Аллоҳ таоло Ўз каломи Қуръони каримнинг Анкабут сураси, 57 оятида шундай марҳамат қилади:
“Ҳар бир жон ўлим (аччиғи)ни тотувчидир”.
Ўлим ҳар кимнинг бошида бор. Аммо, уламолар яхши, солиҳ инсонларнинг узоқ умр кўриши жамият учун манфаатлидир деганлар.
Ўзгалар ғами учун қайғуриб яшаган, ҳуснихулқ соҳиби, маърифат ва маънавият тарғиботчиларидан бири, маданият соҳасида кўп йиллар самарали хизмат қилган Ўзбек Миллий академик драма театри раҳбари, халқ эътиборига тушган инсон Фатҳулла Маъсудов вафот этди.
Аллоҳ таоло марҳумни Ўз мағфиратига олсин!
Яқинлари Фатҳулла Маъсудовни ўзгача таъсирот билан ёдга олмоқда. Бу инсон Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга, динга, уламоларга ва маърифатга муҳаббатли бўлганлигини эътироф этадилар.
"Имом Бухорий ва Имом Термизийга бўлган юксак ҳурмати ва ўзгача ғойибона меҳри бор эди. Шунданми, ундаги одоб, ўзгаларга бўлган илиқ табассум ва гўзал муносабат, айниқса гўзал аҳлоқи жуда кўпчиликни ҳавасини келтирарди. Одамларга қўлдан келганча холис, самимий яхшиликлар қиларди, фарз ва суннатларга мустаҳкам бўлишга интиларди", дейди дўстларидан бири.
Шу йилнинг февраль ойи бошида аждодлар меросига бағишланган қисқа метражли филм суратга олишни бошладик. Тарихий қаҳрамонлар образлари учун мос либослар ва реквизитлар керак бўлди. Бир нечта жойларга мурожаат қилдик... Афсуски натижа бўлмади. Миллий театр телефон рақамларини топиб қўнғироқ қилдик ва ходимлар директор Фатҳулла акадан рухсат олиш кераклигини айтиб уяли телефон номерларини берди.
Қўнғироқ қилдик, Фатҳулла ака эса одоб ва чиройли муомала билан “қўлимдан келганча холис хизмат қилишга тайёрман, эртага театрга келинг”, деб жавоб бердилар. Очиғи машҳур инсон мухлислари кўп санъаткордан бундай чиройли муносабат ва муомалани кутмаганлигим сабаб бироз ҳайратга тушдим...
Эртасига театрга бордик, бизни дарвозаданоқ илиқ кутиб олишди ва Ахрор исмли Фатҳулла аканинг ёрдамчиси нима лозим бўлса ҳаммасини имкон қадар тайёр қилиб беришини айтди: “Фатҳулла ака менга қаттиқ тайинлаганлар, мен хизматингиздаман” деди.
Ўзимизга керакли нарсалар, либослар ва реквизитларнинг рўйхатини бердик. Ишни гримёр (юзни тарихий шахсга хос қилиб безайдиган шахс) хонасидан бошладик. Пардозчи грим, салла-соқоллар ва хизмат ҳаққи қиммат туришини таъкидлади. Шу пайт Ахрор ака Фатҳулла акага қўнғироқ қилди ва Фатҳулла ака телефон орқали пардозчиларга биз учун хизматилар бепул эканлигини тушунтириб сўзи охирида: Саидаброржон дин ва маърифат учун қўлимдан келганча холис хизматдаман, агар биздан топилмаса бошқа жойдан бўлса ҳам топиб бераман, ҳаққимизга дуода бўлсаларингиз бўлди. Аллоҳ бизларни йўлидан адаштирмасин, мағфират қилсин” – дея таъкидлаб ўтди.
5 кун мобайнида ҳар куни театрга бориб грим қилдирдик ва либосларни олдик, ҳамма биз учун холис хизматда. Кунларнинг бирида Фатҳулла ака қўнғироқ қилиб камчиликлар йўқми дея сўраб қолди. Мен ҳаммаси жойида раҳмат дедим. Имом Бухорий ролини ким ўйнаяпти деб сўраб қолдилар, Институт талабаларидан бири дедим. “Агар имкони бўлса шу образни мен ижро этсам, бир умрлик орзуларимдан бири эди” деди. Биз рози бўлдик. Аммо, тақдир экан Фатҳулла ака вилоятларга сафарга кетадиган бўлиб қолди ва қўнғироқ қилиб узр сўради.
Тасвирга олиш якунланганидан сўнг Фатҳулла акага миннатдорлик билдириб ёрдамлари учун Қуръони карим ва ҳадис китобини совға қилдик. Жуда ҳам хурсанд бўлиб кетдилар. Ўша онда уларнинг сўнги марта менга айтган гаплари ҳали ҳам қулоғимда чалиниб туради:
“Биз ким бўлишимиздан, қайси касб эгаси эканлигимиздан, мавқе ва бой-камбағаллигимиздан қатъий назар Аллоҳникимиз ва бир кун албатта Аллоҳнинг Ўзига қайтамиз. Шу фикрни онгимиз ва қалбимизга сингдириб унга амал қилиб яшашни ва уни халқимизга ҳам етказиб беришни ўзимга фарз ва қарз деб биламан”.
Аллоҳ таоло марҳумнинг қилган яхши амалларини ўзига ҳамроҳ қилиб, Ўз жаннатидан жой ато этсин! Фарзандлари ва аҳлига сабру жамил берсин!
