Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
10 Феврал, 2026   |   22 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:05
Қуёш
07:25
Пешин
12:42
Аср
16:08
Шом
17:54
Хуфтон
19:08
Bismillah
10 Феврал, 2026, 22 Шаъбон, 1447
Мақолалар

Ота–онани улуғлаш

31.07.2024   6712   2 min.
Ота–онани улуғлаш

Ислом дини одамларнинг доимо бир-бирларига яхшилик қилишга амр қилади. Жумладан, шу гўзал дунёга келишига сабабчи бўлган ота-онасига яхшлик қилиш лозимлигини тушунтирган. Ота-она ҳар бир инсон учун жуда мўътабар, эъзозли улуғ кишилардир. Ота-она ким бўлишидан қатъи назар, уларни ҳурмат-эҳтиром билан уларга яхшилик қилиш ҳар бир фарзанд учун зарур бўлган вазифалардандир. Аллоҳ таоло Қуръони каримда ота онасига яхшилик қилишга амр қилиб бундай дейди: “Биз инсонни ота-онасига яхшилик қилишга буюрдик...” (Анкабут, 8).

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай марҳамат қилганлар: «Аллоҳнинг розилиги ота-онанинг розилиги ва Аллоҳнинг ғазабида ота-онанинг ғазабидадир» (Абу Довуд ривояти).

Шунингдек, кимки Аллоҳ таолони рози этаман деса, ота-онасини рози қилишга ҳаракат қилсин. Чунки ота-она фарзанди учун қилган дуолари мақбул бўлади. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам марҳамат қиладиларки: “Уч дуо дарҳол қабул бўлади. Уларда ҳеч қандай шак-шубҳа йўқдир. Мазлумнинг дуоси, мусофирнинг дуоси ва ота-онанинг фарзандларини койиб қилган дуоси”  (Бухорий ривояти).

Бир киши Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб: “Эй, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам! Сизнинг ҳузурингизга ҳижрат қилиш ва жиҳод қилишга байъат қилиш учун келдим”, – деди. Шунда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ота-онангдан бирортаси ҳаётми?”, – деб сўрадилар. У: “Ҳа, иккиси ҳам ҳаётлар”, – деди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳдан ажр олишни истайсанми?” – дедилар. У киши: “Ҳа”, – деди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ота-онанг ҳузурига қайтиб бор, кейин улар билан бирга бўлиб, яхшилик қил”, – дедилар. 

Бу ҳадисдан бизга маълум бўладики, бизнинг ҳаёти дунёга келишимизга сабабчи бўлган ота-оналаримизни ҳурмат-иззитини жойига қўйиб, уларга хизмат қилиб дуоларини олишимиз керак экан. Чунки, ота-онанинг хизмати барча эзгу амаллардан, қолаверса, ўзи ўниб ўсган диёридан бошқа жойга мол-дунё ва аҳли-оиласини ташлаб ҳижрат қилишдек, ҳамда мушриклар тамонидан эзилётган мўминларга ёрдам бериш савобидан кўра шарафли амал эканлиги кўриниб турибди.   Аллоҳ барчаларимизниинг дунёга келишимизга сабабчи бўлган ота-оналаримизни ўтганларини Аллоҳ раҳмат қилсин ва борларини саломат қилсин. 
Манбалар асосида тайёрланди.


Қодирхон Азизов,
 Косонсой туман бош имом хатиби.

Мақолалар
Бошқа мақолалар

Рамазондан олдин ҳалқумни ҳалоллаш учун балиқ ейиш

09.02.2026   2325   1 min.
Рамазондан олдин ҳалқумни ҳалоллаш учун балиқ ейиш

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Савол: Рамазон ойи олдидан луқмани ҳалоллаш мақсадида балиқ еб олиш керак деган мазмунда видео кўриб қолдим. Ростдан ҳам шундай тавсиялар борми?


Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.

Минг афсуски, айрим ҳолларда обуначини кўпайтириш мақсадида динда йўқ бўлган маълумотларни тарқатадиганлар ҳам учраб туради. Шунинг учун мусулмон киши доимо динига оид ҳукмларни ким айтаётганига эътибор қаратмоғи лозим экан.

Рамазон олдидан балиқ ейиш ҳақидаги гап-сўзлар ҳам ана шу асоссиз маълумотлар сирасига киради. Тўғри, халқимиз орасида “Балиқ луқмаи ҳалол” деган гап бор. Аммо унинг маъноси балиқ инсон организмида аввал ейилган шубҳали нарсаларни ҳалоллайди, дегани эмас, балки балиқ бошқа ҳайвонлардан фарқли ўлароқ, унинг ўлиб қолганини ҳам еса бўлади, деганидир. Зеро бу борада келган ҳадиси шарифлар ҳам ушбу мазмунга далолат қилади.

Жумладан, Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Бизга икки ўлимтик ва икки қон ҳалол қилинди. Икки ўлимтик; балиқ ва чигирткадир. Икки қон бўлса, жигар ва қора талоқдир, дедилар (Ибн Можа ва Ҳоким ривоят қилган).

Фақатгина ўлиб қолган балиқлар ичида ҳеч қандай ташқи омилсиз, бесабаб ўлиб қолганини еб бўлмайди. Валлоҳу аълам.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.