimiz merosini chuqur anglash, mintaqaviy ilmiy hamkorlikni rivojlantirish, islom ma’rifatini keng targ‘ib etish hamda xalqlar o‘rtasida madaniy-ma’naviy aloqalarni mustahkamlashga xizmat qiladi.