Sayt test holatida ishlamoqda!
27 Fevral, 2026   |   10 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:43
Quyosh
07:01
Peshin
12:41
Asr
16:27
Shom
18:15
Xufton
19:27
Bismillah
27 Fevral, 2026, 10 Ramazon, 1447

Rabi’us soniyda yuz bergan tarixiy voqealar

08.01.2018   20566   6 min.
Rabi’us soniyda yuz bergan tarixiy voqealar

Hijriy uchinchi yil, rabi’us soniy oyi (mil. 624 yil sentyabr-oktyabr) – Banu Sulaym qabilasi Madinaga hujum qilish uchun katta qo‘shin to‘playotgani haqida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga xabar yetib kelgani zahoti (yoki Quraysh karvonini ko‘zlab), u zot uch yuz jangchidan tashkil topgan lashkar bilan Madinaning janubiy tarafidagi Buhron degan joyga bordilar (lekin jangsiz keyingi oyda Madinaga qaytib keldilar. Bu yurish tarixga “Buhron g‘azoti” nomi bilan kirgan).

Hijriy to‘rtinchi yil, rabi’us soniy oyi (mil. 625 yil sentyabr-oktyabr) – G‘atafon qabilasining Banu Muhorib va Banu Sa’laba urug‘laridan tashkil topgan sahroyi arablar bir joyga yig‘ilishayotgani haqida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga xabar kelganida, bu toshbag‘ir va to‘pori badaviylarning dillariga qo‘rquv solish maqsadida Najd dashtlari osha ular ustiga tezlik bilan yurish qildilar (qaroqchilik va bosqinchilikni o‘zlariga kasb qilib olgan bu badaviylar musulmonlarning kelayotgani xabarini eshitib, qo‘rqib, tog‘ning tepasiga chiqib ketishdi. Shunday qilib, musulmonlar bu bosqinchi qabilalarning popuklarini pasaytirib, dillariga qo‘rquv solib qo‘ydi va jumodul avval oyida Madinaga sog‘-omon qaytib kelishdi. Bu yurishga “Najd g‘azoti” deyiladi);

Hijriy oltinchi yil, rabi’us soniy oyi (yoki rabi’ul avval oyi / mil. 627 yil iyul-avgust yoki avgust-sentyabr) – Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ukkosha ibn Mihsan roziyallohu anhu boshchiligida qirq nafar sahobani G‘amr suvi atrofida joylashgan Banu Asad qabilasiga yubordilar (bu yurishga “Ukkosha ibn Mihsan sariyasi” deyiladi);

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Muhammad ibn Maslama roziyallohu anhu boshchiligida o‘n kishilik sariyani Banu Sa’laba diyoridagi Zulqassa degan joyga yubordilar (u yerga yetib borganlarida dushman ular uchun yuz kishilik pistirma tayyorlab qo‘ygan ekan. Musulmonlar uyquga ketganda pistirmadagilar to‘satdan hamla qilib, ularni o‘ldirib ketishdi, faqat bitta Muhammad ibn Maslama yaralangan holda tirik qoldi. Bu yurishga “Muhammad ibn Maslama sariyasi” deyiladi);

Hijriy oltinchi yil, rabi’us soniy oyi (mil. 627 yil avgust-sentyabr) – Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Muhammad ibn Maslama sariyasida o‘ldirilgan sahobalarning qasosini olish uchun Abu Ubayda ibn Jarroh roziyallohu anhu boshchiligida qirq nafar sahobani yana Zulqassaga yubordilar (ular tunlari piyoda yo‘l yurib, tong payti Banu Sa’laba qabilasiga hujum qildilar. Dushman toqqa qochib chiqib ketdi. Musulmonlar faqat bir kishini qo‘lga oldi va u musulmon bo‘ldi. Bu yurishga “Abu Ubayda ibn Jarroh sariyasi” deyiladi);

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Zayd ibn Horisa roziyallohu anhu boshchiligida bir sariyani Marruz-zahrondagi Jamum suvi atrofida joylashgan Banu Sulaym qabilasi ustiga yubordilar (bu yurishga “Zayd ibn Horisa sariyasi” deyiladi);

Hijriy to‘qqizinchi yil, rabi’us soniy oyi (mil. 630 yil iyul-avgust) – Rum shohi Qaysar Mu’ta jangidan bir yil ham o‘tmay, musulmonlar yengib bo‘lmas katta qudratga aylanmaslaridan turib, ularni batamom tor-mor qilishga ahd qildi hamda rumliklar, ularga tobe bo‘lgan G‘asson va boshqa arab qabilalari ishtirokida juda katta qo‘shin hozirlab, katta urushga tayyorlana boshladi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bo‘lajak urushga tayyorgarlik qilish maqsadida ayollaridan bir oy davomida iylo qildilar (ya’ni ularga yaqinlashmaslikka qasam ichdilar) va ulardan chetlanib, bir hujrani maskan tutdilar.

