Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
26 Феврал, 2026   |   9 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:44
Қуёш
07:03
Пешин
12:41
Аср
16:26
Шом
18:14
Хуфтон
19:26
Bismillah
26 Феврал, 2026, 9 Рамазон, 1447

Ойлар султони — Рамазон: Йил давомида қўшилган қийматдан закот бериладими? Қурилиши битмай қолган бино ҳисобидан-чи?

12.05.2021   7421   3 min.
Ойлар султони — Рамазон: Йил давомида қўшилган қийматдан закот бериладими? Қурилиши битмай қолган бино ҳисобидан-чи?

Навбатдаги суҳбат Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво бўлими мутахассиси Зикриё Бобораҳимов билан уюштирилди.

Закотни мен бераманми ёки отамми?

Савол: Cавдо соҳасида ишлайман. Нисобдан ошган молим бор. Деярли ҳар куни алмашиниб сотилади. Мол отамнинг ихтиёрида. Бунга закот ҳукми қандай бўлади? Отамга вожиб бўладими ёки менгами?

Жавоб: Мол кимники бўлса, ўша киши закот беради. Бу ҳақда Имом Сарахсий шундай дейдилар: «Закот молнинг эгасига вожиб бўлади» («Ал-Мабсут» китоби).

Закот қуйидаги нарсаларда вожиб бўлади:

  • Тилло, кумуш, қоғоз пуллар, қимматли қоғозлар ва тангалар;
  • Тижорат моллари, яъни олди-сотти қилинадиган ҳар қандай нарса;
  • Чорва моллари – туя, мол, қўтос, қўй, эчки, от;
  • Деҳқончилик маҳсулотлари.

Закотни ҳисоблаганда тилло, кумуш, қоғоз пуллар, қимматли қоғозлар ва тангаларга тижорат молларининг қийматини қўшиб ҳисоблайди. Бир кишининг тилла, кумуш, қоғоз пуллар, қимматли қоғозлар ва тижорат моллари энг камида 85 грамм тилло ёки унинг қийматига етса ҳамда яна бир йил ҳожатдан ортиқча бўлиб, камаймасдан турса, молининг 40 дан бирини закот сифатида бериш шарт бўлади.

Бу ҳақида Аллоҳ таоло шундай дейди: «(Эй, мўминлар!) Намозни баркамол адо этингиз, закотни берингиз ва Пайғамбарга итоат этингиз, зора (шунда) раҳм қилинсангиз» (Нур сураси, 56-оят).

Тижорат моли ҳар куни янгиланиб турса ҳам, нисобга етганидан бир йил ўтгач, унинг қирқдан бирини закот сифатида муҳтожларга чиқариш фарздир. Валлоҳу аълам.

Йил давомида қўшилган қийматдан закот бериладими?

Савол: Ҳар йил Рамазонда закот берадиган одам 2020 йил декабрь ойида ўзига тегишли дўконни сотувга қўйиб, 2021 йил март ойида сотди. Энди 2021 йил Рамазонда закот бераётганда бу дўкон савдосидан келган пулни ҳам қўшиб закот чиқарадими ёки бу пул бир йил айлангандан кейин закот вожиб бўладими?

Жавоб: Агар мазкур сотилган дўконнинг пулини қўшмасдан олдин ҳам маблағингиз нисобга етарли бўлса, унга дўконнинг сотувидан тушган пулни ҳам қўшиб закот берасиз. Агар сизнинг маблағингиз фақатгина мазкур дўконнинг пулидан иборат бўлса, ундан бир йил ўтгандан сўнг закот вожиб бўлади.

Бу ҳақида фиқҳий манбаларимизда шундай дейилади: «Йил давомида муайян нисоб жинсидан орттирилган нарсалар ўз жинсига қўшилади. Яъни, нисобнинг бирор турига эга бўлган кишилар йил мобайнида мазкур нисоб жинсидан мол орттирсалар, ўша нисобга қўшиб закот берадилар» («Дурарул ҳукком» китоби). Валлоҳу аълам.

