Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Fevral, 2026   |   9 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:44
Quyosh
07:03
Peshin
12:41
Asr
16:26
Shom
18:14
Xufton
19:26
Bismillah
26 Fevral, 2026, 9 Ramazon, 1447

Zuho (choshgoh) namozi va uni o‘qish tartibi

22.05.2020   23334   10 min.
Zuho (choshgoh) namozi va uni o‘qish tartibi

Nomlanishi: Zuho namozi manbalarda turli nomlar bilan zikr qilingan bo‘lib, ko‘proq “Ishroq namozi”, “Shuruq namozi”, “Avvobiyn namozi” va “Choshgoh namozi” deb yurtiladi.

Hukmi: Zuho namozini ado etish nafl amal sanaladi. Nafl deb, kishini o‘z ixtiyori bilan farzga qo‘shimcha tarzda bajaradigan amaliga aytiladi. Ya’ni, Zuho namozi – bir kunda besh mahal ado etilishi majburiy bo‘lgan farz namozlarini to‘ldiruvchi, ixtiyoriy suratda ado etilsa, ulkan savob bo‘ladigan namoz hisoblanadi.    

Vaqti:

- Bu namozning vaqti quyosh bir nayza bo‘yi ko‘tarilganda, ya’ni quyosh chiqqandan taxminan 20 daqiqa keyin boshlanadi.

- Oxirgi vaqti esa kun tikkaga kelgan vaqtdan bir soat avvalgi vaqtgacha hisoblanadi. Ushbu ikki vaqt oralig‘ida Zuho namozini ado etish mumkin.

Rakatlari soni: Zuho namozi ikki rakatdan sakkiz rakatgacha o‘qish mumkin. Eng afzali to‘rt rakatdan o‘qishdir. Chunki Rasululloh sallallohu alayhi vasallam ko‘proq to‘rt rakatdan o‘qiganlari Oisha raziyallohu anhodan naql qilingan. Zuho namozida ma’lum suralarni o‘qish shart qilinmagan. Ushbu namoz ovoz chiqarmasdan maxfiy, yolg‘iz holatda o‘qiladi

Fazilati: Zuho namozining fazilatiga doir ko‘plab hadisi shariflar vorid bo‘lgan. Jumladan, Muoz ibn Anas al-Juhaniy raziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sallallohu alayhi vasallam: “Kim bomdod namozini o‘qib bo‘lganidan keyin namoz o‘qigan joyida to zuho namozini o‘qiguncha o‘tirsa, faqat yaxshilikdan boshqani gapirmagan bo‘lsa, uning xatolari, agar dengiz ko‘pigidan ko‘p bo‘lsa ham mag‘firat qilinadi”, deganlar” (Imom Abu Dovud va Imom Termiziy rivoyatlari).

Abu Hurayra raziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sallallohu alayhi vasallam: “Kim zuho namozini bardavom o‘qisa, uning gunohlari dengiz ko‘pigicha bo‘lsa ham mag‘firat qilinadi”, dedilar” (Imom Termiziy rivoyatlari).

Abu Zar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sallollohu alayhi vasallam: “Sizlarning har bir a’zoingizga sadaqa vojibdir. Har bir tasbihingiz – sadaqa, har bir hamd aytishingiz – sadaqa, har bir tahlilingiz (“La ilaha illalloh”, deyishingiz) – sadaqa, har bir takbiringiz – sadaqa, yaxshilikka buyurishingiz – sadaqa, yomonlikdan qaytarishingiz – sadaqa. Endi bularning hammasi uchun ikki rakat zuho namozini o‘qishingiz kifoyadir”, - dedilar (Imom Muslim rivoyatlari) 

Zuho namozini o‘qish tartibi: 

Namozga kirishish:

- Namozni boshlashdan avval quyidagicha niyat qilinadi: “To‘rt rakat zuho namozini xolis Alloh uchun o‘qishni niyat qildim”.

- Keyin ikki qo‘lni quloqning yumshoq joyiga olib borib, “Allohu akbar” deb namozga kiriladi.

- Keyin qo‘llar tushirilib, kindik ostida bog‘lanadi.

Birinchi rakat:

- Qo‘llar bog‘langandan keyin quyidagi “Sano” duosini o‘qiydi: “Subhaanakallohumma vabihamdika vatabaaro kasmuka vata’aalaa jadduka valaa ilaaha g‘oyruk”.

- So‘ng “A’uzu” va “Bismillah”ni aytib, “Fotiha” surasini o‘qiydi.

- Keyin “omiyn” deydi.

- So‘ngra o‘zi yaxshi bilgan bir surani zam sura sifatida o‘qiydi.

- Keyin “Allohu akbar” deb, ruku qiladi.

- Rukuda uch marta “Subhaana robbiyal ’azim”, deyiladi.