O‘sha kunlarda munofiqlar o‘z fitna va makr-hiylalariga o‘choq bo‘lishi uchun masjid suratida bir markaz barpo qildilar (u masjidining nomi “Ziror” ya’ni, musulmonlarga zarar yetkazish masjidi edi. So‘ng ular Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan ushbu masjidlarida namoz o‘qib berishlarini so‘rashdi, lekin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam urushga tayyorgarlik qilish bilan band bo‘lganlari uchun u yerda namoz o‘qishni keyinga surdilar).

Hijriy o‘n sakkizinchi yil, rabi’us soniy oyi (mil. 639 yil aprel) – hazrati Umar roziyallohu anhu xalifalik davrida Shom mamlakatidagi musulmonlarning ahvolidan xabar olib kelish maqsadida Madinadan sahobalar bilan yo‘lga chiqdilar (Shom chegarasidagi Sarg‘ qishlog‘iga yetganida, Shomda o‘lat tarqagani haqida xabar yetib keldi va Shomga kirmasdan ortlariga qaytishdi. O‘sha o‘lat sababli, Shomda 25-30 ming musulmon vafot etgan. O‘lganlar ichida Abu Ubayda ibn Jarroh, Muoz ibn Jabal, Yazid ibn Abu Sufyon va Suhayl ibn Amr singari mashhur sahobalar ham bor edi. Shunda hazrati Umar roziyallohu anhu Amr ibn Os roziyallohu anhuga maktub yozib, shahar aholisini tog‘li hududlarga ko‘chirishni buyuradi. Chunki o‘lat tog‘ aholisi orasida tarqalmas ekan. Shu sabab, qolgan xalq o‘limdan saqlanib qolgan. Alloh barchalaridan rozi bo‘lsin);

Hijriy 368 yil, rabi’us soniy oyi (mil. 978 yil noyabr) – sahobalar haqida yozilgan «Al-istiy’ob fi ma’rifatil as'hob» kitobi muallifi Abu Umar ibn Abdul Barr rahimahulloh juma kuni imom minbarda xutba o‘qiyotganida tug‘ildi;

Hijriy 491 yil, rabi’us soniy oyi (mil. 1098 yil mart) – salb urushlari boshlandi;

Hijriy 1252 yil, 21 rabi’us soniy (mil. 1836 yil 4 avgust) – mashhur «Raddul muxtor» kitobi muallifi hanafiy ulamolarining oxirgi muhaqqiqlaridan Ibn Obidin rahimahulloh vafot etgan;

Hijriy 1375 yil, rabi’us soniy oyi (mil. 1955 yil noyabr-dekabr) – Saudiya davlati o‘z tarixida Masjidi Haromni ilk bor kengaytirish ishlarini boshladi;

Hijriy 1420 yil, rabi’us soniy oyi (mil. 1999 yil iyul-avgust) – mashhur «Mabohis fi ulumil Qur’on» kitobi muallifi shayx Manno’ Qatton vafot etdi…

TII o‘qituvchisi

Abdul Azim Ziyouddin

 tayyorladi

 

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Novosibirskda mehnat qilayotgan vatandoshlar uchun iftorlik tashkil etildi

26.02.2026   2117   4 min.
Novosibirskda mehnat qilayotgan vatandoshlar uchun iftorlik tashkil etildi

O‘zbekiston Bosh konsulxonasi diplomatlari tashabbusi bilan Marg‘ilon shahridagi “Said Jalolxon to‘ra” jome masjidi imom-xatibi Yunusxon Mamarasulovning Novosibirsk va Kemerovo shaharlariga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Tashrif davomida tashkil etilgan uchrashuvlarda Yunusxon domla Mamarasulov xalqimizning ijtimoiy-ma’naviy hayotida alohida ahamiyatga ega bo‘lgan, insonni ezgu amallarga undaydigan ushbu oylikni munosib o‘tkazish maqsadida bu yil yurtimizda keng ko‘lamli tayyorgarlik ishlari olib borilayotganini alohida ta’kidladi.

Yurtimizda mahalla ahli, jamoatchilik vakillari uy-joylar, masjid va madrasalarni obod qilish, keksalar va yordamga muhtoj insonlar holidan xabar olish, qo‘ni-qo‘shnilar, qarindosh-urug‘larga e’tibor va hurmat ko‘rsatish, Ramazon oyi bilan bog‘liq tadbirlarni uyushqoqlik bilan o‘tkazishga katta e’tibor qaratilayotgani e’tirof etildi.

Imom-xatib fuqarolarimiz, ayniqsa, yoshlarning asl islomga hech qanday aloqasi bo‘lmagan turli buzg‘unchi diniy oqimlarga kirib qolishiga yo‘l qo‘ymaslik masalasiga alohida to‘xtalib o‘tdi.

O‘zbekistonning Novosibirskdagi bosh konsuli Aslam Akbarov O‘zbekistonda “Ramazon – mehr-muruvvat, hamjihatlik va shukronalik oyi” shiori ostida ishlab chiqilgan, ehtiyojmand oilalar va og‘ir hayotiy vaziyatga tushib qolgan shaxslarga yordam ko‘rsatishga qaratilgan kompleks chora-tadbirlar haqida gapirdi.

