Ramazon oyida hammamiz taqvodor bo‘lishga urinamiz. Namoz o‘qish, sadaqa berish, yetimlar, beva-bechoralar holidan xabar olishga intilib, qarindoshlar bilan bordi-keldini kuchaytiramiz. Oila, farzandlarga ko‘proq e’tibor beriladi.
Ammo Ramazon oyidan keyin ba’zi kishilar bu ulug‘ oydagi taqvolarini ushlab qololmay, Ramazondan oldingi xatolarini yana davom ettirayotganlari ko‘zga tashlanib qoladi.
Xo‘sh, biz Ramazon oyidagi ruhiy holatimizni, ibodatlarga bo‘lgan intilishimizni bu oydan keyin ham davom ettirishimiz uchun nima qilishimiz kerak?
Javobi oddiy: biz taqvoli bo‘lishga faqat Ramazon oyida emas, balki butun umrimiz davomida buyurilganimizni unutmasak va shunga ko‘ra harakat qilsak bo‘ldi.
Alloh taolo bizni faqat Ramazonda emas, balki doim kuzatib turadi. Amallarimizni doim hisob-kitob qilib boradi.
Namoz doim farz. Zakot doim farz. Solih amallarni qilish va gunohlardan tiyilish bizdan doim matlubdir. Ota-ona ziyorati, silai rahm, yaxshi qo‘shnichilik, namozlarni masjidda jamoat bilan ado etish doim muhimdir. Ramazonda astoydil urinib qiladigan solih amallarimizni, aslida, doim qilib yurishga buyurilganmiz. Farishtalar bizning amallarimizni vafot etgunimizcha yozib borishadi. Ehson, infoq, muruvvat hamisha qilinishi kerak. Alloh taolo solih amallarimizga hamma vaqt savob beradi. Xato va ma’siyatlarimiz hamisha gunoh deb yozib boriladi. Biz gunohdan umrimiz oxirigacha chetda bo‘lishimiz kerak.
Alloh taolo bizni umr bo‘yi taqvo qilishga amr etgan. Shu amrida bardavom bo‘lishimizni, Ramazondan keyin ham Ramazon oyi shukuhida, oxiratga tayyorgarlik ko‘ruvchi inson bo‘lib yurishimizni nasib etsin, omin!
Nozimjon Iminjonov
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Arab tabibi Horis ibn Kildadan “Dardsiz darmon nima?” – deya so‘rashdi. Tabib: “To‘q qoringa ovqat yemaslik”, deb javob berdi. Zero, ustma-ust ovqat yeyishlik kasalliklarga sabab bo‘lar ekan.
Bir hakimdan eng yaxshi dori haqida so‘rashganida, u: “Eng yaxshi dori bu – oldingga ovqat qo‘yilganda unga ishtaha qilib turishing va ovqat dasturxondan olinayotganda ham undan yeging kelishidir”, deb javob bergan ekan. Bu dori barchamizning uyimizda bor. Biz bu dorini dorixonadan topa olmaymiz. Buning yagona chorasi ochqamasdan turib taom yemaslik va yeganda ham to‘yib ketmaslikdir.
Ovqatga asosiy muammo sifatida qaramang. Aliy roziyallohu anhu aytadilar: “Kimning g‘ami qorniga tushadigan narsa bo‘lsa, ortidan chiqadigan narsa uning qadri, qimmati bo‘ladi”.
Rivoyat qilinishicha, Aliy roziyallohu anhu biror joyga taklif qilinsalar, aytilgan joyga borishdan avval uyda biroz tamaddi qilib olar ekanlar. Buning sababini so‘rashganida, u zot roziyallohu anhu: “Odamning eng jirkanch ko‘rinishi birovning taomida o‘zining ochko‘zligini ko‘rsatishidir”, deb javob bergan ekanlar.
Bu satrlar zora to‘y-tadbirlarga, mehmonga taklif qilinsa, xuddi hamma narsani yeb tashlaydiganday dasturxonni turli taomlar bilan to‘ldirib yuboradigan va dasturxondagilarning loaqal to‘rtdan birini ham yeb tugata olmaydiganlarga eslatma bo‘lsa. Dasturxondagi nozu ne’matlarning o‘ndan biri ham yeyilmaydi. Bundayin ochiq-oydin isrofga yo‘l qo‘yish, savobdan mahrum bo‘lish emasmi?!
Hozirgi kunda dunyoning turli nuqtalarida bir luqma oshga, bir burda nonga zor odamlar bor. Ularni ko‘z oldingizga keltirib, hech fikr yuritasizmi?!
Rivoyatlarda kelishicha, Yusuf alayhissalom Misr xazinasiga mas’ul bo‘lganlarida, ko‘pincha och yurar va arpa non yer ekanlar. U zotga “Nima uchun qo‘lingizda shuncha davlat turib, och-nahor yurasiz?" – deyishganida, “Men qornim to‘yib, qorni ochlarni unutib qo‘yishdan xavfsirayman”, degan ekanlar.
Xulosa qilib aytganda, yuqoridagi fikrlarni tafakkur qilib, sunnatga amal qilgan holda sog‘lig‘imizga e’tiborli bo‘laylik, zero har bir narsaning isrofi bor.
Hasson Shamsiy Poshoning
“Jannat bo‘stonidagi oilaviy oqshomlar” nomli kitobidan
G‘iyosiddin Habibulloh, Ilhom Ohund, Abdulbosit Abdulvohid tarjimasi.