2007 yil Toshkent shahri Islom hamkorlik tashkilotining (ISESCO) “Fan, ta’lim va madaniyat” tuzilmasi tomonidan Islom madaniyati poytaxti deb e’lon qilingan edi.
Islom hamkorlik tashkiloti har yili musulmon mamlakatlaridagi 3 ta shaharni Islom madaniyati poytaxti deb e’lon qiladi. Ularning biri arab mamlakatlaridan, boshqasi Osiyo va uchinchisi Afrikadagi musulmon mamlakatlardagi shaharlardir.
Tashkilotdagi madaniyat vazirlari IX Islom konferensiyasi tomonidan 2020 yilda Buxoro, Qohira (Misr) va Bamako (Mali) shaharlari Islom madaniyati poytaxti sifatida tasdiqlangan.
Aslida Buxoroi sharif bir necha asrlar davomida Islom madaniyati poytaxti bo‘lib kelgan. Uning “Qubbatul Islom”, ya’ni “Islom gumbazi” deb nomlangani ham bejiz emas. Tashkilot tomonidan ushbu shaharning Islom madaniyati poytaxti deb e’tirof etilishi asrlar davomida ushbu shahar va undan chiqqan olimlarning Islom sivilizatsiyasiga qo‘shgan hissasini yana bir bor tasdig‘i hisoblanadi.
A’zamjon ABDURAHMONOV
Toshkent islom universiteti “Islom sivilizatsiyasini o‘rganish ISESCO” kafedrasi o‘qituvchisi
O‘MI Matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Zinniyra roziyallohu anho Abu Jahlning quli edi. U zot iymon keltirganida, Abu Jahl bundan xabar topib, uni juda qattiq azoblaydi. Zinniyra katta yoshda bo‘lishlariga qaramasdan, ayanchli azoblarga bardosh beradilar. Chunki u zot iymon keltirsalar qanday mashaqqatlar bo‘lishini yaxshi bilganlar. Abu Jahl u zotning tilidan kufr kalimasi chiqmayotganini ko‘rib darg‘azab bo‘ladi va boshlariga qattiq narsa bilan uradi. Buning natijasida Zinniyra roziyallohu anhuning ko‘zlari ko‘r bo‘lib qoladi. Shunda kofirlar “sen bizning butlarimizga sig‘inishni tark etganing uchun ularning g‘azabiga duchor bo‘lding”, deb mazax qilishadi. U zot shuncha qiyinchiliklarga chidaydilar, mashaqqatlarga bardosh beradilar lekin Allohning sha’niga bo‘lgan bu so‘zlariga chidab turolmaydilar.
Darhol sajdaga yiqiladilar va haqiqiy ma’budga o‘z hollarini shikoyat qiladilar: “Yo Allohim! Ular meni juda ko‘p qiynoqlarga solishdi, ta’na-malomatlar qilishdi, ularning barchasiga chidadim. Mening suyaklarimni sindirishdi, jismimni ilma-teshik qilishdi barchasiga bardosh berdim. Lekin, Sening sha’ningga noloyiq so‘zlarni so‘zlashganiga chiday olmadim. Ularning aytishicha, toshdan yasalgan butlari meni ko‘r qilib qo‘ygan emish. Allohim! Mening ko‘z nurimni qaytargin, toki ularga sening ulug‘liging namoyon bo‘lsin”.
Zinniyra roziyallohu anho duoga ko‘targan qo‘llarini yuzlariga tortmasdan turib, Alloh taolo u zotga ko‘z nurlarini qaytarib berdi. Subhanalloh! U davrdagi erkaklar qanchalik mard bo‘lsalar, ayollarining ham qalbida ilohiy ishq jazbalari limmo-lim edi.
Shayx Zulfiqor Ahmad Naqshbandiyning
"Ilohiy ishq" kitobidan Nodir Odinayev tarjimasi