Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
06 Феврал, 2026   |   18 Шаъбон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:09
Қуёш
07:29
Пешин
12:42
Аср
16:03
Шом
17:49
Хуфтон
19:03
Bismillah
06 Феврал, 2026, 18 Шаъбон, 1447
Мақолалар

Нега Каъбанинг иккита томи бор?

04.02.2026   1778   2 min.
Нега Каъбанинг иккита томи бор?

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Каъба биносининг мустаҳкамлигини таъминлаш учун унга қўшимча том қурилган бўлиб, у ички ва ташқи томлардан иборат. Ушбу икки том орасидаги масофа бир метрдан ортиқни ташкил этади.

Ташқаридан қараганда ёки Каъба ичига кириб, шифтга қаралса, том бир қаватдек туюлади.  Каъбанинг юқорисига чиқгач, томнинг икки қаватдан иборат эканлиги билинади.

Каъбадаги ички шифт ва ташқи томлар асосан ёғочдан ишланган. Ташқи том Бирмадан келтирилган 49 дона Тик (teak) дарахти ёғочидан тайёрланган. Ҳар икки том махсус елим билан маҳкамланган бўлиб, бу уларнинг бутунлигига зарар етказмаслигини таъминлайди.

Тик ёғочи дунёдаги энг қаттиқ ва чидамли ёғочлардан бири ҳисобланади. Унинг таркибида табиий мойлар кўп бўлгани учун у намликка, чиришга ва турли ҳашаротларга (масалан, термитларга) ниҳоятда бардошлидир. Чидамлилиги туфайли ундан асосан кемасозликда, қимматбаҳо мебеллар ясашда ва тарихий обидаларнинг том қисмларини қуришда фойдаланилади. Асосан Жанубий ва Жанубий-Шарқий Осиёда (Ҳиндистон, Индонезия, Мьянма/Бирма) ўсади.

Маълумотларга кўра, Каъбанинг ички том қисми тарих давомида 100 мартадан ортиқ таъмирланган. Илк таъмирлаш ишлари Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссломнинг охирги ҳаж сафарларидан қайтганларидан сўнг, баъзи тошлар тушиб кетганда амалга оширилган. Тошлар ёғоч билан алмаштирилган.

Кейинчалик, Халифа Умар ибн Хаттоб даврида ҳам бинони янада мустаҳкамлаш чоралари кўрилган ва ушбу даврда мустаҳкам хом ашёлар ишлатилгани манбаларда қайд этилади.

Ҳар йили Маккада кучли ёмғирлар мавсуми бошланганда, бир гуруҳ мутахассис усталар Каъба томини кўздан кечирадилар. Агар ёмғир суви томдаги кичик тирқишлардан ичкарига сизиб кирса, иншоотнинг ўша қисмини қайта таъмирлайдилар.

ТИИ Ҳадис ва ислом тарихи фанлари кафедраси
катта ўқитувчиси Пўлатхон Каттаев

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни нима учун севамиз? - 2 далил

04.02.2026   1836   1 min.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни нима учун севамиз? - 2 далил

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

ИККИНЧИ ДАЛИЛ

Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади:

﴿لاَ تَجْعَلُوْا دُعَآءَ الرَّسُوْلِ بَيْنَكُمْ كَدُعآءِ بَعْضِكُمْ بُعْضًا﴾

«Расулни ўз орангизда чақиришни бир-бирингизни чақиришга ўхшатманг» (Нур сураси, 63-оят).

Аллоҳ таоло ушбу оятда мўминлар бир-бирини қандай чақирсалар, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни ҳам шундай, яъни «Эй Муҳаммад», деб чақиришдан қайтарди, чунки бундай тарзда чақириш Аллоҳ таолога ҳам хуш келмайдиган беодобликдир. Аксинча, бунинг ўрнига «Ё Аллоҳнинг Расули», «Ё Аллоҳнинг Набийси», деб мурожаат қилиш айни одобдир. Аллоҳ таоло оятнинг давомида: «Расулуллоҳга нисбатан заррача беадаблик билан амалларингиз бекор бўлиб қолишидан ҳазир бўлинг», деб огоҳлантиради.

Аллоҳ таолонинг наздида Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг шу даражада иззат-икромлари борки, У Зотнинг Ўзи ҳам бу зотнинг исмларини айтиб хитоб қилмайди, мўминларни ҳам бундай тарзда чақиришдан қайтаради. Субҳаналлоҳ!

 

Мақолалар