Sayt test holatida ishlamoqda!
08 Yanvar, 2026   |   19 Rajab, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:24
Quyosh
07:49
Peshin
12:35
Asr
15:30
Shom
17:15
Xufton
18:33
Bismillah
08 Yanvar, 2026, 19 Rajab, 1447

Jumboqning yechimi Qur’ondan topildi

13.12.2018   3435   3 min.
Jumboqning yechimi Qur’ondan topildi

Omina degan ayol bor edi. Har kuni Qur’on o‘qir, imkoni yetganicha oyatlardan yodlar edi. Ikki qizini ham uzatib, eri bilan yolg‘iz yashardi.

Bir kuni eriga “Borib, qizlaringizdan xabar olib kelmaysizmi?” dedi. Qizlaridan biri eri bilan dehqonchilik qilar, ikkinchisi loydan g‘isht quyib sotishardi.

Ota qizlaridan xabar olish uchun yo‘lga tushdi. Birinchi dehqonchilik bilan shug‘ullanadigan qizining uyiga bordi. Hol-ahvol so‘radi, mehmon bo‘ldi. Keyin qizidan: “Bolam, qiynalmayapsizlarmi?” deb so‘radi. Qizi: “Yo‘q, otajon. Tinch yashayapmiz. Bu yil katta dehqonchilik qildik. Urug‘larni ekib bo‘ldik. Endi bir duo qilsangiz, Alloh taolo bizga yomg‘ir bersa” dedi. Ota duoga qo‘l ko‘tarib, Alloh taolodan barakali yomg‘ir so‘radi. Shundan so‘ng qizi bilan xayrlashib, narigi qizinikiga bordi.

Undan ham hol-ahvol so‘radi, mehmon bo‘ldi. Keyin undan: “Bolam, qiynalmayapsanmi?” deb so‘radi. Qizi: “Yo‘q, otajon. Erim bilan tinch yashayapmiz. Shu kunlarda ko‘p miqdorda g‘isht quydik. Shunga Alloh taologa duo qilsangiz, yomg‘ir yog‘may tursayu, biz g‘ishtlarimizni sotib olsak” dedi. Ota qo‘llarini duoga ochib, Alloh taolodan qizining mushkulini oson qilishini so‘radi. U bilan ham xayrlashib, uyga qaytdi.

Uyga kelib, biroz dam oldi. Keyin ayoli undan “Qizlaringiz tinch o‘tirgan ekanmi?” deya so‘radi. Eri “Ha, o‘tirishibdi. Biri yomg‘ir kutyapti, boshqasi esa yomg‘ir yog‘masa edi” deb turibdi. Ikkovi uchun ham duo qilib keldim. Yomg‘ir yog‘masa, kattasining ahvoli nima kechadi, bordiyu yog‘sa, kichigining ahvoli nima bo‘larkin” dedi. Shunda ayol: “Siz Qur’on bilan oshno bo‘lmaysiz-da! Har kuni Qur’on o‘qiganingizda bunday xayol bilan noiloj qolmagan bo‘lardingiz, muammoning yechimini topgan bo‘lardingiz. Axir Qur’onda bu muammoning yechimi bor-ku!” dedi. Er qiziqib, “Qanday yechimi bor?” deb so‘radi. Ayol: “Alloh taolo Qur’oni Karimda shunday degan” deb mana bu oyatni o‘qib berdi: 

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحَاباً ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَاماً فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مِن جِبَالٍ فِيهَا مِن بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ وَيَصْرِفُهُ عَن مَّن يَشَاءُ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَارِ

“Allohning bulutlarni haydashini, so‘ngra ularni birlashtirishini, so‘ngra ularni ustma-ust qalashtirishini ko‘rmadingizmi? So‘ngra (bulut) orasidan yomg‘ir chiqayotganini ko‘rasiz. (Alloh) osmondan – undagi tog‘ (bulut)lardan do‘l yog‘dirib, uni o‘zi xohlagan kishilarga yetkazur va o‘zi xohlagan kishilardan burib yuborur. Chaqmog‘ining yorug‘ligi ko‘zlarni ketkazgudekdir” (Nur surasi, 43-oyat).

Er darhol Allohga shukr sajdasini qildi va qo‘lini duoga ochib: “Ey Robbim, g‘isht quygan qizimdan yomg‘irni burib yubor, dehqonchilik qilgan qizimga baraka yomg‘iringni yog‘dir” deya duo qildi.

