Кеча, 21 январь куни Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институти, Имом Термизий номидаги ислом институти, Мир Араб олий мадрасаси ҳамда Самарқанд Ҳадис илми мактабида “Саҳиҳи Бухорий” асари хатми кутуб қилинишига бағишланган тадбирлар бўлиб ўтди. Уларда Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳамда олий диний таълим муассасалари раҳбарияти, устозлар ва талабалар иштирок этишди.
Мазкур тадбирларда сўзга чиққан нотиқлар томонидан Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари ташаббуси билан хатми кутуб тадбирлари сони ортиб, узлуксиз давом этаётгани, хусусан, “Саҳиҳи Бухорий” хатми кутуби – ҳадис ва суннат борасидаги илмларни бойитиш, билим ва тажриба алмашиш каби манфаатлар билан бирга диёримизга барака ва раҳмат бўлиши алоҳида қайд этилди.
Жумладан, Тошкент ислом институтида Қуръон тиловати билан бошланган маросимда институт ректори Уйғун Ғофуров тадбирни кириш сўзи билан бошлаб берди. Сўнгра Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Зайниддин домла Эшонқулов юртимизда сўнгги йилларда диний-маърифий соҳадаги янгилик ва ўзгаришлар, хусусан, диний таълим муассасалари фаолияти ва таълим сифати тубдан яхшилаётгани, ана шундай хатми кутублар ўқиш йўлга қўйилгани тўғрисида сўзлади. “Ҳадис ва ислом тарихи фанлари” кафедраси доценти Саййид Раҳматуллоҳ Термизий “Саҳиҳи Бухорий” асарини хатми кутуб қилиб ўқишнинг фазилатлари ҳақида гапирди. Катта ўқитувчи Фахриддин домла Маманосиров эса хатми кутуб қилиш тартиби, шартлари ва одоблари ҳақида эслатиб ўтди.
Устозлардан яна бири – Раҳматуллоҳ домла Махсумхонов хатми кутубни бошлаш рамзи сифатида “Саҳиҳи Бухорий” асарининг аввалги ҳадисларини ўқиб берди. Бошқа ҳудудларда ҳам шу тартиб асосида “Саҳиҳи Бухорий” асарининг хатми кутубига киришаётган талабаларга дуолар берилди.
Маълумот ўрнида, тарихимизда “Қуръони карим” хатм қилингани каби “Саҳиҳи Бухорий” ҳам ёзилганидан буён тўлиқ ўқилиб, хатм қилиниб, ундан барака ҳосил қилинган. “Саҳиҳи Бухорий” тўлиқ ўқилиб, хатмдан сўнг қилинган дуолар ижобат бўлгани жуда кўплаб тажрибалардан ўтган ҳақиқат.
Аллоҳ таоло “Саҳиҳи Бухорий” хатмига киришган устоз ва толиби илмларга куч-қувват бериб, бу эзгу анъана туфайли юртимизда тинчлик-офият, хайру барака зиёда бўлишини насиб айласин.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Кунларнинг бирида Сулаймон ибн Абдулмалик вазир, шаҳзода ва мулозимлари билан бирга Масжидул ҳаромга борди. У барча мусулмонлар каби эҳром (ридо ва изор) кийиб олганди.
Унинг олдида тўлин ой каби нурли, атиргул куртакларидек янги ва хушбўй икки ўғли ҳам бор эди.
Ер юзининг учдан бир қисмини бошқарган мусулмонлар халифаси Байтуллоҳни тавоф қилиб бўлгач, ўзига яқин бир кишидан: “Макканинг олими ким?” деб сўради.
Унга: “Ато ибн Абу Рабоҳ”, деб жавоб беришди.
У: “Мени у билан учраштиринг”, деди.
Шундай қилиб, у билан учрашди. Ато ибн Абу Рабоҳ қора танли, жингалак сочли ва ясси бурунли ҳабаш кекса одам экан.
Халифа: “Бутун дунёга шуҳрати тарқалган Ато ибн Абу Рабоҳ сенмисан?” деди.
У: “Ҳа, шундай дейишади”, деди.
Сулаймон ибн Абдулмалик: “Бу шарафга қандай эришдингиз?” деб сўради.
Ато ибн Абу Рабоҳ раҳимаҳуллоҳ: “Инсонларнинг қўлидаги мол-дунё (таъма)дан юз ўгириш ва илм билан уларнинг ҳожатларини қондириш орқали”, деб жавоб берди.
Яна бундай деди: “Агар инсонлар илмингиздан беҳожат бўлсалар, мол-дунёингиз билан уларнинг ҳожатини раво қиласиз. Агар одамларнинг мол-мулкидан беҳожат бўлсангиз, улар сизнинг илмингизга муҳтож бўладилар. Пешона тери ва қўл меҳнати орқали ризқ талаб қилиш энг афзалидир. Ўтган уламоларнинг аксарияти касб-ҳунар билан машғул бўлганлар”.
Сулаймон: “Ҳаж амаллари ҳақида Ато ибн Абу Рабоҳдан бошқа ҳеч ким фатво бермасин”, деди.
Сулаймон ибн Абдулмалик ўғилларига: “Эй ўғилларим, Аллоҳга тақво қилинг. Аллоҳга қасамки, Аллоҳ Ўзи хоҳлаган бандасининг даражасини кўтаради. Ҳатто бойлиги ва насаби бўлмаган ҳабаш қул бўлса ҳам. Аллоҳга қасамки, Ўзи хоҳлаган кишини хор қилади, ҳатто у олийжаноб наслдан бўлса ҳам”.
Халифа яна сўзини давом эттириб бундай деди: “Сиз гувоҳи бўлган бу киши – Қуръон таржимони Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳунинг меросхўридир. Шундай экан илм ўрганинг, илм ўрганинг”.
Даврон НУРМУҲАММАД