Tanlovga!
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taboraka va taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimiz Rosululloh sollallohu alayhi vasallamga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
Ramazon oylar ichida yeng buyuk mag‘firatli, go‘zal oydir!
Ramazon oyining foydalari juda ulkan. Ramazon ro‘zasini tutmoqlik farz qilingan. Unda ming oydan ham yaxshiroq Qadr kechasi borligi, Qur’on nozil bo‘la boshlanganligi bilan u o‘n bir oydan ulkan farq qiladi. Ushbu oyda musulmonlarga ikki dunyoning manfaatlari cheksizdir. Bu oyda Allohning rahmati tinmay yog‘ilib turadi, duolar qabul bo‘ladi ayniqsa ro‘zadorning duosi, ota-onaning farzandiga bo‘lgan duosi, musofirning duolari mustajob bo‘lur. Ro‘zadorlarga farishtalar kun-u tun tilovatlar aytishadi.
Ramazon oyida Qur’oni karimni xatm qilish, xayr-u ehson qilish sunnatdir.
Bu oyda Jannat yeshiklari ochilib Jahannam yeshiklari yopiladi, itoatsiz jin-shaytonlar esa zanjirbandlanadi. Bu kunni barcha mo‘min - musulmonlar intizorlik bilan kutib, Olimu-ulamolar unga yetishish yo‘lida duoda bo‘lib turishadi. Ramazon ro‘zasini tutmoqlik faqat Alloh uchun va uning mukofotini o‘zi beradi. Ramazon ro‘zasini tutmoqlik do‘zax o‘tidan asrovchi vositadir.
Ramazon oyida barcha mo‘minlar birlashadi, masjidlarda taroveh namozlarida jamlanishib, barcha katta-kichik, boy-kambag‘allar xamma birdek tenglashadi, bir-birlari bilan tanishib, mexr-oqibatlari ziyoda bo‘ladi, hulqimiz go‘zallashadi, qolaversa saxovatlari oshib-toshib bir-birlaridan o‘zishga, musobaqalashib ko‘proq savobli ishlarga ulgurib qolishga xarakat qiladilar. Ro‘za tutishning salomatligimizga ta’siri juda katta hisoblanadi. Buni ro‘za tugagunicha yoki tugagandan so‘ng chuqurroq xis etamiz. Ramazonning fazilatlari xam shunda barcha mo‘min – musulmonlar bir- birlariga mehr-murruvatda bo‘lishlari maqsadga muvoffiq ekanligini barchamiz anglamog‘imiz darkor. Qolaversa shodlik, xursandchilikni birga baxam ko‘rishimiz, bir-birimizga qo‘ldan kelganicha yordam qo‘llarini uzatmog‘imiz, bir go‘zal, ulug‘ savob bo‘lur.
Ramazon oyida yoru-do‘stlar urishib qolishgan bo‘lsalar yarashganlari maqbul ishdir, yoki biz musulmonlarga, ularni yarashtirib qo‘yish behisob savoblarga ega bo‘lishdek baxt kalitiga muyassar bo‘lamiz. Xatto do‘st-dushmanlar xam bir –birlariga bo‘lgan o‘rtadagi adovatni unutib, mehr-muruvvatli bo‘lib qolishlari ajab emas! Zero Alloh raxmlilarning raximlisidir va birodariyu yaqinlariga do‘st–dushmanlariga rahm qilganlarni sevadi!
Ro‘za tutuvchilarning Jannatga Rayyon nomli maxsus eshik orqali kirishlari xususida shunday marxamat qilingan hadis bor.
Sahl roziyallohu anhu rivoyat qiladilar: Jannatda Rayyon nomli bir eshik bor, - deydilar Janob Rasululloh sollallohu alayhi vasallam, - bu eshikdan ro‘zani kanda qilmay tutganlargina kiradilar xolos. Qiyomat kuni ‹‹Ro‘zadorlar qani?›› deb nido qilinadi. Shunda, ular o‘rinlaridan turib mazkur eshikdan kirishadi. So‘ng, eshik yopiladi. Ulardan boshqa birorta odam bu eshikdan kira olmaydi››.
