Bandaning haqqi yengil qaraladigan narsa emas. Bu haq – to ado qilinmaguncha kechilmaydigan haq. Bu shunday haqki, Alloh taolo aralashmaydigan haq.

Bandaning haqqi iymonning bir bo‘lagi. Ado qilinmaguncha jannatga kirishdan to‘sib turadigan devor. Bandani haqqini ado qilish aslida iymon keltirishdan boshlanadi.

Guvohlik beraman albatta Allohdan boshqa iloh yo‘qdir, yana guvohlik beraman albatta Muhammad alayhissalom Allohning bandasi va elchisidir.

“Allohdan boshqa iloh yo‘qdir” bu kalom Allohning haqqidir.

“Muhammad Allohning bandasi va elchisidir” bunisi esa bandaning haqqidir.

Ushbu jumlalar bir-biridan ajratilganda esa, iymon mukammal bo‘lmaydi.

“Namozni barkamol o‘qingiz”, Allohning haqqidir.

“Zakot beringiz” bandaning haqqidir.

“Allohga itoat etingiz” Allohning haqqidir.

“Payg‘ambarga itoat etingiz” bandaning haqqidir.

“Menga va ota-onangga shukr qilgin”

“Menga (shukr qilgin)” Allohning haqqidir.

“Ota-onangga shukr qilgin” bandaning haqqidir.

Agar kishi Allohning haqqini go‘zal ado qilsa-yu, bandaning haqqiga rioya qilmasa najot topmaydi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Kim haj qilsa-yu, (unda) rofas (fahsh) va fisqqa yo‘l qo‘ymagan bo‘lsa, u uyiga xuddi onadan yangi tug‘ilgandek gunohlardan pok bo‘lib qaytadi” (Imom Buxoriy rivoyati).

“Haj” – Allohning haqqi.

“Faxsh va fisq” bandalar haqqiga rioya qilmaslik oqibatida bo‘ladi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga “Falonchi ayol kechalari namoz o‘qib, kunduzlari ro‘za tutadi. Biroq tili yomon, qo‘shnilariga behayolik bilan ozor beradi”, deyishgan edi, u zot sollallohu alayhi vasallam: “Unda yaxshilik yo‘q, u do‘zaxda” , dedilar (Imom Hokim rivoyati, sahih hadis).

“Namoz va ro‘za” Allohning haqqi. Ayol uni ado qilardi.

“Tildagi ozor va behayolik” bandalarning haqqi. Shu haq ado qilinmagani sababli “Unda yaxshilik yo‘q, u do‘zaxda”, dedilar.

Yorbek ISLOMOV,
Olmazor tumani “Oxunguzar” masjidi imom-xatibi.