Саидаброр Умаров
Яқинда бир маҳалладошимиз фарзандларининг илмли ва фазилатли бўлиши, дунё ва охиратда улуғ мақомга эришишлари учун дуо олиш ниятида эҳсон қилди. Бу воқеа барчамиз учун ибратдир, десам муболаға бўлмайди. Зеро, мўмин киши фарзандларининг илмли, билимли ва фойдали шахс бўлиб камол топиши учун хайрли амаллар қилиши ҳақиқий фазилат саналади.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда илмнинг аҳамиятини таъкидлаб, Пайғамбаримиз алайҳиссалом орқали барчамизга бундай дуо қилишни ўргатган: “Эй Раббим! Менга илмни зиёда эт!” (Тоҳа сураси, 114-оят).
Ушбу оят ҳар бир мўмин учун илм эгаси бўлишнинг нақадар муҳимлигини намоён қилади. Илм инсонга дунёда ҳам, охиратда ҳам камол топиши учун ёрдам беради. Ҳазрат Расули акрам соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам илм эгаллаш ва унинг фойдаси учун Яхшиликка чақириш Бугуннинг гапи “Эл-юртимизни бирлаштирадиган улуғ бир ғоя бор. У ҳам бўлса, Ватан манфаати, халқимиз манфаатидир. Мана шундай буюк мақсадга эришишда маҳалла тизимининг ўрни ва таъсири беқиёс. Чунки маҳалла тинч ва аҳил бўлса, жамиятимиз тинч ва ҳамжиҳат бўлади. Маҳалла ривожланса, бутун мамлакатимиз юксалади. Тарих давомида қандай оғир синовларга дуч келмайлик, биз аввало бирдамликдан куч олдик. Машаққатли кунларда одамларимиз, маҳалла аҳли елкадош бўлиб қийинчиликларни енгган. Оила – оилага, қўшни – қўшнига кўмак бериб яшаган. Биз мана шундай ўта ноёб қадриятимизга доимо содиқ қолишимиз, ёш авлодимизни айни шу руҳда тарбиялашимиз керак”. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлис ва Ўзбекистон халқига Мурожаатномасидан Аллоҳдан дуо қилиб, умматларини доимо билим олишга чорлаганлар: “Аллоҳим! Билганларимизни фойдали қил! Бизга фойдали нарсаларни билдир! Илмимизни зиёда қил!”(Имом Термизий ва Имом Ибн Можа ривояти).
Шу боис киши нафақат ўзининг, балки фарзандлари ва умматнинг илмли бўлиши учун дуо қилиши ва бу йўлда қўлидан келганича амалий ёрдам бериши лозим.
Илм эгаллаш ва фойдали билимларга эришиш шариатимизда алоҳида мақтовга сазовор иш ҳисобланади.
Албатта, илмга эришиш учун ҳаракат, меҳнат, сабр ва интизом зарур. Мисол учун, ҳалиги маҳалладошимизнинг фарзандлари IELTS имтиҳонида юқори натижалар – 8 ва 7,5 баллни қўлга киритибди. Аслида улар бундай юқори кўрсаткичга тинимсиз меҳнатлари ва сабр-бардоши туфайли, қолаверса, мамлакатимизда ёшлар учун яратилган кенг имкониятлардан самарали фойдаланиб эришганлар.
Ҳақиқатан, юртимизда таълим, фан, спорт, санъат ва инновация соҳаларида ёшларни қўллаб-қувватлаш ишлари давлат сиёсати даражасида олиб борилмоқда. Бу эса ёшларимизнинг натижаларида ўз аксини топмоқда ва келажак учун умид бағишлаяпти.
Илмли ёшлар нафақат ўзини ривожлантиради, балки атрофдагиларга ҳам фойдаси тегади. Шунинг учун фарзандларимизни билимли ва касб-ҳунар эгаси бўлиб ўсишлари учун доим ҳаракат қилишимиз, уларни қўллаб-қувватлашимиз ва энг муҳими, уларни бу йўлда дуолар қилиб туришимиз лозим.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким илм талаб қилиш йўлига тушса, Аллоҳ унга жаннатнинг йўлини енгиллаштиради”, дедилар» (Имом Муслим, Имом Абу Довуд ва Имом Термизий ривояти).
Илмга бундан ортиқ тарғиб бўлмаса керак. Ҳар бир инсоннинг олий мақсади – жаннат. Жаннатга эришиш учун у ҳар нарсага, ҳар қандай қийинчиликларга тайёр туради.
Алишер Навоий бобомиз ҳам ёшларни илм эгаллашга чорлаб бундай сатрлар битган:
“Йигитликда йиғгил илмнинг махзани,
Қарилик чоғи харж қилғил ани”.
Албатта, ёшликда олинган билим худди тошга ўйилган нақш каби муҳрланиб қолади. Бу эса кишига ҳар икки дунёда ҳам манфаат етказади.
Бойлик, пул ва давлат сарфлангани сайин ана шу бойлик камайиб бораверади. Илм эгалласангиз, уни ўзгаларга ҳам улашсангиз, аксинча, илмингиз зиёда бўлса бўладики, сира озаймайди.
Хулоса қилиб айтганда, ота-оналар фарзандларининг илмли бўлиб вояга етишига кўмаклашиши керак. Мурғаклик пайтиданоқ китобга муҳаббат уйғотиши, фойдали билимларни ўзлаштиришга чорлаши тарбиянинг энг яхши намунасидир.
Абдураҳмон АСҚАРОВ,
Тошкент шаҳридаги “Катта Қозиработ” жоме масжиди имом-хатиби
“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 1-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws