Sayt test holatida ishlamoqda!
11 Aprel, 2025   |   13 Shavvol, 1446

Toshkent shahri
Tong
04:28
Quyosh
05:50
Peshin
12:29
Asr
17:03
Shom
19:02
Xufton
20:19
Bismillah
11 Aprel, 2025, 13 Shavvol, 1446

Prezidentlar qarori keksa onaxonning ushalmas orzusini amalga oshirdi

24.03.2018   3405   4 min.
Prezidentlar qarori keksa onaxonning ushalmas orzusini amalga oshirdi

O‘zbekiston va Tojikiston rahbarlari o‘z fuqarolari uchun viza rasmiylashtirmasdan qo‘shni mamlakat hududida 30 kungacha bo‘lish imkoniyatini yaratib berganidan xabaringiz bor.
Qardoshlar bundan unumli foydalanib, Navro‘z ayyomi nishonlangan kunlarda sayohatga otlanishdi. Xususan, ko‘plab tojikistonliklar diyorimizga tashrif buyurib, o‘z safarlarini ko‘tarinki kayfiyatda, zavq-shavq va hayratga to‘lib o‘tkazishdi. Olgan katta taassurotlarini internet ijtimoiy tarmoqlaridagi sahifalariga tezda joylashtirib, barcha bilan o‘rtoqlashdi. Bu haqda “Xalq so‘zi” nashri “news.tj” axborot portaliga iqtibosan ma’lumot berdi.
Quyida ularning ayrimlarini keltirib o‘tamiz.
“Qaror qabul qilindi: chegara ochiq! Qani ketdik. Ertalab soat 8:00dan Tojikiston – O‘zbekiston chegarasiga yetib keldik. Hech qanday tanqid yo‘q, faqat axborot. Biz tomondagi chegarada ozgina tartibsizlikni hisobga olmaganda, hamma o‘tayapti. Qardosh O‘zbekiston tomonda 5-6 nafar chegara xizmati zobiti va 2 nafar bojxona xizmati xodimi mening avtoulovimni sinchkovlik bilan tekshirdi. Qat’iy, lekin muloyimlik bilan. Buning uchun ularga plyus”, — deb yozadi Farxod Sanginov. Shuningdek, u O‘zbekistonda narx bo‘yicha hamma narsa arzonligini qayd etib, jumladan shunday ta’kidlaydi: “Bir porsiya kabobda — uchta six. Tuxum, un, mandarinlar, non — arzon”.
Aytgancha, dam olish kunlari mamlakatimizga kelgan tojikistonliklarning mahsulotlar O‘zbekistonda Tojikistonga nisbatan ancha arzonligi haqidagi fikrlari ijtimoiy tarmoqlarda asosiy o‘rinni egalladi, trendga aylandi.
Mehmonlar, shuningdek, O‘zbekiston fuqarolari tomonidan ko‘rsatilgan xushmuomalalikni alohida e’tirof etdilar.
“Yigirma yildan ortiq vaqt ichida bir-birimizni ko‘rmagan edik, bir-birimiz haqida deyarli hech narsa bilmas edik, endi xuddi o‘rtada nifoq bo‘lmagandek uchrashdik, biz haqiqatan ham o‘zbeklar bilan birodarlarmiz, biz mintaqadagi eng yaqin xalqlarmiz”, — deb qayd etadi ParvizXZ nikli yana bir foydalanuvchi.
Shular qatorida Tojikistonga tashrif buyurgan o‘zbekistonliklar ham qo‘shnilar mehmondo‘stligidan xursand ekanligini yashirmagan.
“Tojikiston xalqiga mehmondorchilik uchun rahmat, — deb yozadi samarqandlik Nodir Ahmedov. — Kecha Samarqand tarafdan Dushanbega o‘z avtoulovim bilan bordim! DAN xodimlari yaxshi va xushmuomala. Qardosh Tojikiston xalqiga mehmonnavozlik uchun minnatdorlik bildiraman. Tojikistonda hech qachon bo‘lmaganman, kecha ilk bor tashrif buyurdim, o‘z mashinamda Dushanbe, Panjikent shaharlarini aylandim, hammasi a’lo — muammo yo‘q. O‘zbek va tojik xalqiga hurmat! Prezidentlarga rahmat!”
O‘z navbatida, “Facebook”dagi Tojikistonning mashhur guruhlarida o‘zbekistonlik, O‘zbekistonning mashhur guruhlarida esa tojikistonlik ko‘plab yangi ishtirokchilar paydo bo‘ldi.
Qolaversa, o‘zbekistonliklar qo‘shni yurtdan keladigan mehmonlarga qo‘lidan kelgancha on-layn ko‘mak berishga intilgan.
“Bolalar, mana sizga Toshkent metrosi xaritasi”, — deb fotosuratlarni taqdim etgan o‘zbekistonlik Bobur Feniks.
Yana bir foydalanuvchi Otabek Fatxullayev esa Toshkentning qaysi joyida ovqatlanish mumkinligi, O‘zbekistonning istalgan bankida valyuta ayirboshlash imkoniyati mavjudligi, xususan, 1 AQSH dollarining davlat kursi haqida ma’lumot bergan.
Hatto, ayrim o‘zbekistonliklar yordam kerak bo‘lsa deb o‘z shaxsiy telefon raqamlarini, tojikistonliklar esa bunga javoban o‘z raqamlarini qoldirgan.
“Biz Samarqandga buvimiz bilan bordik. Men uni o‘z mashinamda olib bordim. U kishi 79 yoshda, — deb yozadi Nodir Ibrohiov “Facebook”dagi sahifasida. — U yo‘l bo‘yi jim ketdi. Samarqand uning Vatani va buvim endi u yerga boshqa bora olmasligi haqida ko‘p gapirardi. Lekin bordi. Uning ushalmas orzu armonini amalga oshirgan barchaga rahmat, bizning qardosh xalqlarimizga shon-sharaflar bo‘lsin. Bundan buyon doim shunday bo‘laversin”.
Eslatib o‘tamiz, joriy yil aprel oyida mamlakatlar o‘rtasidagi avtobus qatnovlari yangilanib, Tojikistondan avtobuslar O‘zbekistondagi beshta shahar — Toshkent, Samarqand, Denov, Termiz va Farg‘onaga boradi. Shundan so‘ng yuqoridagi kabi dil so‘zlari, orzular ro‘yobi ko‘payishiga shubha yo‘q.


