Bir qiz aytadi: «O‘rta maktabda o‘qigan paytimda nihoyatda asabiy edim, bir kunda bir necha martalab yig‘lar edim. G‘am, qayg‘u tinimsiz meni ta’qib qilar, shu yoshimdayoq hayotdan sovib bo‘lgan edim. Umidsizlik, tushkunlik botqog‘iga botib, hayotning yoqimli ta’mini unutayozgandim. Bunday qattiq tushkunlik qarshisida onam nye qilarini bilmay, meni ruhiy bemorlar shifokoriga olib borishga majbur bo‘ldi. Shifokor ayol o‘z ishining ustasi, hammaning ishonchini qozongan ayol ekan. Bunga o‘zim ham guvoh bo‘ldim. U meni sinchkovlik bilan tekshirib ko‘rib, hayotda aziyat chekib yashashimning sabablarini tushuntirib berdi. So‘ngra shunday dedi: «Senga tinchlantiruvchi dorilar yozib berish men uchun juda oson! Lekin undan ham samarali yo‘l bor. Bu – namoz! Bu muolajani senga o‘xshagan juda ko‘p bemorlarimda sinab ko‘rganman, natija juda yaxshi bo‘lgan. Qiladigan ishing – qachon salgina bo‘lsa-da, g‘am-tashvish cheksang, tahorat qilib, ikki rak’atgina namoz o‘qiysan. Lekin namoz o‘qiyotganda Alloh taoloning «Ular – iymon keltirgan, qalbi Allohning zikri bilan orom topganlardir. Bilingki, qalblar Allohning zikri ila orom topur!» degan oyatiga ishonishing kerak (Ra’d surasi, 28-oyat). Lekin namoz o‘qiganda Alloh g‘amlaringni ketkazishiga, qalbing Allohning zikri bilan orom topishiga to‘liq ishongan holingda o‘qishing kerak. Chunki iymon keltirgan odam qalbi Allohga doimo bog‘liq ekanini his qiladi. Bunday qalb dunyoda hamma narsa Allohdan ekanini yaxshi biladi. Bundan tashqari, namozning har bir qismi zikrdir. Buni Allohning «Men – Allohman, Mendan o‘zga iloh yo‘q. Menga ibodat qilgin, Meni zikr qilish uchun namozni qoim qilgin» degan so‘zi ham tasdiqlaydi (Toho surasi, 14-oyat)».

Shifokor ayol so‘zida davom etdi: «Birinchi navbatda farz namozlarga mahkam bo‘lasan, lekin g‘am-qayg‘uga qarshi dorini ham to‘xtatmaysan – ikki rak’at nafl namozni ham kuniga kamida uch marta, ikki hafta o‘qiysan. Ikki haftadan keyin yana kelasan».

Men uning tavsiyalaridan qanoat hosil qildim. To‘g‘risi, aslida farz namozlarga ham beparvo edim. Shuning uchun birinchi navbatda ularga qat’iy rioya qila boshladim. Bundan tashqari, qayg‘uga tushgan vaqtimda ham kuniga uch mahal nafl namoz o‘qishga bel bog‘ladim. Avvaliga u qadar katta o‘zgarish sezilmadi. Keyingi uchrashuvimizda shifokorga holatimni aytgan edim, kulib, «Demak, sen sifatsiz yoki qalbaki dori ichyapsan ekan», dedi. Men hayron bo‘lib, beixtiyor «Qanaqasiga?» deb yubordim. Shifokor sal jiddiylashdi: «Namozingni shosha-pisha, xushu’siz o‘qiyotgan bo‘lsang, oyatlarning ma’nosini tafakkur qilmayotgan bo‘lsang, namozning ta’siri ham shunga yarasha bo‘ladi. Xuddi doriga o‘xshab, namoz tarkibida ham faol moddalar bor – xushu’ va tadabbur. Mayli, boshida shunaqa bo‘ladi. Bu dorini yana ikki hafta sinab ko‘raylik. Lekin bu safar xushu’ bilan o‘qishga harakat qilgin! Har doim o‘qiydigan suralaringni emas, yangilarini o‘qigin. Inshaalloh, albatta foydasini ko‘rib, xursand bo‘lasan».

Men uning so‘zlaridan ta’sirlanib, chuqur o‘yga tolgancha uyga qaytdim. Namozlarni sokinlik bilan, xushu’ bilan o‘qiy boshladim. Rostdan ham, avvallari namozni xuddi shifokor aytganidek, qush don cho‘qigandek shoshilib, tez o‘qir edim, maqsadim go‘yo namozni tezroq tugatish bo‘lar edi, xolos. Undan tashqari, bu safar yangi suralar, yangi oyatlarni o‘qiy boshladim. Avvallari esa, shifokor aytganidek, har namozda Fotihadan keyin faqat Ixlos bilan Falaq suralarini o‘qiyverardim. Namozning halovatini mana endi his qila boshladim. Uning g‘am-alamlarimga ham ta’sir qilayotgani ich-ichimdan seza boshladim. Ikki hafta o‘tgach, shifokorning oldiga avvalgidan butunlay boshqa kayfiyatda, shahdam qadamlar bilan kirib bordim. Bu safar mutlaqo xotirjam edim, hayotga ishonch bilan, ochiq yuz bilan qarayotgan edim. Shifokor ham meni tabassum bilan qarshi olib, «Hayotimda uchratgan eng yaxshi bemor sen bo‘lding! Judayam qat’iyatli qiz ekansan. O‘zingga ishonching kuchli ekan, shuning uchun ham Alloh senga tezda shifo berdi. Inshaalloh, bugundan boshlab endi hech qachon psixologga ishing tushmaydi. Sharti shuki, farz va sunnat namozlarga mahkam bo‘l! Zarurat tug‘ilganda esa kuniga uch marta qayg‘u dori ichasan, ya’ni namoz o‘qiysan», dedi. U meni maqtab-maqtab, namozga, ibodatga yanada shijoatlantirib yubordi.

Bu voqeaga ancha yillar bo‘ldi. Parvardigorga hamdlar bo‘lsinki, o‘shandan beri ruhiy holatim a’lo darajada. Endi men faqat namozlarga beparvo bo‘lib qolsam yoki namozni xushu’siz o‘qisamgina qayg‘uga tushaman. Qayg‘ularimning sababi darhol yuzaga chiqadi, shunda xushu’ bilan, xuzu’ bilan namoz o‘qishga turaman. Qarabsizki, qayg‘ularim chekinib, qalbimga xotirjamlik inadi».

Abdulloh Abdulmu’tiy, Huda Sa’id Bahlulning
“Qulog‘im senda qizim” kitobidan G‘iyosiddin Habibulloh, Abdulhamid Umaraliyev tarjimasi.