Sayt test holatida ishlamoqda!
29 May, 2025   |   2 Zulhijja, 1446

Toshkent shahri
Tong
03:13
Quyosh
04:54
Peshin
12:25
Asr
17:32
Shom
19:51
Xufton
21:25
Bismillah
29 May, 2025, 2 Zulhijja, 1446
Maqolalar

Qabristonga qo‘shni masjidda namoz o‘qish mumkinmi?

18.11.2024   3424   2 min.
Qabristonga qo‘shni masjidda namoz o‘qish mumkinmi?

Cavol: Masjidimiz uch tomonidan qabriston bilan o‘ralgan. Ba’zi tanishlarim qabriston ichida joylashgan masjidda namoz o‘qib bo‘lmaydi, deb jamoat namoziga, masjidga chiqishmaydi. Ularni shu ishlari to‘g‘rimi? Qabristonga qo‘shni masjidda namoz o‘qib bo‘lmaydimi?

 

Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Agar masjid devorlar bilan o‘ralgan yoki boshqa biror to‘siq bo‘lib qabriston tashqarida qolgan bo‘lsa, namoz o‘qish makruh bo‘lmaydi. Bu holatda bemalol namoz o‘qish mumkin. Ammo o‘rtada biror to‘siq bo‘lmasa namoz o‘qish makruh bo‘ladi. Bu haqida mo‘tabar fiqh kitoblarimizda Bunday deyiladi:

“Agar qabristonda namoz uchun joy tayyorlangan bo‘lib u joyda qabr ham najosat ham bo‘lmasa, namoz o‘qishning biror zarari yo‘qdir” (“Raddul muhtor” kitobi).

“Ulamolar qabrga qarab namoz o‘qish makruhligi to‘g‘risida so‘z yuritib, ayrimlari: “Makruhlik sababi bu ishda ahli kitoblarga o‘xshashlik bor”, ba’zilari “Qabristonda mayyitlar suyagi bor bo‘lib, ular nopok va najosatdir”, deganlar.

Ulamolar aytgan bu makruhlik – namoz o‘qiyotgan bilan qabriston o‘rtasida devor yoki biror to‘siq bo‘lmagan holatda bo‘ladi. Agar devor yoki to‘siq bo‘lsa, namoz o‘qish makruh emas.

Devor ajratuvchi bo‘ladi. Agar namoz o‘quvchi bilan qabrlar o‘rtasida biror to‘siq bo‘lmasa, jamoat masjidlarida qabr tarafga yuzlanish makruh bo‘ladi” (“Al-Muhiyt al-Burhoniy” kitobi).

Zamondosh olimlarimiz tomonidan yozilgan mo‘tabar manbalarda ham ushbu masalaga quyidagicha xulosa qilingan:

Hanafiylar: “Qabristonda agar qabr namoz o‘qiyotgan kishi oldida bo‘lib, namozxon xushu bilan namoz o‘qiyotganida (ya’ni, ko‘zi sajda joyiga qaraganda ham) ko‘zi qabrga tushadigan darajada bo‘lsa (ya’ni biror to‘siq bo‘lmasa), namoz o‘qish makruh hisoblanadi”.

Agar qabr namozxonning tepasi, usti yoki ostida bo‘lsa, bu holda karohiyat yo‘qdir. Bu xuddi najosat va nopok narsalardan xoli, namoz uchun tayyorlab qo‘yilgan joyda namoz o‘qish makruh bo‘lmagani kabidir”, deganlar (“Al-fiqhul islamiy va adillatuhu” va “Al-fiqhu alal mazahibil arba’a” kitoblari).

Xulosa qilib aytadigan bo‘lsak, qabristonga qo‘shni masjidlarda namoz o‘qish joiz. Rasululloh sallallohu alayhi vasallamning masjidlari bunga eng katta dalildir. Chunki ushbu masjid ham qadimdan “Baqi’” qabristoni bilan yonma-yon joylashgan. Rasuli akram alayhissalomning muborak qabrlari ham masjid bilan tutash. Shunga qaramay hozirga qadar birorta ulamo “Masjidi Nabaviy”da namoz o‘qib bo‘lmaydi, degan da’voni qilgani yo‘q. Qolaversa, shariatimizda qabriston atrofiga masjid qurishdan qaytarilmagan. Vallohu a’lam.

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi

Maqolalar
Boshqa maqolalar

1 daqiqada Fotiha surasini necha marotaba o‘qiy olasiz?

26.05.2025   3328   1 min.
1 daqiqada Fotiha surasini necha marotaba o‘qiy olasiz?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi qudsiyda Alloh taolo aytadi: "Namozni O‘zim bilan bandam orasida ikkiga bo‘lganman, bandam nimani so‘rasa, beraman". Agar u (banda): "Alhamdu lillaahi Robbil ’aalamiyn", desa, Alloh: "Bandam Menga hamd - shukr aytdi", deydi. Banda: "Ar-Rohmanir Rohiym", desa, Alloh: "Bandam Menga sano - maqtov aytdi", deydi. Banda: "Maaliki yavmid-diyn", desa, Alloh: "Bandam Meni ulug‘ladi", deydi. Banda: "Iyyaaka na’budu va iyyaaka nasta’iyn", desa, Alloh: "Bu - Men bilan bandam orasidagi narsa, bandam nimani so‘rasa, beraman", deydi. Agar banda: "Ihdinas-sirotol mustaqiym, sirotollaziyna an’amta ’alayhim g‘oyril mag‘dubi ’alayhim valaddolliyn", desa, Alloh: "Bu bandamga xos, so‘raganini berdim", deydi" (Imom Nasoiy rivoyati).

Bir daqiqada Fotiha surasini 6 marotaba o‘qiy olasiz. Uning harflari soni 122 ta. Agar uni bir marotaba o‘qisangiz, 122x10=1220 ta savob beriladi. Chunki hadisga muvofiq, har bir harf uchun 10 ta savob va’da qilingan. Agar siz uni 6 marotaba o‘qisangiz, 7320 ta savobga ega bo‘lasiz. Bu Allohning fazli, kim uni ziyoda qilsa, Alloh ham fazlini ziyoda qilaveradi.

«Fazilatli amallar - ajri ulug‘ amallar» kitobidan