Buxoroda “Xavfsiz turizm” konsepsiyasi asosida ichki ishlar idoralarining yangi tizimdagi faoliyati yo‘lga qo‘yildi. Bu haqda Buxoro IIB Matbuot xizmati xabar berdi.
Bu ko‘hna shaharning betakror tarixiy obidalarini ko‘rish, aziz avliyolar, buyuk ajdodlarimiz mangu qo‘nim topgan muqaddas qadamjolarni ziyorat qilish uchun xorijliklarning qadami uzilmaydi. Bu o‘z navbatida huquq tartibot, ayniqsa, ichki ishlar idoralari xodimlari zimmasiga ham katta mas’uliyat yuklaydi. Chunki, tashrif buyurayotgan turli delegatsiya a’zolari va chet ellik mehmonlar xavfsizligini ta’minlash, ularga nisbatan turli xil ko‘ngilsiz hodisalar, huquqbuzarlik va jinoyatlar sodir etilishiga yo‘l qo‘ymaslik asosiy vazifalardan biri hisoblanadi.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Buxoro, Samarqand, Xiva va Shahrisabz shaharlarida xavfsiz turizmni ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori hamda Ichki Ishlar Vazirligining buyrug‘i talablarini bajarish yuzasidan Buxoro viloyat hududida Xavfsiz turizmni ta’minlash maqsadida IIB tarkibiga kiruvchi 43 ta shtatdan iborat turizm yo‘nalishida xavfsizlikni ta’minlash boshqarmasi tashkil etildi.
Soha mutaxassislarining fikricha, ushbu tizimning joriy etilishi kelgusida sayyohlar xavfsizligini ta’minlash va ularning viloyatda sayyohat qilishlari chog‘ida qo‘shimcha shart-sharoitlarning yaratilishiga imkon yaratadi. Bundan tashqari, mazkur xujjatda chet el fuqarolari uchun xavfsiz muhitni yaratish vazifalari ham aniq qilib belgilangan. Bugungi kunda ana shu qaror ijrosini ta’minlashga qaratilgan konsepsiya ustida ham soha mutaxassilari ish olib bormoqda.
Ta’kidlash joizki, viloyat IIB boshlig‘ining buyrug‘iga binoan, o‘tkazilgan tanlovda birinchi navbatda xorijiy tillarni biladigan, yuqori malakali mutaxassislar, bundan tashqari, kasbiy tayyorgarlikka, yuksak ahloqiy va ma’naviy sifatlarga, xizmat vazifalarini bajarish bo‘yicha zaruriy tajribaga ega bo‘lgan xodimlar tanlab olindi.
“Shu boisdan ham, xorijliklar uchun bugungi zamon talblariga javob beradigan barcha qulayliklarni joriy etish hamda kelajakda ularning tashrifini yanada oshirish maqsadida xalqaro miqiyosida targ‘ibot-tashviqot ishlarini kuchaytirishimiz lozim bo‘ladi”,- deydi boshqarma rahbari Erkin Safarov.
Ma’lumotlarga ko‘ra, birgina Buxoro shahrida 2018 yilning oxiriga qadar, 10 ta zamonaviy mehmonhonalarni barpo etish, ulardagi o‘rinlar sonini 1210 taga yetkazish choralari ko‘rilmoqda.
Hozirda “Qalqon” yagona videokuzatuv markazi Buxoro shahari hududini o‘rnatilgan 60 ta kameralar orqali kuzatib kelayotgan bo‘lsa, kelgusida Buxoro shahriga tashrif buyurgan xorijiy sayyohlarning xavfsizligini ta’minlash hamda “Xavfsiz turizm” dasturiy kompleks tizimini joriy qilish maqsadida ana shunday kameralar sonini yana 425 taga ko‘paytirish borasida chora-tadbirlar ishlab chiqilmoqda. Demak, joylarda 275 ta videokuzatuv moslamalari, 68 ta shaxs va avtotransport vositalarining davlat raqam belgilarini yaqqol ko‘rsatuvchi videokameralar, 4 ta issiqlikni aniqlovchi (teplovizor), 55 ta aloqa tashvish tugmalari, shuningdek, 27 ta chorrahalarda 85 ta yo‘l harakati qoidalarini buzish holatlarini va avtomobil yo‘llarining 6 ta joylarida tezlikni aniqlaydigan videokameralar o‘rnatilishi belgilandi. Bu esa, o‘z o‘rnida sayyohlar gavjum bo‘ladigan joylarda nazoratni kuchaytirish imkonini beradi va ularning havfsizligini ta’minlaydi.
Bugungi kunda shaharning qaysi bir go‘shasida bo‘lmang, hududlarda hushyor va sergak posbonlar osoyishtalikni ta’minlash yo‘lida xizmat olib borayotganliklarining guvohi bo‘lasiz.
Buxoroda mavjud bo‘lgan barcha yodgorliklar, va ularni kurish uchun kelayotgan sayyohlar alohida nazoratga olingan.
