Davlat tili faqat Til bayramida emas, balki doimiy ravishda davlatimiz va millatimiz ardog'ida bo'lishi shart.
Mustabid tuzum davrida, uzoq yillar davomida tilimizga e'tiborsizlik, zug'um va cheklashlarni ko'rdik, afsus va nadomatlarni boshdan o'tkazdik. Yig'inlarda Yevropa millatiga mansub biror inson qatnashsa, o'zga tilda ma'ruza qildik, so'zga chiqqan millatdoshlarimiz g'ayri tilni bilmasa-da, qog'ozga yozib berib o'qitdik.
Ming shukrki, mustaqillikka erishib, ona tilimiz davlat tili maqomiga ega bo'ldi. Lekin, ochig'ini aytsam, hali ham ko'pgina rasmiy hujjatlar rus tilida yuritilmoqda.
Oliy ta'lim tizimida davlat imtihonlarida birinchi bo'lib o'zbek tili emas, ingliz tili qo'yilganidan taajjubdaman. O'z ona tilini mukammal bilmagan inson o'zga tillarni ham puxta egallashi amri mahol. Nega chet tilini o'zbek tili qolib, rus tili orqali o'rganamiz?! Oqibatda tarjimon ruscha fikrlaydigan bo'ladi. Nega ona tilimiz bu sohada ham uchinchi darajada qolmoqda?
Mustaqilligimizga qariyb o'ttiz yil bo'layotganiga qaramay, mamlakatimiz shahar va tumanlari u yoqda tursin, hatto chekka qishloqlarimizga ham ajnabiy atamalar va reklamalar kirib bormoqda. O'zbek tilida har qadamda xato yozilgan lavhalarga ko'zimiz tushayotir.
Tilimiz qadri, Prezidentimiz ta'kidlaganlaridek, umummillat himoyasida bo'lmog'i kerak-ku! Bu esa, ayniqsa, keksa avloddan katta mas'uliyat talab etadi, nazarimda. Chunki farzandlar va nabiralar dastlabki bilim va ko'nikmani siz bilan bizdan, oiladan olishadi.
Bundan tashqari, deyarli hamma telekanallar ko'rsatuvlarida boshlovchilarning o'zbekcha iboralarga rus va boshqa ajnabiy tillardagi so'zlarni aralashtirib gapirishlari, beo'xshov talaffuzlari g'ashga tegadi.
Ayrim hollarda esa tuppa-tuzuk tilshunos olimlar ham adabiy til bilan shevalarni qorishtirib ishlataverishadi. Ko'pgina kinolardagi qahramonlar shevada gapiradi, kinostsenariylar nahotki shunday yozilgan bo'lsa?
Ona tilimizning nufuzini muttasil oshirib borish har birimizning doimiy burchimizga aylanishi lozim.
Mansur ZOIROV,
Surxondaryo viloyati
Muborak Ramazon oyida Alloh taolo hamma musulmonlarga O‘zining rahmati, mag‘ifirati, cheksiz ne’matlarini yog‘diradi.
Bu oy o‘z jonlariga (gunoh bilan) zulm qilgan bandalar... (Zumar, 53)ning ensasidan tutilib, ularga hidoyat yo‘li ko‘rsatiladi.
Bu oyda insonlar yeyish-ichishdan, nafsoniy istaklardan tiyiladilar.
Odatdagidek, kun davomida ko‘ngil tusaganda qahva, choy icha olmaymiz bir oy.
Shu ishlarni Alloh roziligi uchun bajaramiz. Bu bir mo‘jiza, aslida. Lekin uni his etmaymiz.
Misol uchun, bu yil (2026) yurtimizda necha kishi ro‘za tutadi?
Millionlab kishilar Islomning uchinchi ruknini ado etishiga shubha yo‘q.
Endi Osiyo qit’asida yoki butun Islom olamida necha kishi ro‘za tutishini tasavvur qilib ko‘ring-a (!).
Bu amal majburiy emas, balki ixtiyoriy ravishda, nazorat qilinmagan holda bajarilishiga e’tibor qaratsak, shuning o‘zi katta mo‘jiza ekaniga guvoh bo‘lamiz.
14 asr oldin Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: «Alloh taolo sizlarga har yili bir oy Ramazon ro‘zasini tutishni farz qildi», deb marhamat qilgan.
1,4 ming yildan beri son-sanoqsiz mo‘min-musulmonlar har yili bir oy ixtiyoriy ravishda ro‘za tutadilar. Bu ishda majburlash yo‘q. Agar majburlash bo‘lganida ko‘pchilik ro‘za tutmas edi.
Biror kishiga: «Ro‘za tutsang, shuncha pul beraman» desangiz, u muhtoj bo‘lsa, 3-4 kun ro‘za tutishi mumkin. Lekin pulni olgach, juftakni rostlab qoladi.
Asrlar davomida milliardlab insonlar bir oy ro‘za tutadilar.
Har yili shu holat takrorlanavergani bois uning chinakam favqulodda hodisa ekanini ko‘p ham anglayvermaymiz.
Odam ruhiyatida har doim yashirin narsaga intilish, talpinish bor. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: «Odam bolasining har bir amali (uchun beriladigan savob) bir necha baravar ko‘paytiriladi: bir yaxshilik o‘n martadan yetti yuz baravargacha. Alloh azza va jalla bunday dedi: "Ammo ro‘za mustasno, chunki u Men uchundir, uning mukofotini O‘zim beraman"» 0
Shu bois Rabbimiz beradigan ulug‘ mukofotga erishish uchun ixlos ila ro‘za tutamiz. Shu ibodat tufayli milliardlab insonlar valiylik lazzatini totadilar.
Ha, Ramazonda iymoni bor har bir kishi valiy bo‘ladi. Shu maqomni yil davomida, umr bo‘yi asrab qoladigan kishilar qanday ham baxtli! Ular jannatga Rayyon darvozasidan kiradilar, inshoalloh.
Tolibjon NIZOM