Ayolining farosati, hozirjavobligidan xursand bo‘ldi. Keyin unga shunday soliha juft nasib etgani uchun Alloh taologa hamdu sanolar aytdi.

 Ota keyinchalik qilgan duosining ijobatini ko‘rdi. Dehqonchilik bilan shug‘ullanuvchi qizi yashaydigan tomonda yomg‘ir yog‘di, g‘isht quyish bilan shug‘ullanuvchi qizi yashaydigan mintaqada yog‘ingarchilik kuzatilmadi.

 

  

Shayx Muhammad Mutavalliy Sha’roviy rahimahullohning

mav’izalaridan Nozimjon Iminjonov tarjimasi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Girdobdan chiqish imkoni bormi?

07.01.2026   4298   3 min.
Girdobdan chiqish imkoni bormi?

Dunyo shiddat bilan o‘zgarib, axborot oqimi misli ko‘rilmagan darajada tezlashgan asrda inson ongi eng katta kurash maydoniga aylandi. Bu maydonda esa eng xavfli qurol mutaassiblik va radikallashuvdir. Ko‘pincha "haqiqatni izlash" niqobi ostida boshlangan yo‘l, afsuski, ko‘plab insonlarni jamiyatdan uzilishga, oilasidan kechishga va oxir-oqibat fojiaga olib kelmoqda.

Biroq eng muhim savol ochiq qolmoqda: Xato qilgan, adashgan va mutaassiblik ko‘chasiga kirib qolgan inson uchun ortga yo‘l bormi?

Hech kim bir kunda radikal bo‘lib qolmaydi. Bu jarayon odatda bilimsizlikdan boshlanadi. Diniy yoki dunyoviy bilimlarning yuzakiligi insonni manipulyatsiya quroliga aylantiradi. Vaholanki, islom dini birinchi navbatda insonni fikrlashga va ilm olishga chaqiradi. Qur’oni karimda shunday marhamat qilinadi:

«Ayting: «Biladiganlar bilan bilmaydiganlar teng bo‘lurmi?!» (Zumar surasi, 9-oyat)

Bu oyat insonni ko‘r-ko‘rona kimgadir ergashishdan emas, balki aql va ilm bilan fikr yuritishga undaydi. Mutaassib inson esa izlanishdan to‘xtagan va faqat muayyan bir guruhning fikrini mutlaq haqiqat deb biladigan kishidir.

Mutaassiblikning eng katta xavfi dunyoni faqat "qora" va "oq"qa ajratishdir. Unda bag‘rikenglik yoki boshqacha fikrlashga joy yo‘q. Inson bu girdobga tushganda, atrofidagi hammani, hatto ota-onasini ham "osiy" sifatida ko‘ra boshlaydi.

Ammo tarix va bugungi kun tajribasi shuni ko‘rsatadiki, ortga qaytish nafaqat imkon bor, balki zarur hamdir.

Adashgan insonning ortga qaytishiga ko‘pincha qo‘rquv va jamiyatning nafrati xalaqit beradi. Bu yerda eng katta mas’uliyat yaqinlari va jamiyat zimmasiga tushadi. Adashgan insonni jarlikka itarib yuborish emas, balki unga qo‘l uzatish lozim. Zero, Payg‘ambarimiz alayhissalom marhamat qilganlaridek:

«Alloh taolo muloyimdir va muloyimlikni yaxshi ko‘radi. U Zot muloyimlik uchun qattiqqo‘llikka bermagan ajr-mukofotni beradi». (Imom Muslim rivoyati)

Tavba va qaytish yo‘lidagi ilk qadamlar:

  • Muloqotni uzmang: Nafrat bilan emas, mehr bilan yondashing.
  • Tanqidiy fikrlashni uyg‘oting: Savol berishga va voqelikka xolis baho berishga o‘rgating.
  • Ilmga yo‘naltiring: Faqat bitta manba emas, balki sof diniy va ilmiy manbalardan foydalanishga undang.

To‘g‘ri yo‘lga qaytish imkoni har doim bor. Inson xato qilishi mumkin, lekin xatoda oyoq tirab turish — haqiqiy mag‘lubiyatdir. Mutaassiblikdan qaytish — bu faqat fikrni o‘zgartirish emas, bu — hayotga, oilaga va kelajakka qaytishdir.

Shermuhammad Boltayev,

Xorazm viloyati Shayx Qosim bobo

masjidi imom-xatibi

MAQOLA