Yaratganga shukrki musaffo osmon ostida, dorul-omon va jannatmonand vatanda tinch va osuda, farovon hayot kechirmoqdamiz. Tinchlikni har kim har xil tushunadi. Kimdir butun olam tinchligini tushunsa, kimdir yurtining tinchligini tushunadi, yana kimdir shahri, qishlog‘i, mahallasi yoki oilasi tinchligini tushunadi. Yana kimlardir esa faqat o‘zining tinchligini tushunadi.
Ajdodlarimizdan meros bo‘lib qolgan shunday bir an’ana borki, ota-bobolarimiz, onaxon va buvijonlarimiz doimo Yaratgandan, avvalo, olam tinchligini keyin yurt tinchligini iltijo qilib, so‘ngra boshqa xayrli niyatlarni ro‘yobga chiqarishini so‘rab duo qilishadilar. Yurtimizdagi shu kungacha erishilgan yutuqlarning barchasi, iqtisodiy rivojlanishlar, talim sohasidagi yutuqlar, obodonchiliklar, shaharlarimiz kun sayin chiroy ochib ko‘rkamlashayotgani, barcha-barchasi mana shu oliy nemat- tinchlik boisidandir.
Ming afsuslar bo‘lsin, ayrim nokas kimsalar borki, katta-katta fitnalarni qo‘zg‘ab vayronagarchilik, zulm va zo‘ravonlik bilan tinch aholini qo‘rquvga solib, minglab oilalarni parokanda qilib, qanchadan-qancha shahar va qishloqlarni barbod qilishadi, minglab begunoh insonlarni nohaq o‘limiga sababchi. Ular o‘zlariga dinni niqob qilib, din nomidan qing‘ir ishlarini qilayotgan qonxo‘r vahshiylardir.
Ba’zi bir mamlakatlarga nazar tashlaydigan bo‘lsak, nokas kimsalar u yerda har kuni o‘zlarining to‘s-to‘palon, urush-qirg‘inbarot qon to‘kishdek qabih ishlarini olib bormoqda. Tadqiqotchilarning aytishicha endi bu davlatlar oldingi o‘rnini topishi uchun yani, yana qayta avvalgi rivojlanayotgan holatiga kelishi uchun qariyb bir asr vaqt kerak bo‘lar ekan. Bu o‘rtacha ikki insonnning hayoti demakdir. Bu qanday dahshat va ayanchli. Aniqki, fitna chiqarganlar, nohaq qon to‘kkanlar bu dunyoda ham oxiratda ham xoru zor bo‘lishadi.
Solih amal qiluvchilarni esa amali zoye qilinmaydi. Zero, Islom talimotida: har bir qilingan zarracha amal mukofot yoki jazosiz qolmaydi,- deb takidlanadi.
Shunday ekan biz tinch va osoyishta mustaqil diyorda yashayotganimizga behad shukrona aytib, bu tinchlikdek buyuk ne’matning qadriga yetishimiz lozim bo‘ladi. Bu tinchlikning qadriga yetish deganda – oilamizga, xalqimizga, yurtimizga manfaatli ishlarni qilishimiz, zararli ishlardan o‘zimizni tiyishimiz tushuniladi. Shuningdek, tinchlik soyasi ostida bilim va hunarlarimizni oshiraylik, odobimizni yaxshilaylik, muomalamizni rivojlantiraylik, qarindoshlik va do‘stlik rishtalarini mustahkamlaylik, urushib qolgan oilalarni yarashtirib qo‘yaylik, boquvchisini yo‘qotganlarga yordam beraylik, ozodalik va obodonchilik ishlariga qarashaylik, ortimizdan bog‘lar qoldiraylik, sof dinimizni, milliy urf-odatlarimizni asraylik, ajdodlarimiz qoldirgan bebaho ilmiy meroslarini kengroq o‘rganaylik va hayotimizga tadbiq qilaylik va yana shunga o‘xshash ezgu ishlarni qilaylikki, yashayotgan umrimizdan mano hosil bo‘lsin, ortimizdan yaxshi nom qolsin.
Muzaffar Qosimov,
Xoja Buxoriy islom bilim yurti ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha mudir o‘rinbosari
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Kunlarning birida Sulaymon ibn Abdulmalik vazir, shahzoda va mulozimlari bilan birga Masjidul haromga bordi. U barcha musulmonlar kabi ehrom (rido va izor) kiyib olgandi.
Uning oldida to‘lin oy kabi nurli, atirgul kurtaklaridek yangi va xushbo‘y ikki o‘g‘li ham bor edi.
Yer yuzining uchdan bir qismini boshqargan musulmonlar xalifasi Baytullohni tavof qilib bo‘lgach, o‘ziga yaqin bir kishidan: “Makkaning olimi kim?” deb so‘radi.
Unga: “Ato ibn Abu Raboh”, deb javob berishdi.
U: “Meni u bilan uchrashtiring”, dedi.
Shunday qilib, u bilan uchrashdi. Ato ibn Abu Raboh qora tanli, jingalak sochli va yassi burunli habash keksa odam ekan.
Xalifa: “Butun dunyoga shuhrati tarqalgan Ato ibn Abu Raboh senmisan?” dedi.
U: “Ha, shunday deyishadi”, dedi.
Sulaymon ibn Abdulmalik: “Bu sharafga qanday erishdingiz?” deb so‘radi.
Ato ibn Abu Raboh: “Insonlarning qo‘lidagi mol-dunyo (ta’ma)dan yuz o‘girish va ilm bilan ularning hojatlarini qondirish orqali”, deb javob berdi.
Yana bunday dedi: “Agar insonlar ilmingizdan behojat bo‘lsalar, mol-dunyoingiz bilan ularning hojatini ravo qilasiz. Agar odamlarning mol-mulkidan behojat bo‘lsangiz, ular sizning ilmingizga muhtoj bo‘ladilar. Peshona teri va qo‘l mehnati orqali rizq talab qilish eng afzalidir. O‘tgan ulamolarning aksariyati kasb-hunar bilan mashg‘ul bo‘lganlar”.
Sulaymon: “Haj amallari haqida Ato ibn Abu Rabohdan boshqa hech kim fatvo bermasin”, dedi.
Sulaymon ibn Abdulmalik o‘g‘illariga: “Ey o‘g‘illarim, Allohga taqvo qiling. Allohga qasamki, Alloh O‘zi xohlagan bandasining darajasini ko‘taradi. Hatto boyligi va nasabi bo‘lmagan habash qul bo‘lsa ham. Allohga qasamki, O‘zi xohlagan kishini xor qiladi, hatto u oliyjanob nasldan bo‘lsa ham”.
Xalifa yana so‘zini davom ettirib bunday dedi: “Siz guvohi bo‘lgan bu kishi – Qur’on tarjimoni Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhuning merosxo‘ridir. Shunday ekan ilm o‘rganing, ilm o‘rganing”.
Davron NURMUHAMMAD