Butun dunyoga katta tashvish bo‘lib turgan koronavirus kasalligi pandemiyasi davrida qator xorijiy mamlakatlar, xususan, arab-musulmon mamlakatlarida Ramazon oyi ibodatlarini qanday o‘tkazilishi bilan bog‘liq masalalar, fatvolar va bayonotlarni o‘rganishni davom ettirmoqdamiz.
O‘tgan kuni Saudiya Arabistoni Podshohligidagi Ulamolar Kengashi Bosh kotibiyati ham o‘zining bayonotini e’lon qildi. Bayonot Saudianews.ru internet nashrida e’lon qilindi. Xabarda jumladan quyidagi masalalar bayon etilgan:
Saudiya Arabistoni Podshohligidagi Ulamolar Kengashi Bosh kotibiyati barcha musulmonlar ibodatlarining barcha shakllarini bajarishda ehtiyot choralariga qat’iy rioya qilgan holda Ramazon oyini o‘tkazishni tavsiya etdi.
Ulamolar Kengashi Bosh kotibiyati tavba-tazarru bilan Allohga qaytish va Alloh taoloning amrlariga itoat qilishni qat’iy niyat qilgan holda barcha musulmonlarning muborak Ramazon oyini o‘tkazishlarini tavsiya qildi.
Bosh kotibiyat bu masala bo‘yicha bayonot tarqatdi. Unda mo‘min-musulmonlar uchun ro‘zaning fazilati va buyukligi va buning savobi zikr qilindi. Shuningdek bu muqaddas oyda ham musulmonlar xayrli ishlarni ado etishga da’vat etildi.
Koronavirus pandemiyasining bugungi ahvolini hisobga olgan holda, Bosh kotibiyat musulmonlarni o‘zlari yashayotgan mamlakatlardagi vakolatli organlar tomonidan chiqarilgan ehtiyot choralariga qat’iy rioya qilishga undamoqda. Zero, Islom inson qalbi va insoniy ehtiyojlarini saqlab qolish uchun chaqirilgan.
Har bir musulmon bilsinki, Islom shariatida ehtiyot va oldini olish choralarini ko‘rish tamoyili joriy etilgan. Bunga Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyat qilgan hadisda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Agar bir joyda vabo tarqalganini eshitsangiz, u yerga bormanglar. Agar o‘zingiz turgan joyga vabo kelsa, u yerdan chiqib ketmanglar!” degan so‘zlari, shuningdek bir qator boshqa matnlar dalil bo‘la oladi.
Islom dini qoidalari hamda tibbiy xulosalar asosida Saudiya Arabistoni Podshohligidagi Ulamolar Kengashi Bosh kotibiyati barcha musulmonlarga quyidagilarni tavsiya qiladi:
Mazkur tavsiyalarga amal qilishda har bir mo‘min-musulmon mamlakat va xalq manfaatlari haqida qayg‘uradigan boshqalar uchun yaxshi o‘rnak bo‘lishi va shu bilan birga dinning tartib-qoidalariga amal qilayotganligini anglashi lozimdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Muhammad Rotib Nobulsiy hafizahulloh aytadilar: “Mehribon va rahmli Alloh nomi bilan. Allohga hamdlar bo‘lsin. Sayyidimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallamga va u zotning oila a’zolariga hamda sahobalariga salavotu salomlar bo‘lsin. Ulardan ham, bizdan ham rozi bo‘l, yo olamlar Robbi.
Shak-shubhasiz, koinot, jamodot, nabotot va hayvonot bir-biridan farq qiladi. Ularning ayrimlari jonsiz, qolganlari jonli. Ba’zilari vaznga ega, hajmi bor va h.k.
Ammo insoniyat boshqa jonzotlar farqli o‘laroq fikr yuritadi, tafakkur qiladi. Agar inson ilm izlamasa, Robbi uni qo‘ygan darajadan pastga tushadi, bu esa uning mavqeiga mos kelmaydi. Natijada, u o‘lik sanaladi.
Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Aslida, ularning hayvonlardan farqi yo‘q. Balki yana ham yo‘ldan ozganroqdirlar” (Furqon surasi, 44-oyat).
“Ular xuddi suyab qo‘yilgan xodaga o‘xsharlar” (Munofiqun surasi, 4-oyat).
“Ustlariga Tavrot yuklatilgan, so‘ngra uni ko‘tarmaganlar misoli ustiga kitob yuklangan eshakka o‘xsharlar” (Juma surasi, 5-oyat).
Inson mavjudligining sirini, hayotdan maqsadni va haqiqatni izlashi, o‘lim nima, o‘limdan keyin nima bo‘lishi haqida fikr yuritishi lozim.
Har bir aqlli odam ham dono emas. O‘tkinchi dunyo hayotining mayda-chuydalariga berilib ketmagan, o‘zini Allohning bandasi ekanini unutmagan, kengligi osmonlaru yercha bo‘lgan Jannat uchun harakat qilgan inson – dono sanaladi. Bunga faqat ilm izlash orqali erishish mumkin.
Demak, agar kim dunyoni istasa, ilm izlasin. Oxiratni istasa, ilm izlasin. Agar har ikkisini ham xohlasa, ilm izlasin. Alloh buyukdir”.
Davron NURMUHAMMAD