Payg‘ambarimiz sollalohu alayhi vasallamning zuhdlari dunyoning foniyligini, uning tezda o‘tib ketishini, ozuqasi ozligini va umrining qisqaligini bilgan kishining zuhdi edi.

Oxiratning boqiyligini, Alloh taolo unda valiylariga doimiy ne’matlarini tayyorlab qo‘yganligini, buyuk ajr borligi va unda abadiy qolish borligini bilgan kishining zuhdi edi.

Rosululloh sollalohu alayhi vasallamga dunyodan foydalanish keng qilib qo‘yilgan bo‘lsada, mabodo tog‘larni tillo va kumush bo‘lishini xohlaganlarida, ular tillo va kumush bo‘lishi mumkin bo‘lsada, dunyodan nafas to‘xtab qolmasligi uchun yetarli bo‘lgan, tashvishu og‘irliklarni ketkazadigan miqdordan boshqasini rad etdilar, zuhd va kamsuqumlikni afzal ko‘rdilar

U zot gohida och yurar, oylab uylarida qozon osilmas, ba’zi kunlar davomida ochlikni qondiradigan darajada xurmo ham topilmay, och yurar edilar.

U zot hech bir vaqt ketma-ket uch kungacha arpaning unidan bo‘lgan nondan qornilari to‘ymagan. Ko‘pincha sutning o‘zi bilan kifoyalanar, toki Allohga yo‘liqqunlaricha bir kun to‘q va bir kun och bo‘lar edilar.

U zot bo‘yraning ustida yotar edilar va yonboshlarida bo‘yraning izi qolar edi. Ochlikdan qornilariga tosh bog‘lab olar va ko‘pincha sahobalar u zotning yuzlaridan ochliklarini bilib olishar edilar.

U zotning uylari loydan, ichi tor va shifti past edi. Bir kuni sovutlarini garovga qo‘yib, bir yahudiydan o‘ttiz so’ arpa olib turdilar. Ko‘pincha ko‘ylak va izor bilan kifoyalanar edilar. Hech bir vaqt taomni peshxon (ovqatlanish stoli)da yemaganlar. Ko‘pincha sahobalar Rosululloh sollalohu alayhi vasallamga taom yuborar edilar. Bularning barchasi nafslarini dunyo kirlaridan asrash, dinini himoya qilish va Robbisining huzuridagi ajrning komil bo‘lib qolishligi hamda Mavlosining “Va tezda Robbing senga ato qiladir va sen rozi bo‘lursan” (Zuho surasi 5-oyat) degan va’dasi u zotga ro‘yobga chiqishi uchun edi.

U zot mollarni shu qadar taqsimlab berar edilarki, hatto o‘zlariga bir dirham qolmas edi. Tuya, mol va qo‘ylarni sahobalar va boshqalarga shu darajada bo‘lib berar edilarki, o‘zlarida na tuya, na mol va na qo‘y qolar edi. Rosululloh sollalohu alayhi vasallam dedilar: “Agar menda Tihoma chuqurlarining daraxtlari mislicha mol dunyoim bo‘lganida uni taqsimlab berar edim. So‘ng sizlar meni baxil, yolg‘onchi va qo‘rqoq, irodasiz deb bilmasdilaringiz”.

Payg‘ambarimiz sollalohu alayhi vasallam qasr bino qilmadilar, mol-dunyo yig‘madilar, u zotning xazinalari ham, mevasi yeyiladigan bog‘lari ham bo‘lmagan. U zot o‘zlaridan so‘ng bog‘ va ekinzor ham qoldirmadilar. U zot dedilar: “Biz meros qoldirmaymiz, bizning qoldirgan narsamiz sadaqadir”. (Buxoriy rivoyati 3093-hadis). U zot doimo so‘zlari va amallari bilan musulmonlarni dunyoda zuhdga hamda oxiratga tayyorlanish va buning uchun amal qilishga da’vat etar edilar.

U zotga podshohlik bilan birga rasul bo‘lish yoki oddiy inson bo‘lib rasul bo‘lish ixtiyori berilganda, u zot oddiy inson bo‘lib rasul bo‘lishni ixtiyor qilganlar.

U zot alayhissalomning dunyodagi zuhdlarining yana bir ko‘rinishi, ul zoti bobarakotning saxiyliklaridir. Hech qachon so‘rovchini qaytarmas va to‘smas edilar. Dunyo Alloh taoloning nazdida chivinning qanotichalik arzimas va barobar emas, deganlar. Hadisda: “Dunyoda g‘arib yoki bir onlik o‘tib ketuvchi kabi bo‘l”, deganlar. (Buxoriy rivoyati 6416-hadis)

Rosululloh sollallohu alayhi vasallam zuhd borasida yana shunday marhamat qilganlar: "Dunyoda zohid bo‘l, Alloh seni yaxshi ko‘radi. Insonlar huzurida zohid bo‘l, insonlar seni yaxshi ko‘rishadi".

Manbalar asosida Yunusobod tumani

“Kulol-Qo‘rg‘on” jome’ masjidi imom-xatibi

Abdurahmonov Yahyo tayyorladi