Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
05 Март, 2026   |   16 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:34
Қуёш
06:52
Пешин
12:40
Аср
16:33
Шом
18:22
Хуфтон
19:34
Bismillah
05 Март, 2026, 16 Рамазон, 1447

Диний идорада Усмон Мусҳафи матни тадқиқ қилинмоқда

24.10.2025   49851   3 min.
Диний идорада Усмон Мусҳафи матни тадқиқ қилинмоқда

Шу йил 17 октябрь куни Ўзбекистон мусуломонлари идораси Кутубхонасида Ҳазрати Усмон Мусҳафи матнини кодикологик тадқиқ қилиш бўйича йиғилиш бўлиб ўтди. Унда Идоранинг “Қуръон ва тажвидни ўргатиш” бўлими бошлиғи Шайх Алижон қори Файзуллоҳ ва Кутубхона бўлими бошлиғи Камолиддин Маҳкамов бошчилигида бўлим ходимлари иштирок этди.
 

Йиғилишда “Мўйи муборак” мадраса-музейида сақаланаётган Ҳазрати Усмон Мусҳафи матнини тадқиқ қилишда эътибор қаратиш керак бўлган жиҳатларга урғу қаратилди. Хусусан, Шайх Алижон қори Файзуллоҳ Ҳазрати Усмон Мусҳафи хатига оид муҳим қоида, қироатлар ва уларнинг ёзилиш қоидалари ҳамда Мусҳафи шарифни ёзишда омонатдорликка алоҳида эътибор қаратиш алоҳида таъкидлади. Шунингдек, тадқиқотда амалга ошириш лозим бўлган муҳим вазифалар белгилаб олинди.


Ҳозирда махсус режа асосида Ҳазрати Усмон Мусҳафи матнини тадқиқ қилиш ишлари олиб борилмоқда. Тадқиқотда қуйидаги жиҳатларга алоҳида эътибор қаратилган: 
 

  1. Тадқиқот ишига Ўзбекистон мусулмонлари идораси Кутубхона, “Қуръон ва тажвидни ўргатиш” бўлими ва Тошкент ислом институти “Қуръон илмлари” кафедраси ходимлари жалб этилган.
  2. Ҳазрати Усмон Мусҳафи асл нусхасининг электрон шакли тадқиқотнинг асосий объекти саналади.
  3. Ҳазрати Усмон Мусҳафининг танқидий матни тайёрланмоқда.
  4. Танқидий матн тайёрлашда Туркия ва Англияда сақланаётган Усмон Мусҳафи нусхаларидан ҳам фойдаланилмоқда.
  5. Ҳар бир сатр алоҳида ёзилиб, сатрлар ва оятлар рақамлари қизил рангда ажратилиб кўрсатилмоқда.
  6. Тошкентдаги Усмон Мусҳафининг ўзига хос хусусиятларига урғу берилмоқда.
  7. XIX асрда қоғоз саҳифага кўчирилган матнда учраётган айрим камчиликлар сноскада қайд этилиб, изоҳлаб борилмоқда.
     

Маълумот ўрнида Ўзбекистон мусулмонлари идораси Кутубхонасида Қуръони карим қўлёзма нусхаларининг нодир намуналаридан бири  Ҳазрати Усмон Мусҳафи сақланади. Қуръони каримнинг ушбу ноёб ва қадимий қўлёзма нусхаси тадқиқотчилар ва кенг жамоатчиликнинг доимий эътиборида бўлган.
 

2023 йил 22 декабрь куни Президентимиз Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида ўтказилган Республика маънавият ва маърифат кенгашининг кенгайтирилган йиғилишида музейлар фаолиятини такомиллаштириш бўйича етти йиллик дастур қабул қилиниши эълон қилинди. Ушбу йиғилиш топшириқлари бўйича тузилган 50-сон Баённоманинг 47-бандида Муқаддас китоб – Усмон Қуръони саҳифаларининг консервация ва реставрация қилинишини таъминлаш белгиланган.