Қурилиб, битмай қолган бинодан закот бериладими?

Албатта, закот бериш керак. Бунда битмай қолган бинонинг айни вақтдаги қийматини ҳисоблаб, тижорат моли бўлгани учун тилла, кумуш ва қоғоз пулларига қўшиб ҳисоблайди ва жами маблағнинг қирқдан бири (1/40)ни закот сифатида муҳтожларга беради.

Бу ҳақда фиқҳий китобларимизда шундай дейилган: «Тижорат (яъни сотиш ниятида олинган) моллари нима бўлишидан қатъий назар, улардан закот бериш вожиб бўлади» («Жавҳаратун наййира» китоби). Валлоҳу аълам.

Маълумот учун: Сизда шаръий масалаларда саволлар бўлса, Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Telegram’даги @diniysavollar каналига, «savollar.muslim.uz» сайтига ёки фатво бўлимининг 78-150-33-44 рақамли колл-марказига мурожаат қилишингиз мумкин.

 

РАМАЗОН-2021
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Истиғфорнинг 72 та хислати

26.02.2026   3071   4 min.
Истиғфорнинг 72 та хислати

 УЛУҒ  УСТОЗ  УЛАМОЛАРИМИЗ  баён  қилиб  берганлар:

Каломуллоҳ – Қуръони каримнинг муборак ояти карималаридан ва

Жаноби Пайғамбаримиз Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак ҳадиси шарифларидан

       ИСТИҒФОР нинг 72 та ХИСЛАТИ:

 