Novosibirsk viloyati muftiysi Abdulhamid Shokirjonov bilan bo‘lib o‘tgan uchrashuvda ekstremistik ruhdagi g‘oyalarning kirib kelishiga yo‘l qo‘ymaslik, Novosibirsk va viloyat musulmon ummati tomonidan sof Islom arkonlarini himoya qilish bo‘yicha ko‘rilayotgan chora-tadbirlar, O‘zbekiston fuqarolarining mintaqa hayotidagi ishtiroki kabi masalalar atroflicha muhokama qilindi.

Rossiya tomoni O‘zbekistondan yetakchi imom-xatiblarni masjidlarda ma’ruzalar o‘qish va juma namozlarini ado etish uchun taklif etishni amaliyotga joriy etish muhimligini qayd etdi.

Yunusxon domla Mamarasulov Novosibirsk jome masjidida juma namozida ishtirok etdi. Mazkur masjid Sibir federal okrugi hududidagi eng yirik masjid bo‘lib, bu yerda 500 dan ortiq kishi, jumladan, ko‘plab vatandoshlarimiz ham ibodatini ado etadi.

Yurtimizdan tashrif buyurgan imom-xatib o‘z maruzasida barcha yig‘ilganlarni muborak Ramazon oyi bilan samimiy muborakbod etib, Ramazon oyining ezgulik, mehr-oqibat va ma’naviy birlik fasli ekaniga e’tibor qaratdi.

Shuningdek, u O‘zbekiston Prezidenti tashabbusi bilan mamlakatda muqaddas oyni munosib o‘tkazish uchun barcha shart-sharoitlar yaratilganini, mahallalarda obodonlashtirish, muhtojlarni qo‘llab-quvvatlash va xayriya tadbirlarini tashkil etish bo‘yicha ishlar olib borilayotganini ta’kidladi.

Kemerovo shahriga tashrif doirasida imom-xatibning Sibirdagi eng yirik madaniy majmua qurilishida ishlayotgan vatandoshlar bilan uchrashuvlari bo‘lib o‘tdi. U yerda hozirda ikki yarim mingdan ortiq O‘zbekiston fuqarolari faoliyat yuritmoqda.

Yurtdoshlarimiz nafaqat mashaqqatli mehnatlariga o‘z vaqtida haq to‘lanayotgani, balki ularga yaratilgan sharoitlar: uch mahal bepul ovqat, yotoqxona, tibbiy sug‘urta, ish beruvchi hisobidan barcha zarur hujjatlar bilan ta’minlanganidan mamnunligini bildirdi.

Bo‘lib o‘tgan muloqot chog‘ida hamyurtlarimiz O‘zbekistonning Novosibirsk shahridagi Bosh konsulxonasi bilan doimiy aloqalari va muntazam ravishda o‘tkazilayotgan sayyor konsullik qabullari tufayli migratsiya qonunchiligini buzish holatlari kuzatilmayotganini ta’kidladi.

O‘tkazilgan suhbatlar davomida imom-xatib yig‘ilganlarga xalqimizning ijtimoiy-ma’naviy hayotida alohida ahamiyatga ega bo‘lgan, insonni ezgu amallarga chorlaydigan ushbu oylikni munosib o‘tkazish uchun bu yil ham O‘zbekistonda katta tayyorgarlik ishlari olib borilayotganini ma’lum qildi. Bularning barchasi insonparvarlik tamoyillariga asoslangan tinchlik va osoyishtalik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik muhitini mustahkamlash, mamlakat taraqqiyoti, aholi farovonligini yuksaltirishga xizmat qilayotgani aytildi.

Imom-xatib Kemerovo masjidiga ham tashrif buyurib, u yerda muqaddas Ramazon oyida o‘z fikr va g‘oyalarini pok saqlash muhimligi haqida ma’ruza qildi.

“Said Jalolxon to‘ra” jome masjidi imom-xatibi Yunusxon domla Mamarasulov O‘zbekiston Bosh konsulxonasi tomonidan Novosibirsk shahridagi “Osiyo–Sibir” ulgurji-taqsimlash markazida mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan vatandoshlar uchun tashkil etilgan iftorlikda ishtirok etdi.  

Iftorlikda ikki yuzdan ortiq yurtdoshlarimiz qatnashdi. Imom-xatib o‘z nutqida Ramazon oyining ma’naviy mohiyatini ochib berdi, Qur’on suralaridan o‘qib, Islomning an’anaviy qadriyatlariga sodiq qolish muhimligini ta’kidladi.

Novosibirskda mehnat qilayotgan vatandoshlar uchun iftorlik tashkil etildi Novosibirskda mehnat qilayotgan vatandoshlar uchun iftorlik tashkil etildi Novosibirskda mehnat qilayotgan vatandoshlar uchun iftorlik tashkil etildi Novosibirskda mehnat qilayotgan vatandoshlar uchun iftorlik tashkil etildi Novosibirskda mehnat qilayotgan vatandoshlar uchun iftorlik tashkil etildi Novosibirskda mehnat qilayotgan vatandoshlar uchun iftorlik tashkil etildi
O'zbekiston yangiliklari