O‘MI Matbuot xizmati
Mazkur qaror buyuk mutafakkir ajdodimizning ilmiy-ma’rifiy merosini chuqur tadqiq etish, uning ta’limotidagi insonparvarlik va bag‘rikenglik g‘oyalarini keng yoyish uchun dasturilamal vazifasini o‘tashi shubhasiz. Qaror Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi uchun ham o‘ziga xos quvonch va g‘urur nishonasiga aylandi.
Zero, ushbu huquqiy hujjatda belgilangan asosiy maqsadlardan biri Imom Moturidiy va uning davomchilari ilmiy merosini chuqur o‘rganish va keng targ‘ib etish bo‘lib, bu Markaz faoliyatini yangi bosqichga olib chiqishga asos bo‘ladi.
Ta’kidlash lozimki, moturidiylik yuzlab olimlar va ularning bebaho asarlarini o‘zida jamlagan aqida maktabi sanaladi. X asrda Samarqandda shakllangan ushbu maktab Imom Moturidiyning izidan borgan Abu Muin Nasafiy, Abu Hafs Nasafiy, Nuriddin Sobuniy, Kamol ibn Humom va Kamoliddin Bayoziy singari olimlar faoliyati tufayli yanada rivojlanib, ommalashgan. Ular o‘z asarlari orqali “moturidiylik kutubxonasi”ni yanada boyitganlar. Bugun ushbu kutubxonaning nodir manbalarini aniqlash, ularni ilmiy jamoatchilik va xalqimizga yetkazish dolzarb vazifalardan biriga aylangan.
Bugungi kungacha yurtimiz va xorijda moturidiylik ta’limotiga oid ko‘plab fundamental manbalar o‘rganilib, bir qator kitob, risola, monografiya va maqolalar nashr yuzini ko‘rdi. Manba va adabiyotlar ko‘paygani sari, ularning umumiy ro‘yxatini shakllantirish – bibliografiya yaratish vazifasi ham kun tartibiga chiqdi.
Avvalroq bu borada yurtimiz va xorijlik olimlar tomonidan ba’zi urinishlar amalga oshirilgan bo‘lsa-da, ularda ma’lum asarlar yetishmasligi va so‘nggi yillarda yana yangi kitoblar chop etilgani tufayli keng qamrovli, nisbatan to‘liq ro‘yxatni o‘z ichiga oluvchi bibliografiyaga ehtiyoj sezildi. Shu maqsaddan kelib chiqqan holda, Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tomonidan “Moturidiylik ta’limoti bibliografiyasi” kitobi nashr etildi. Bu moturidiylik bo‘yicha alohida kitob shaklida nashr qilingan ilk bibliografiya hisoblanadi.
Ushbu yangi nashr “Klassik manbalar”, “Zamonaviy adabiyotlar” va “Dissertatsiyalar” nomli uch bo‘limdan iborat. Birinchi bo‘limda Imom Moturidiydan XX asrgacha bo‘lgan olimlarning aqidaga oid asarlari, ularning qo‘lyozma va zamonaviy nashrlari qamrab olingan. Ikkinchi bo‘limda moturidiylik bo‘yicha yozilgan turli kitob, risola va monografiyalar, uchinchi bo‘limda esa O‘zbekiston va xorijda himoya qilingan magistrlik hamda doktorlik dissertatsiyalari ro‘yxati keltirilgan.
Bibliografiyada jami 1 ming 293 ta asar qamrab olingan bo‘lib, shundan 474 tasi klassik manbalar, 486 tasi zamonaviy adabiyotlar, 333 tasi dissertatsiyalardir. Kitobda moturidiylik aqidasiga oid eng keng tarqalgan asarlarning sharhlari ham alohida bobga jamlangan. Jumladan, butun musulmon olamida mashhur “Aqoidi Nasafiy” risolasining 100 ga yaqin sharh va hoshiyalari ro‘yxati o‘rin olgan.
Ingliz tiliga ham tarjima qilingan ushbu bibliografiya moturidiyshunos olimlar va aqida yo‘nalishidagi tadqiqotchilar uchun muhim qo‘llanma vazifasini o‘taydi, deb ayta olamiz. Bundan tashqari, bibliografiyalar tabiatan davriy yangilanishga muhtoj, shu sababli kelgusida ushbu bibliografiya ham yangi manba va adabiyotlar bilan to‘ldirib boriladi.
Umuman olganda, yurtimizda yaratilayotgan imkoniyatlar, ayniqsa, Imom Moturidiy va uning davomchilari merosini o‘rganishga davlat darajasida e’tibor qaratilishi sohaga doir yangi tadqiqot va nashrlar uchun ilhom va tayanch o‘laroq xizmat qilmoqda.
Oybek Sotvoldiyev,
Imom Moturidiy xalqaro
ilmiy-tadqiqot markazi bo‘lim boshlig‘i.