- So‘ngra “Sami’allohu liman hamidah”, deb boshini rukudan ko‘tarib, yana tik turiladi.

- Keyin “Robbanaa lakal hamd”, deb biroz tik turadi

- Keyin “Allohu akbar” deb sajdaga boradi. Sajdada uch marta “Subhana robbiyal a’laa”, deydi.

- Sajdadan “Allohu akbar” deb qaytib, xotirjam holatda, qo‘llarini sonini ustiga qo‘yib o‘tiradi

- Keyin yana “Allohu akbar” deb yana bir marta sajda qiladi. Unda ham uch marta “Subhana robbiyal a’laa”ni aytadi.

Keyin “Allohu akbar” deb ikkinchi rakatga turadi.

Ikkinchi rakat:

- Ikkinchi rakat ham birinchisi kabi bo‘ladi. Faqatgina ikkinchi rakatda “Sano” o‘qilmaydi, “A’uzu” aytilmaydi.

- Namozxon ikkinchi rakatda ikki marta sajda qilib bo‘lgandan keyin o‘tiradi va “Attahiyyat” duosini o‘qiydi.

- Keyin “Allohu akbar” deb uchinchi rakatga turadi.

Uchinchi rakat:

- Uchinchi rakatda ikkinchi rakatda nima qilgan bo‘lsa shuni bajaradi.

- Uchinchi rakatning ikki marta sajdasidan keyin o‘tirmasdan to‘rtinchi rakatga turadi.

To‘rtinchi rakat:

- To‘rtinchi rakatda uchinchi rakatda nima qilgan bo‘lsa, shuni qiladi.

- To‘rtinchi rakatning ikki sajdasini bajargandan keyin o‘tiradi va “Attahiyyat” duosini o‘qiydi.

- Keyin “Allohumma soli ’alo...” va “Allohumma borik ’alo...” salavotlarini o‘qiydi.

- Mazkur ikki salavotdan keyin “Allohumma mag‘firli...” yoki “Robbanaa aatinaa fid dunya...” duolaridan birini o‘qiydi.

- Keyin avval o‘ng yelkasiga qarab, “Assalamu alaykum va rohmatulloh” deb salom beradi.

- Keyin chap yelkasiga qarab “Assalamu alaykum va rohmatulloh”, deb salom beradi.

Shu bilan to‘rt rakatli zuho namozi ado etilgan hisoblanadi.

 

2020 yil Ramazon hayiti kunidagi zuho namozini o‘qish vaqti

O‘zbekiston musulmonlari idorasi ulamolari tomonidan Islom dini manbalari va astronomik ma’lumotlarga tayangan holda Ramazon hayitining birinchi kuni 2020 yil 24 may, yakshanba kuniga to‘g‘ri kelishi haqida xulosa qilindi.

Shunga ko‘ra, 2020 yil 24 may yakshanba kuni Zuho namozi Toshkent vaqti bilan 05:20 da, boshqa joylarda namoz vaqtidagi tafovutni inobatga olib o‘qiladi.

Alloh taolo Ramazon hayiti kunidagi Zuho namozimizni barchamizdan qabul aylab, bu kunning sharofati bilan yurtimizni fayzu barakotga to‘ldirsin! 

Zuho namozini viloyatlarda o‘qiladigan vaqtlari

Viloyat

Namoz vaqtlari

1.     

Namangan viloyati

05:10

2.     

Andijon viloyati

05:10

3.     

Farg‘ona viloyati

05:10

4.     

Toshkent shahri

05:20

5.     

Toshkent viloyati

05:25

6.     

Sirdaryo viloyati

05:25

7.     

Jizzax viloyati

05:30

8.     

Samarqand viloyati

05:30

9.     

Surxondaryo viloyati

05:30

10. 

Qashqadaryo viloyati

05:35

11. 

Buxoro viloyati

05:40

12. 

Navoiy viloyati

05:40

13. 

Xorazm viloyati

05:55

14. 

Qoraqolpog‘iston Respublikasi

06:30

 

Eslatma: Ushbu jadvalda ko‘rsatilgan vaqtlar quyosh chiqqanidan keyin 20-25 daqiqalik farqni inobatga olib belgilandi.

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo hay’ati

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Aslida qanaqa?

26.02.2026   1337   4 min.
Aslida qanaqa?

Mulohaza

Yaqinda bir maqolani tahrir qilayotib, unda ulug‘ tobein Vahb ibn Munabbihning ismi “Vahb ibn Munabbah” deb yozilganiga guvoh bo‘ldim. Shunda ikkilanib, haqiqatan shundaymikin, deya an’anaviy va elektron manbalarni ko‘zdan kechirdim.


