Bismillahir Rohmanir Rohiym
Taroveh namozi qanday amal?
Taroveh namozi erkak va ayollarga sunnati muakkada – ta’kidlangan sunnat amaldir.
Taroveh namozi qachondan boshlanadi?
Taroveh namozini o‘qish sha’bon oyining oxirgi kuni ya’ni ramazon oyidan bir kun oldin xufton namozidan keyin boshlanadi.
Taroveh namozi qachon o‘qiladi?
Taroveh namozi xufton namozining sunnatidan keyin vitr namozidan oldin o‘qiladi.
Taroveh namozining niyati
“Taroveh namozini xolis Alloh uchun imomga iqtido qilgan holda o‘qishni niyat qildim”.
Sano duosi o‘qiladimi?
Taroveh namozining har ikki rakatining birinchi rakatida imom va qavm sano duosini o‘qiydi (Subhanakallohumma va bihamdika va tabarokasmuka va ta’ala jadduka va laa ilaha g‘oyruk).
Taroveh namozi nechi rakat?
Taroveh namozi yigirma rakat. Har ikki rakatdan keyin salom beriladi va to‘rt rakatdan so‘ng tasbeh aytiladi.
Taroveh namozining tasbehi
سُبْحانَ ذِي الْمُلْكِ وَالْمَلَكُوتِ سُبْحانَ ذِي الْعزَّةِ وَالعَظَمَةِ وَالْقُدْرَةِ وَالْكِبْرِيَاءِ وَالْجَبَرُوتِ سُبْحانَ الْمَلِكِ الْحَيِّ الَّذِي لَا يَنَامُ وَلَا يَمُوتُ سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَّبُّنا وَرَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ نَسْتَغْفِرُ اللهَ نَسْئَلُكَ الْجَنَّةَ وَنَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّارِ.
O‘qilishi: Subhaana zil-mulki val-malakuut. Subhaana zil-’izzati val-’azomati val-qudroti val-kibriyaa’i val-jabaruut. Subhaanal-malikil hayyillaziy laa yanaamu va laa yamuut. Subbuuhun quddusun Robbunaa va Robbul-malaaikati var-ruuh. Laa ilaaha illallohu nastag‘firulloh. Nas’alukal-jannata va na’uzu bika minan-naar.
Ma’nosi: Mulk va malakut Egasini poklab yod etaman! Izzat, buyuklik, qudrat, ulug‘vorlik va hukmronlik Egasini poklab yod etaman! Hargiz uxlamaydigan va o‘lmaydigan Hayyni, Malikni poklab yod etaman! U Zot Subbuhdir, Quddusdir, farishtalarning va Ruhning Robbidir. Allohdan O‘zga iloh yo‘q! Allohdan mag‘firat so‘raymiz. Sendan jannatni so‘raymiz va do‘zaxdan O‘zingdan panoh tilaymiz.
O‘tgan gunohlar kechiriladi
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Kim Ramazon oyida iymon bilan savob umidi (taroveh)da qoim bo‘lsa, avvalgi gunohlari kechiriladi” (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
Boshqa hadisda Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Agar kishi imom bilan to tugatguncha birga namoz o‘qisa, tunni bedor o‘tkazgan deb hisoblanadi”, deganlar (Abu Dovud va Nasoiy rivoyati).
Davron NURMUHAMMAD
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ka’ba binosining mustahkamligini ta’minlash uchun unga qo‘shimcha tom qurilgan bo‘lib, u ichki va tashqi tomlardan iborat. Ushbu ikki tom orasidagi masofa bir metrdan ortiqni tashkil etadi.
Tashqaridan qaraganda yoki Ka’ba ichiga kirib, shiftga qaralsa, tom bir qavatdek tuyuladi. Ka’baning yuqorisiga chiqgach, tomning ikki qavatdan iborat ekanligi bilinadi.
Ka’badagi ichki shift va tashqi tomlar asosan yog‘ochdan ishlangan. Tashqi tom Birmadan keltirilgan 49 dona Tik (teak) daraxti yog‘ochidan tayyorlangan. Har ikki tom maxsus yelim bilan mahkamlangan bo‘lib, bu ularning butunligiga zarar yetkazmasligini ta’minlaydi.

Tik yog‘ochi dunyodagi eng qattiq va chidamli yog‘ochlardan biri hisoblanadi. Uning tarkibida tabiiy moylar ko‘p bo‘lgani uchun u namlikka, chirishga va turli hasharotlarga (masalan, termitlarga) nihoyatda bardoshlidir. Chidamliligi tufayli undan asosan kemasozlikda, qimmatbaho mebellar yasashda va tarixiy obidalarning tom qismlarini qurishda foydalaniladi. Asosan Janubiy va Janubiy-Sharqiy Osiyoda (Hindiston, Indoneziya, Myanma/Birma) o‘sadi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, Ka’baning ichki tom qismi tarix davomida 100 martadan ortiq ta’mirlangan. Ilk ta’mirlash ishlari Payg‘ambarimiz Muhammad alayhisslomning oxirgi haj safarlaridan qaytganlaridan so‘ng, ba’zi toshlar tushib ketganda amalga oshirilgan. Toshlar yog‘och bilan almashtirilgan.
Keyinchalik, Xalifa Umar ibn Xattob davrida ham binoni yanada mustahkamlash choralari ko‘rilgan va ushbu davrda mustahkam xom ashyolar ishlatilgani manbalarda qayd etiladi.
Har yili Makkada kuchli yomg‘irlar mavsumi boshlanganda, bir guruh mutaxassis ustalar Ka’ba tomini ko‘zdan kechiradilar. Agar yomg‘ir suvi tomdagi kichik tirqishlardan ichkariga sizib kirsa, inshootning o‘sha qismini qayta ta’mirlaydilar.
TII Hadis va islom tarixi fanlari kafedrasi
katta o‘qituvchisi Po‘latxon Kattayev