Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.
عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ، وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ. فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا اسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَصَاحِبَاهُ.
Zayd ibn Holid roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Nabiy sollallohu alayhi vasallam:
«Agar ummatimga mashaqqat bo'lishini o'ylamaganimda, albatta, ularni har namozdan oldin misvok qilishga amr etar edim, Hufton namozini kechaning uchdan biriga surar edim», dedilar.
Bas, Zayd ibn Holid roziyallohu anhu namozlarga xuddi mirzalar qulog'iga qalam qistirib olgani kabi, misvok qistirib olib hozir bo'lar edi. Qachon namozga tursa, albatta misvok qilar va so'ng yana joyiga qaytarib qo'yar edi».
Termiziy va uning ikki sohibi rivoyat qilganlar.
Bu hadisda har namozdan oldin misvok qilishga va iloji bo'lsa, Hufton namozini kechaning oxirgi uchdan birida o'qishga targ'ib qilinmoqda.
Shu bilan birga, hadisni eshitgandan keyin unga qanday amal qilish ushbu hadisning roviyci Zayd ibn Holid roziyallohu anhuning misollarida ko'rsatilmoqda.
Hozir ham xuddi Zayd ibn Holid roziyallohu anhuga o'xshab, misvogini o'zi bilan olib yuradigan va har bir namozdan oldin misvok qilib oladigan musulmonlar bor.
Ba'zi ulamolarimiz «Har namozdan oldin misvok qilish vojib», deganlar.
عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: رَكَعَتَانِ بِالسِّوَاكِ أَفْضَلُ مِنْ سَبْعِينَ رَكْعَةً بِغَيْرِ سِوَاكٍ. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالدَّارَقُطْنِيُّ.
Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Nabiy sollallohu alayhi vasallam:
«Misvok bilan o'qilgan ikki rakat namoz misvoksiz o'qilgan etmish rakat namozdan afzaldir», dedilar».
Ahmad va Dora Qutniy rivoyat qilganlar.
Sharh: Tishni va og'izni tozalab yurishga bundan ortiq targ'ib bo'lmasa kerak.
«Hadis va hayot» kitobidan
حدثنا عبد الله بن محمد بن شاكر نا يحيى بن أبي بكير نا زائدة عن منصور عن شقيق عن عبد الله قال: ذكر رجل عند رسول الله صلى الله عليه وسلم فقيل: يا رسول الله إن فلانا نام الليلة حتى أصبح ما صلى فقال النبي صلى الله عليه وسلم: ذاك رجل بال الشيطان في أذنيه أو أذنه.
Abdulloh roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi va ’alaa olihi vasallamning huzurlarida bir kishi zikr qilinib: “Yo Allohning Rasuli, falonchi kechasi bilan tong otguncha uxlayverdi, namoz o‘qimadi”, deyildi. Nabiy sollallohu alayhi va ’alaa olihi vasallam: “Bu odamning ikki qulog‘iga [yoki qulog‘iga] shayton bavl qilibdi”, dedilar”.
Abu Said Haysam ibn Kulayb Shoshiyning
“Musnadi Shoshiy” asaridan
Davron NURMUHAMMAD tarjimasi