Imom Shamsiddin Zahabiyning “Siyarul a’lom an-nubalo” kitobida Abu Abdulloh Vahb ibn Munabbih ibn Komil ibn Sij ibn Ziy Kibor Abnoviy Yamaniy Zimoriy San’oniy deb yozilgan ekan. Shuningdek, vikipediyaning arab, turk, ingliz va rus tillaridagi havolalarida ham allomaning ismi shunday berilgan. Lekin o‘zbek tilidagi ayrim internet saytlarida “Vahb ibn Munabbah” deb yozilgan. Hatto ona tilimizda chop etilayotgan ba’zi kitoblarda ham shunday.


Aslida buyuk tobeinning asl ism-sharifi Vahb ibn Munabbihdir.


Alloma hijriy 34 yili Yamanda tavallud topgan. U oldingi payg‘ambarlar, olimlar haqida kitoblar yozgan, “Anbiyolar qissasi”, “Axyor (yaxshi inson)lar qissasi” kabi kitoblar muallifi.


Buyuk tobein hijriy 110  yili Yamanning San’o shahrida vafot etgan. Alloma haqida Imom Ibn Kasir “al-Bidoya van-nihoya” kitobida ma’lumotlar keltirgan.

* * *

Ayrim zamondosh ulamolarning ismlari ham har xil yozilgan. Masalan, 96 yoshli misrlik ulamo, Dunyo musulmon olimlari uyushmasi sobiq rahbari ismi ba’zi kitoblarda, internet saytlarida “Yusuf Qarzoviy” deb berilgan bo‘lsa, ayrimlarida “Yusuf Qarazoviy” shaklida yozilgan. Arab, turk va ingliz tillaridagi vikipediyalar (https://ar.wikipedia.org/wiki, https://en.wikipedia.org/wiki, https://tr.wikipedia.org/wiki)da Yusuf Abdulloh Qarazoviy deb berilgan.  Aslida ham shunday bo‘lishi kerak.

* * *

O‘zbek kitobxonlariga go‘zal asarlari bilan yaxshi tanish bo‘lgan zamondosh ulamolardan biri Muhammad Rotib Nobulsiyning ism-sharifi ba’zan “Noblusiy”, “Noblisiy” kabi har xil yoziladi. Suriyalik 88 yoshli olimning asl ism-sharifi Muhammad Rotib Nobulsiydir.

 

Ko‘pchilik Imom Doroniy bilan Imom Dorimiyni almashtirib qo‘yadi. Aslida ikkalasi boshqa-boshqa olimlar bo‘lib, biri Damashq yaqinidagi Doron qishlog‘ida tug‘ilgan tasavvuf olimi, biri esa Samarqandda tug‘ilgan muhaddis allomadir.

 

Imom Doroniyning to‘liq ismi Abu Sulaymon Abdurahmon ibn Ahmad ibn Atiyya Insiy Doroniy bo‘lib, u hijriy 140 yilda Damashq yaqinidagi Doron qishlog‘ida tug‘ilgan va hijriy 215 yilda vafot etgan tasavvuf ulamolaridan bo‘lgan. Hazrat Alisher Navoiy alloma haqida “Nasoyimul muhabbat” asarida ma’lumot keltirgan.

 

Imom Dorimiyning to‘liq ismi Hofizul kabir Abu Muhammad Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Fazl ibn Bahrom ibn Abdusamad Tamimiy Samarqandiy Dorimiy bo‘lib, u hijriy 182 yilda Samarqand shahrida dunyoga kelgan.

 

Imom Dorimiyning eng mashhur kitobi “Sunani Dorimiy”dir. Alloma hadis ilmi bilan chegaralanib qolgani yo‘q, balki tafsir, fiqh kabi ilmlarda ham yetuk olimlardan edi. U zot “Bisavmi mustahoza val mutahayyira” deb nomlangan fiqh kitobi muallifidir. Qur’oni karimning ba’zi juzlariga tafsir ham yozgan. Lekin tafsir bizgacha yetib kelmagan.

* * *

“Ismlar ham atamalar kabi grammatik qurilishda til qonunlariga bo‘ysunadi” degan qoidaga ko‘ra, arabcha bo‘lgan “Oisha” va “Xadiyja” kabi ismlar o‘zbek tilida “Oysha”, “Xadicha” deb til me’yorlariga rioya qilingan holda yozilishi tavsiya etiladi.

Xulosa shuki, o‘zbek o‘quvchilarga qulaylik yaratish hamda bosma va elektron nashrlarda, ommaviy axborot vositalarida diniy atamalarning har xil yozilishi oldini olish maqsadida tarixiy manbalarda kelgan ismlar, joylar, asarlar nomlarining alohida imlo lug‘ati tuzilsa, ayni muddao bo‘lardi. 

 

Tolibjon NIZOM

Ibratli hikoyalar