  1. Аллоҳ таолога итоатгўй банда истиғфор айтади.
  2. Истиғфор айтган банда пайғамбарлар, солиҳлар йўлидан юради.
  3. Истиғфор айтувчи одам имон ҳаловатига эришади.
  4. Истиғфор бандани гуноҳлардан поклайди.
  5. Истиғфор айтувчининг гуноҳлари савобли ишларга алмаштирилади.
  6. Истиғфор айтувчига неъматлар кўпайтириб берилади.
  7. Истиғфор банданинг икки дунёда ҳам мартабасини кўтаради.
  8. Истиғфор бахт-саодат олиб келади.
  9. Истиғфор туфайли истиғфор айтувчи ҳам, атрофдаги одамлар ҳам бузуқликлардан покланади.
  10. Истиғфор ёмғир ёғишига сабаб бўлади.
  11. Истиғфор мол-дунёга барака киритади.
  12. Истиғфор айтувчи инсон фарзанд неъмати билан сийланади.
  13. Деҳқончилик, чорвачиликдаги унумдорлик ҳам истиғфор айтиш билан узвий боғлиқ.
  14. Истиғфор айтувчи жаҳаннамдан нажот топади.
  15. Истиғфор банданинг жаннатга киришига сабаб бўлади.
  16. Истиғфор Аллоҳ таолонинг раҳмати тушишига сабаб бўлади.
  17. Истиғфор танани бақувват қилади.
  18. Истиғфор айтувчи одамнинг ҳаёти фаровон бўлади.
  19. Истиғфор айтувчига яхшиликлар кўпайтирилиб берилади.
  20. Истиғфор инсон кўнглини хотиржам қилади.
  21. Истиғфор бошга тушган балоларни даф этади.
  22. Истиғфор бандани Аллоҳ таолога яқинлаштиради.
  23. Истиғфор айтувчи одам Аллоҳ таолонинг раҳмат-марҳаматига сазовор бўлади.
  24. Истиғфор банда ҳолатини ижобий томонга ўзгаришига сабаб бўлади.
  25. Истиғфор ғийбатга каффорат бўлади.
  26. Истиғфор шайтон васвасасини қайтаради.
  27. Аллоҳ таоло истиғфор айтган бандани яхши кўради.
  28. Истиғфор айтиш Аллоҳ таолони хурсанд қилади.
  29. Истиғфор ғам-ташвишларни кетказади.
  30. Истиғфор айтувчи муаммоларидан қутулади.
  31. Истиғфор айтувчи одам гуноҳлардан фориғ бўлади.
  32. Истиғфор айтувчи муваффақият қозонади.
  33. Истиғфор ташвишларни аритади.
  34. Кўп истиғфор айтувчи одам касалликдан тўлиқ тузалиб кетади.
  35. Истиғфор айтувчи одам қийинчиликдан фаровонликка чиқади.
  36. Аллоҳ таоло истиғфор айтувчининг мушкулларини осон қилади.
  37. Етиб бўлмас марраларни истиғфор ила забт этади.
  38. Истиғфор ила дилдаги васвасалар йўқолади.
  39. Истиғфор билан қўрқувлар арийди.
  40. Истиғфор билан дилга қувонч киради.
  41. Истиғфор қалбга таскин беради.
  42. Истиғфор кўнгилни хотиржам қилади.
  43. Истиғфор тинчлик-хотиржамлик олиб келади.
  44. Истиғфор инсонни соғлом қилади.
  45. Истиғфор касалликларни аритади.
  46. Истиғфор айтувчи одам ёруғ кунларга эришади.
  47. Истиғфор билан инсон орзусига етади.
  48. Истиғфор айтувчининг дили яйрайди, кўнгли ёзилади.
  49. Истиғфор хурсандчилик олиб келади.
  50. Истиғфор қалбни чароғон, руҳни тетик қилади.
  51. Истиғфор айтувчининг хотираси кучаяди.
  52. Истиғфор юзни нурли қилади.
  53. Истиғфор ризқ келишини осонлаштиради.
  54. Истиғфор айтувчининг дуоси қабул бўлади.
  55. Аллоҳ таоло истиғфор айтувчининг оғирини енгил қилади.
  56. Кўп истиғфор айтган одам Қиёмат куни номаи аъмолини кўриб хурсанд бўлади.
  57. Оламдан ўтиб кетган ота-оналар фарзандлари айтган истиғфорлари туфайли жаннатда энг юқори мартабаларга кўтарилишади.
  58. Истиғфор одамни тушкунликдан халос этади.
  59. Истиғфор ҳасрат-надоматни, пушаймонни кетказади.
  60. Истиғфор қалбни тиниқлаштиради.
  61. Истиғфор айтиб юрувчи одамга Аллоҳ таоло ҳар қандай қийин вазиятдан чиқиш йўлини кўрсатади.
  62. Истиғфор айтиб юрувчи одамнинг Аллоҳ таоло мусибатларини кўтаради.
  63. Истиғфор айтиб юрган банданинг Аллоҳ таоло ҳар қандай қийинчиликларини енгиллаштиради.
  64. Истиғфор айтиб юрувчи инсон қашшоқликка йўлиқмайди.
  65. Истиғфор айтувчининг ишлари юришади.
  66. Истиғфор эр-хотин ўртасидаги келишмовчиликни даф этади.
  67. Истиғфор фарзандларни итоатли қилади.
  68. Аллоҳ таоло истиғфор айтиб юрган одамга кутмаган тарафидан неъмат, ризқ жўнатади.
  69. Истиғфор айтувчи одамнинг ризқи улуғ бўлади.
  70. Истиғфор айтувчи одамнинг касб-корига Аллоҳ таоло хайр-барака беради.
  71. Ким мўминлар ҳаққига истиғфор айтса, Аллоҳ унга ҳар бир мўмин муқобилида биттадан ҳасанот ёзиб қўяди.
  72. Истиғфор айтилган хонадонга илоҳий файзу хайр-барака киради.

 

Меҳрибон Парвардигоримиз ўзларимизни ҳам, фарзанд-зурриётларимизни ҳам Ўзи буюрган, Жаноби Пайғамбаримиз алайҳиссалом тавсия этган, ўтмишда ўтганларимизнинг руҳлари шод бўладиган, халқимиз хурсанд бўладиган, ота-оналаримиз рози бўладиган йўллардан юришимизни насиб этсин!

Иброҳимжон домла Иномов

 

Мақолалар