Мазкур дастурни амалга ошириш мақсадида Ўзбекистон Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси саъй-ҳаракати билан маҳаллий ва хорижлик мутахассислар, жумладан, Кембриж университетидан Кристине Росе, франциялик реставраторлар Ахелле Делеау ва Cоралие Барбе, Истанбул қўлёзмалар устахонаси ва архив бўлими мудири Нил Байдар иштирокида Ҳазрати Усмон мусҳафини келгусида муҳофаза қилиш бўйича босқичма-босқич таъмирлаш режаси ишлаб чиқилди.


Унга кўра, “Енгил реставрация ишлари”ни амалга оширишда Ҳазрати Усмон Қуръони саҳифаларини сканер қилиш ва матнини кодикологик тадқиқ қилиш бўйича йўналишлар белгилаб олинган эди. 
 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

Диний идорада Усмон Мусҳафи матни тадқиқ қилинмоқда Диний идорада Усмон Мусҳафи матни тадқиқ қилинмоқда Диний идорада Усмон Мусҳафи матни тадқиқ қилинмоқда Диний идорада Усмон Мусҳафи матни тадқиқ қилинмоқда Диний идорада Усмон Мусҳафи матни тадқиқ қилинмоқда
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Банданинг ҳаққи

05.03.2026   392   2 min.
Банданинг ҳаққи

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Банданинг ҳаққи енгил қараладиган нарса эмас. Бу ҳақ – то адо қилинмагунча кечилмайдиган ҳақ. Бу шундай ҳақки, Аллоҳ таоло аралашмайдиган ҳақ.

Банданинг ҳаққи иймоннинг бир бўлаги. Адо қилинмагунча жаннатга киришдан тўсиб турадиган девор. Бандани ҳаққини адо қилиш аслида иймон келтиришдан бошланади.

Гувоҳлик бераман албатта Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқдир, яна гувоҳлик бераман албатта Муҳаммад алайҳиссалом Аллоҳнинг бандаси ва элчисидир.

“Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқдир” бу калом Аллоҳнинг ҳаққидир.

“Муҳаммад Аллоҳнинг бандаси ва элчисидир” буниси эса банданинг ҳаққидир.

Ушбу жумлалар бир-биридан ажратилганда эса, иймон мукаммал бўлмайди.

Намозни баркамол ўқингиз, Аллоҳнинг ҳаққидир.

“Закот берингиз” банданинг ҳаққидир.

“Аллоҳга итоат этингиз” Аллоҳнинг ҳаққидир.

“Пайғамбарга итоат этингиз” банданинг ҳаққидир.

“Менга ва ота-онангга шукр қилгин”

“Менга (шукр қилгин) Аллоҳнинг ҳаққидир.

“Ота-онангга шукр қилгин” банданинг ҳаққидир.

Агар киши Аллоҳнинг ҳаққини гўзал адо қилса-ю, банданинг ҳаққига риоя қилмаса нажот топмайди.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: “Ким ҳаж қилса-ю, (унда) рофас (фаҳш) ва фисққа йўл қўймаган бўлса, у уйига худди онадан янги туғилгандек гуноҳлардан пок бўлиб қайтади” (Имом Бухорий ривояти).

“Ҳаж” – Аллоҳнинг ҳаққи.

“Фахш ва фисқ” бандалар ҳаққига риоя қилмаслик оқибатида бўлади.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга “Фалончи аёл кечалари намоз ўқиб, кундузлари рўза тутади. Бироқ тили ёмон, қўшниларига беҳаёлик билан озор беради”, дейишган эди, у зот соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Унда яхшилик йўқ, у дўзахда” , дедилар (Имом Ҳоким ривояти, саҳиҳ ҳадис).

“Намоз ва рўза” Аллоҳнинг ҳаққи. Аёл уни адо қиларди.

“Тилдаги озор ва беҳаёлик” бандаларнинг ҳаққи. Шу ҳақ адо қилинмагани сабабли “Унда яхшилик йўқ, у дўзахда”, дедилар.

 

Ёрбек ИСЛОМОВ,
Олмазор тумани “Охунгузар” масжиди имом-хатиби.

 

 

Мақолалар