Ramazon oyining ruhimizga ta’siri juda kattadir!
Ramazon oyida ruhimiz tetiklashadi, qalblarimiz xayrli ishlar ortidan poklanadi, orom oladi, nafsimizni har-xil yomon ishlardin tiyib ruhimizni poklaymiz. Ko‘proq yaxshi ammalarni qilishga kirishib, yomonliklardan uzoqlashib ruhiy olamimizni go‘zallashtiramiz, uni faqat ochlikdan iborat emasligini asta –sekin faxmlaymiz va ruhiyatimizda, tanamizda qandaqdir go‘zal o‘zgarishlar bo‘layotganini sezib xotirjamlikga erishamiz, ruximiz batamom yengillashib, tarbiyalanib boraveradi, qolaversa buning ortidan yana o‘n bir oy davomida ro‘zaning shunday go‘zal odob-ahloq tarbiyaviy jixatlarini ruhimizga singdirgan xolda, shunday xolatda saqlab qolishga, uning bardavom bo‘lishga xarakat qilamiz.
Ramazon oyi hayotiy hikmatlar ila go‘zal bezalgan!
Unda musulmonlar Allohning bergan barcha sinovlariga sabr-toqat qilib chidamli bo‘lib o‘zini beodob so‘zlarni aytishdan, yolg‘on so‘zlarni gapirishdan, birovning dilini og‘ritishdan, qattiq gapirishdan, ko‘zlarini har xil haromdan, umum qilib aytganda Alloh taoloning barcha qaytargan narsalaridan o‘zlarini tiyadilar.
Ramozon oyi xayr-saxovat oyi, musulmonlar Allohning rozi bo‘lishi uchun savob umidida bir-birlarini ko‘proq yo‘qlab, iftorliklar qilishadi, ayniqsa qariyalarni, kasalmand, beva- bechoralarni, yaqin va uzoq qarindoshlarining xolidan xabar olishdan va bir-birlariga xursandchilik ulashishdan charchashmaydi. Biroq bir narsani unutmasligimiz kerak! U xam bo‘lsa isrofgarchilik qilishdan xoli bo‘lishga, Alloh bergan ne’matlariga kufr keltirmaslik uchun xushyor xolda bo‘lishimiz barchamizga foydalidir.
Ramazon oyining fazilatlari juda ko‘p uni sanab sanog‘iga yetishingiz amri maholdir. Ramazonda bir kecha borki U ming oydan xam yaxshidir U Laylatul Qadr kechasidir. Laylatul Qadr kechasining fazilati haqida Alloh taolo bunday deydi:
‹‹Albatta, Biz uni (Qur’onni ‹‹Lavhul-Mahfuz››dan birinchi osmonga) Qadr kechasida nozil qildik. ( Ey Muxammad!) Qadr kechasi nima ekanini Sizga ne ham anglatur?! Qadr kechasi ming oydan yaxshiroqdir. U (kechada farishtalar va Ruh (Jabroil) Parvardigorlarining izni bilan ( yil davomida qilinadigan) barcha ishlar (rejasi) bilan (osmondan yerga) tusharlar. U ( kecha ) to tong otgunicha salomatlikdir›› ( Qadr surasi).
Abu Hurayra roziyallohu anhu rivoyat qiladilar: Nabiy sollallohu alayhi va sallam bunday deganlar. ‹‹Kimki Qadr kechasida imon-e’tiqod va savob umidida qoim bo‘lsa oldingi gunohlari kechiriladi››.
