O‘zbekiston – 7300 dan ortiq qadimiy-me’moriy va arxeologik obidalar mavjud dunyodagi yetakchi o‘n mamlakatdan biri hisoblanadi. Yurtimizning sanoqli mamlakatlargagina xos bo‘lgan yana bir jihati – bu yerda 200 dan ziyod tarixiy obida va qadamjolar YUNЕSKOning madaniy merosi ro‘yxatiga kiritilgan. Bundan ko‘rinib turibdiki, O‘zbekiston ziyorat turizmini rivojlantirish bo‘yicha keng imkoniyatlarga ega mamlakatlardan biridir. Shu haqiqatni teran anglagan holda, qolaversa, mavjud imkoniyatdan unumli foydalanish maqsadida 2018 yil 3 fevralda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi turizm salohiyatini rivojlantirish uchun qulay sharoitlar yaratish bo‘yicha qo‘shimcha tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi farmoni e’lon qilindi. Shuningdek, “Ichki turizmni jadal rivojlantirishni ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorning chiqishi ham sohada ilg‘or tashabbuslarni ilgari surish va ijobiy qadamlar tashlashga turtki bo‘ldi.
Hisob-kitoblarga qaraganda, har yili O‘zbekistonga jahonning 70 ga yaqin mamlakatidan ikki milliondan ziyod sayyoh tashrif buyuradi. Ular, asosan, Samarqand, Buxoro, Toshkent, Xiva, Shahrisabz kabi shaharlarimizdagi diqqatga sazovor joylarni ko‘zdan kechirishadi. Hozirda Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita va “O‘zbekiston havo yo‘llari” MAK o‘zaro hamkorlikda ziyorat turizmi sohasida sayyohlar oqimini yanada ko‘paytirish maqsadida qator samarali ishlarni olib borishmoqda. Xususan, Malayziya, Indoneziya va boshqa mamlakatlardan yurtimizdagi muqaddas qadamjolarga ziyorat turizmi yo‘nalishidagi sayyohlarni jalb qilish, bu borada kerakli reklama tadbirlarini o‘tkazish, logistika, charter reyslarni yo‘lga qo‘yish ishlari bosqichma-bosqich amalga oshirilmoqda.
Ushbu ijobiy harakatlarning samarasi o‘laroq joriy yilning 21 sentyabr kuni Malayziyaning Perlis shtati muftiysi Moxd Asri Bin Zaynul Abidin boshchiligidagi diniy ulamolardan iborat delegatsiya a’zolari O‘zbekistonga yetib kelishdi.
Ushbu tashrifdan ko‘zlangan maqsad – Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, O‘zbekiston musulmonlari idorasi va O‘zbekistondagi islom sivilizatsiyasi markazi rahbariyati bilan hamkorlik aloqalarini o‘rnatish hamda malayziyalik sayyohlarning ziyorat turizmi yo‘nalishida O‘zbekistonga tashriflarini yo‘lga qo‘yish. Ayni kunlarda, mazkur mutasaddi tashkilotlar tomonidan Malayziya diniy vakillaridan iborat delegatsiyaning yurtimizga tashrifini tashkil etish ishlariga puxta tayyorgarlik ko‘rilmoqda. Kezi kelganda shuni ta’kidlash kerak-ki, mamlakatimizda ziyorat turizmni jadal rivojlantirish, mavjud ulkan turizm salohiyatini yanada to‘liq va samarali targ‘ib qilish hamda bu sohada idoralararo amaliy hamkorlik aloqalarini yo‘lga qo‘yish maqsadida tashkil etilayotgan ushbu hamkorlik tashrifi, kelajakda sohaning rivojiga, albatta, o‘zining ijobiy ta’sirini ko‘rsatadi va ko‘plab malayziyalik sayyohlarning O‘zbekistonga kelishiga zamin yaratadi.
Tashrifga doir ma’lumotlar Din ishlari bo‘yicha qo‘mita va O‘zbekiston musulmonlari idorasining rasmiy sayt va sahifalarida yoritib boriladi.
O‘MI Matbuot xizmati
Bugungi axborot asrida inson ongi va qalbi uchun kurash yangi bosqichga chiqdi. Ayniqsa, diniy qadriyatlarga hurmat kuchli bo‘lgan jamiyatlarda kishilarning muqaddas tuyg‘ularidan g‘arazli maqsadlarda foydalanish, ya’ni manipulyatsiya holatlari tez-tez bo‘y ko‘rsatmoqda. Ijtimoiy tarmoqlar bunday ta’sir o‘tkazishning eng qulay maydoniga aylanib qoldi.
Diniy hissiyotlar orqali ommani junbushga keltiruvchilar, odatda, xolis tahlil va ilmiy asoslarga emas, balki insonning ehtiroslariga urg‘u beradilar. Ularning asosiy quroli emotsional chaqiriqlardir. Masalan, biror ijtimoiy muammoni diniy bo‘yoqlar bilan bo‘rttirish orqali odamlarda himoyalanish yoki agressiya instinktini uyg‘otishadi.
Bunday vaziyatda inson aql bilan fikrlashdan to‘xtaydi va o‘zi bilmagan holda fitnachilarning qo‘lidagi qurolga aylanadi. Vaholanki, Islom dini har bir xabarni tekshirishga va aql bilan ish tutishga chaqiradi: “Ey iymon keltirganlar! Agar fosiq xabar keltirsa, aniqlab ko‘ringlar...” (Hujurot surasi, 6-oyat).
Bugungi kunda yetarli ilmi bo‘lmay, ammo notiqlik mahorati bilan ommani ergashtirayotgan qatlam shakllandi. Ular ko‘pincha murakkab fiqhiy yoki aqidaviy masalalarni yuzaki va populistik tarzda talqin qiladilar. Buning natijasida jamiyatda ixtilof paydo bo‘ladi, ulamolarga nisbatan ishonchsizlik uyg‘otiladi.
Diniy hissiyotlarni suiiste’mol qilish jamiyatni ichdan yemiradi. Birinchidan, bu jarayon yoshlarni manipulyatsiya qiladi. Ikkinchidan, jamiyat muvozanatini buzishga qaratilgan xurujlarga yo‘l ochadi. Eng yomoni, bunday harakatlar dinning asl mohiyati tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat ekanini chetga surib, uni nizolar manbai sifatida ko‘rsatishga xizmat qiladi.
Bunday xavflarga qarshi eng samarali raddiya, bu savodxonlikdir. Har bir musulmon axborot gigiyenasiga amal qilishi, internetda eshitgan har qanday ta’sirli gapni mutlaq haqiqat deb qabul qilmasligi lozim.
Din najot va sakinat manbai bo‘lib, kimlarningdir g‘arazli yoki shaxsiy manfaatlari yo‘lida qo‘llaniladigan boshqaruv vositasi emas. Muqaddas tuyg‘ularimizni virtual firibgarlardan himoya qilish bugungi kunning eng dolzarb vazifasidir.
Shermuhammad Boltayev,
Xorazm viloyati Shayx Qosim bobo
masjidi imom-xatibi