Жумодус соний - луғатда "кейинги-иккинчи совуқ" маъносида. Ҳижрий-қамарий тақвимга кўра йилнинг олтинчи ойи шу номни олган. Бу ой "жумодул-охир" ҳам дейилади.
|
Ҳижрий 2 йил, жумодус соний ойи (мил. 623 йил декабрь) |
– Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бир 150-200 муҳожир билан Қурайшнинг Маккадан Шомга йўл олган карвонига қарши ғазотга отландилар. Зул Ушайра деган жойга етганларида карвон бир неча кун олдин ўтиб кетгани маълум бўлди. Бу Ислом тарихида «Зул ушайра» ғазоти деб аталади; – ушбу ғазотда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Бани Мудлиж қабиласи билан урушмаслик ҳақида битим туздилар. |
|
Ҳижрий 3 йил, жумодус соний ойи (мил. 624 йил ноябрь-декабрь) |
– Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳу сарияси бўлди. |
|
Ҳижрий 6 йил, жумодус соний ойи (мил. 627 йил октябрь-ноябрь) |
– Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳу сарияси бўлди. |
|
Ҳижрий 7 йил, жумодус соний ойи (мил. 628 йил октябрь) |
– Ҳисмо сарияси бўлди. |
|
Ҳижрий 8 йил, жумодус соний ойи (мил. 629 йил сентябрь-октябрь) |
– Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Амр ибн Ос розияллоҳу анҳу бошчилигида 300 кишилик сарияни Қуро водийи ортидаги Зотус Салосил диёрига юбориб, уларнинг кетидан Абу Убайда ибн Жарроҳ розияллоҳу анҳу бошчилигида 200 кишилик мадад кучларини жўнатдилар. |
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Аллома Қози Байзовий раҳимаҳуллоҳ ҳақида қизиқ ривоят бор:
"Байзовий ўзининг "Анворут танзил ва асрорут таъвил" номли тафсирини ёзиб битиргач, уни султонга кўрсатиш учун Бағдодга йўл олди. Мақсади султондан тирикчилик ва замон ташвишларига асқотадиган бирор нарса олиш эди.
Йўлда бир қишлоқда тўхтади. Шайхлардан бирининг уйида меҳмон бўлди. Шайх уни меҳмон қилди. Зиёфатдан сўнг шайх ундан сўради:
- Қаерга кетаяпсан?
- Бағдодга!
- Нега?
- Мен бир тафсир ёздим. Кўп меҳнат қилдим. Қизларим бор. Уларнинг бўйи етиб қолган. Уларни турмушга беришим керак!
Шайх сўради:
- "Ийяка наъбуду ва ийяка настаъийн"ни нима деб тафсир қилдинг?
- Биз бу оятни "Сендан Ўзгага ибодат қилмаймиз, Сендан Ўзгадан ёрдам сўрамаймиз" деб тафсир қилдик!
- Нега унақада ўзгадан ёрдам сўрагани бораяпсан?!
Шайхнинг гапи Байзовийга таъсир қилди. Бағдодга бормади. Орқасига қайтди.
Айтишларича, унинг тафсирига ана шундан сўнг қабулият берилди. Тириклигида ҳам, вафот этганидан кейин ҳам олимлар унга мурожаат қилишди ва қилишаяпти.
Унинг тафсирига уч мингдан ортиқ тафсир, ҳошия ва таълиқлар битилди. Жуда кўп инсон ундан фойда олди ва олмоқда!
"Ар-риҳлатул Айёшийя" асаридан Абдулазим АКРОМ