Ro‘zaga nisbatan rag‘bat uyg‘otish, unga sharaf uyg‘otish, qalbni poklanishi, ruxni tarbiyalanishi, ahloq-odobni go‘zallanishi, undagi barcha man qilingan narsalardan tiyilishi,unda sabrning kuchayishi, yuqoridagi barcha aytilganlarga ustun qo‘yib aytsak, uning foydalari, xayr-barakasi, duolarning mustajob bo‘lishi, barcha –barcha yaxshiliklarning ko‘payishi, boshqa oylarda biror-bir savob uchun qilingan ishga bir savob berilsa, bu oyda ming barobar savob bo‘lishi, bu oyda olingan savoblarni, boshqa oylarda ming urinsak xam topaolmasligimiz, kishida ro‘zaga nisbatan rag‘bat uyg‘otadi desak mubolag‘a bo‘lmas. Vallohu a’lam!
So‘zlarimni nihoyasida shularni xolisona aytamanki, Ramazon oyi barchamizga muborak bo‘lsin, iymonimiz mustahkam bo‘lsin, bir-birimizga bo‘lgan mehr-muruvvatimiz oshib boraversin!
Xato va kamchiliklarimni Allohning o‘zi kechirsin! Ilmu-zehnimni ziyoda qilsin.
Muallif: Zoirjon o‘g‘li Ibroxim Xidoyatov.
Muqaddas dinimiz ta’limotiga ko‘ra ilmlariga amal qiluvchi ulamolar Alloh taolo huzurida eng sha’nlari ulug‘, qadrlari yuksak zotlar hisoblanadi. Ko‘plab hadis va asarlarda ularning qadamlari ostiga farishtalar qanot yozishlari, yeru osmondagi barcha mavjudotlar hatto suv ostidagi baliqlar ham istig‘for aytishlari aytib o‘tilgan.
Shunday ekan ulamolarni qadrlash va ehtirom qilish shar’an vojib amallardandir. Zero ulamolar anbiyolarning merosxo‘rlaridir. anbiyolar molu dunyoni emas, balki ilmni meros qoldirgandirlar. Alloh taolo Qur’oni karimning“Mujodala” surasida marhamat qilib “Alloh sizlardan imon keltirgan va ilm ato etilgan zotlarni (baland) daraja (martaba)larga ko‘tarur”degan bo‘lsa, “Zumar” surasida: “Ayting: «Biladiganlar bilan bilmaydiganlar teng bo‘lurmi?!” degan (9 oyat). Ya’ni olimlar bilan johil-ilmsizlar Allohning huzurida ham, jazo va mukofotda ham teng bo‘lmaydilar. Shunday ekan ilm ahllariga nisbatan odobsizlik qilmaslik, ularga aziyat bermaslik lozim.
Ammo afsuski keyingi paytda internet va ijtimoiy tarmoqlarda buyuk ajdodlarimizning pok nomiga turli nomlar bilan loy chaplamoqchi bo‘layotganlar uchramoqda. “Ular qozongan muvaffaqiyatlarini go‘yoki islomdan emas, yunonlar va boshqalardan o‘rganishgan”, deya nafaqat O‘rta Osiyo xalqlari, balki butun dunyo faxrlangan shaxsiyatlarni bemalol ayblash va ularni haqorat qilishga jur’at qilayotgani nihoyatda achinarli holdir.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi sharifda Rasululloh sallallohu alayhi vasallam “Alloh taolo “Kim menga yaqin bo‘lgan bir bandamga nisbatan dushmanlik qilsa unga qarshi urush e’lon qilurman” dedi” deganlar (Imom Buxoriy rivoyati). Ushbu hadisni izohlab imom Abu Hanifa va imom Shofe’iy (r.a.) “agar ulamolar Allohga yaqin bo‘lishmasa kim ham u zotga yaqin bo‘lardi?!” deyishgan.
