Savol: Sajda qilganida quymichi, belining past qismi ochilib qolgan kishining namozi durust bo‘ladimi?
Javob: Namozda avrat a’zolarining to‘rtdan biri yoki undan ko‘p qismi ochilib qolishining hukmi o‘sha a’zoning hammasi ochilib qolganining hukmi kabidir. Namozda yopilishi kerak bo‘lgan avrat a’zolarining to‘rtdan biri ochilib qolsa va shu holda bir ruknni ado etsa, namoz buziladi. Agar ikkita avrat a’zoning to‘rtdan biridan kami ochilib qolib, ular qo‘shilganida bir a’zoning to‘rtdan biriga to‘g‘ri kelsa, namoz buziladi. Ammo ochilgan avratni darhol yopib olgan kishining namozi bilittifoq buzilmaydi. Avrat bo‘lgan a’zoning to‘rtdan biridan kam qismi ochilib qolsa, zarari yo‘q. Avratining to‘rtdan biri ochilib, bir rukn ado etilishi muddaticha turgan kishining, Imom Abu Yusuf nazdida, namozi buziladi. Imom Muhammad esa buzilmasligini aytgan (“Fatovoyi Hindiya”).
Demak, sajda qilganida quymichi, belining kindikdan pastki qismi ochilib qolgan odamning namozi durust bo‘lmaydi.
“SO‘RAGAN EDINGIZ...” kitobidan
Yurtimizda muhtaram Prezidentimiz rahbarligida muborak Ramazon oyini munosib kutib olish va ko‘tarinki ruhda o‘tkazishga har yili alohida e’tibor qaratilayotgani barchamizni behad quvontirmoqda. Bu yilgi tabrik va murojaatlarda Ramazon oyining asl mohiyati – inson qadrini ulug‘lash, mehr-muruvvat va saxovatni keng yoyish, jamiyatda ahillik va hamjihatlik muhitini yanada mustahkamlash kabi ezgu g‘oyalar ustuvor ekani ta’kidlandi.
Bugun Ramazon nafaqat ibodat oyi, balki jamiyatda ezgulik, bag‘rikenglik va insonparvarlik tamoyillari yanada mustahkamlanadigan muhim ma’naviy palla sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Tajriba va kuzatishlar shuni ko‘rsatdiki, dunyo amaliyotida Ramazon oyini munosib o‘tkazishga doir davlat darajasida alohida qaror qabul qilinishi kam uchraydi. Yurtimizda esa bu masalada tizimli yondashuv yo‘lga qo‘yilgani muborak oyning mohiyatini chuqur anglab, uning yuksak insoniy qadriyatlar asosida o‘tkazilishidan dalolat beradi. Ayniqsa, bu yilgi Ramazon munosabati bilan ilgari surilgan tashabbuslarda «Inson qadri uchun!» degan ezgu tamoyilning amaliy ifodasi yaqqol ko‘zga tashlanmoqda.
«Ramazon – mehr-muruvvat, ahillik va shukronalik oyi» shiori ostida qabul qilinayotgan qaror va tashabbuslarda Ramazon oyini saxovat, hamjihatlik oyiga aylantirish, muhtojlar, bemorlar, nogironlar va faxriylarga mehr-muruvvat ko‘rsatish kabi ezgu g‘oyalar mujassam. Bu esa Ramazonni ham ibodat, ham ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash oyi sifatida tarannum etishga xizmat qilmoqda.
Abdug‘ofur domla Razzoqov,
Buxoro viloyati Kogon tumani “Bahouddin Naqshband” jome masjidi imom-xatibi