Alloh taolo “Hujurot” surasida shunday marhamat qilgan: “Ey, mo‘minlar! Ko‘pgumon(lar)dan chetlaningiz! Chunki ba’zi gumon(lar) gunohdir. (O‘zgalar aybini qidirib) josuslik qilmangiz va biringiz biringizni g‘iybat qilmasin! Sizlardan biror kishi o‘lgan birodarining go‘shtini yeyishni xohlaydimi?! Uni yomon ko‘rasiz-ku, axir! Allohdan qo‘rqingiz...!”
Ushbu oyati karimaga yaxshiroq e’tibor qilsak, Alloh taolo bizlarni turli asossiz gumonlardan, insonlarni ayblarini qidirib yurishdan va shu bilan bir qatorda odamlarni ortlaridan g‘iybat qilishdan qaytarmoqda. Oyatda g‘iybat qilgan kishini o‘z birodarini o‘lganidan keyin go‘shtini yeyish bilan barobar manfur amal ekani ta’kidlanmoqda. Bir musulmon kishi boshqa bir musulmonni ortidan g‘iybat qilishi shu darajada razil bo‘lsa olimlarni g‘iybat qilishni qanday baholash mumkin?!
Mashhur muhaddis olim Abul Qosim ibn Asokir ilm ahllariga odobsizlik qilgan kishiga nasihat qilib, shunday degan “bilginki, ulamolarning go‘shtlari zaharlidir. Kim biror olimni haqorat qilsa Alloh taolo uning o‘limidan avval qalbini o‘limi bilan baloga giriftor qiladi”. Ya’ni ilm ahllariga nisbatan odobsizlik qilib, ular yo‘qliklarida ortilaridan gapirgan kishi go‘yo zaharli go‘sht yegandek bo‘ladi. Uning bu qilgan ishi sababli Alloh taolo uning o‘zidan avval qalb ko‘r qilib qo‘yadi.
Alloma ibn Najjorning “tarix”ida Qozi imom Abu Toyyibdan qilingan sahih rivoyatda shunday voqe’ni keltiriladi “Biz Bag‘doddagi jome’ masjidda o‘tirgan edik. Bir xurosonlik yosh yigit kelib, olimlardan bir masala haqida so‘rab dalilini talab qildi. Shunda unga so‘ragan masalasini javobini aytib Abu Huraya raziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadis ushbu masalaning dalili ekanini aytildi. Yigit: “Abu Hurayra hadisi hujjat bo‘ladigan odam emas” dedi. U gapini tugatib bo‘lmasdan “jome’” shiftidan katta bir qora ilon tushdi. Bu holatni ko‘rgan odamlar qo‘rqib ketib, har tomonga qocha boshlashdi. Ilon ayni o‘sha yigitni ta’qib qilardi. Shunda yigitga qarata “hozir aytgan gapingdan tavba qil” deyildi. U shoshganicha “tavba qildim” degan edi ilon hech qanday iz qoldirmay ortiga qaytib ketdi”. Ushbu hikoyani keltirgan mashhur muhaddis olim ibn Saloh “ushbu rivoyat ishonchli sanad bilan sobit bo‘lgan bo‘lib, rivoyat qilganlarni barchasi ishonchli kishilardir” degan.
Yuqoridagi keltirilgan va undan boshqa ko‘plab shar’iy dalillardan xulosa qiladigan bo‘lsak insonlarni, ayniqsa, ilm ahllarini haqorat qilish, ortlaridan g‘iybat qilish, odamlar o‘rtasida obro‘sizlantirishga urinish shar’an harom amaldir. Aksincha ularni qadrlash, hurmat qilish, nasixatlariga quloq tutish esa marg‘ub va matlubdir. Har bir inson qo‘lidan kelganicha ularga nisbatan samimiy bo‘lishga, o‘zaro mehr-muhabbat asosida muomalada bo‘lishga harakt qilishi lozim. Zero xazrati Ali raziyallohu anhu aytganlaridek “Ulamolarni yaxshi ko‘rish ham diyonatdandir”.
Muslim.uz