O‘zbekiston musulmonlar idorasi matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Muftiy hazratlari maqolasi nufuzli jurnalda nashr etildi

11.04.2025   909   7 min.
Muftiy hazratlari maqolasi nufuzli jurnalda nashr etildi

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari tomonidan Qur’oni karim qo‘lyozmalarini asrab-avaylash bo‘yicha yurtimizda amalga oshirilayotgan ishlar to‘g‘risida yozilgan maqola Islom hamkorlik tashkiloti ilmiy jurnalida e’lon qilindi.

Mazkur jurnaldagi maqolada ilmiy-ma’naviy merosimizni saqlash, ilmiy tahlil qilish, ularning mazmun-mohiyati haqida keng jamoatchilikka ma’lumot berish, allomalarimiz asarlarini dunyo hamjamiyati o‘rtasida keng targ‘ib etish, ilm-fan, ma’naviyat va amaliyotda ulardan foydalanish va avlodlarga yetkazish borasida qilinayotgan ishlar haqida so‘z boradi.

Xususan, unda hukumatimiz tashabbusi bilan Katta Langar Qur’oni “Luvr” muzeyi mutaxassislari ishtirokida restavratsiya qilingani, uning ikki sahifasi Parij va Jidda ko‘rgazmalarida namoyish etilgani alohida ta’kidlangan.

Katta Langar Qur’onining tarixiy ahamiyati, musulmon dunyosidagi qadr-qimmati juda yuqori bo‘lib, mus'haf ko‘p asrlar nafaqat yurtimiz, balki dunyo ahli, butun insoniyatning ma’naviy boyligi bo‘lib xizmat qiladi, insha Alloh.

 Ma’lumot o‘rnida, Islom hamkorlik tashkiloti BMTdan keyingi o‘rinda turuvchi 57 davlat a’zo bo‘lgan hukumatlararo yirik tuzilma hisoblanadi. U musulmon dunyosi manfaatlarini himoya qilish va tinchlik-totuvlikni qaror topshirish bilan shug‘ullanadi. U 1969 yilda tashkil etilgan bo‘lib, qarorgohi Jidda shahrida joylashgan. O‘zbekiston bu tuzilmaga 1996 yilda a’zo bo‘lgan. Dunyo mo‘min-musulmonlari hayoti, ilmiy yangiliklari va muhim voqea-hodisalarga bag‘ishlangan “OIC” nomli tashkilot jurnali arab, ingliz va fransuz tillarida chop etiladi.

✅ Quyida maqolani mutolaa qilish mumkin.

------------------------------------------------------

“KATTA LANGAR QUR’ONI” TARIXI VA BUGUNGI HOLATI
 

O‘zbekiston musulmonlari idorasining kutubxonasida saqlanayotgan “Katta Langar Qur’oni” nomi bilan ataladigan Qur’oni karimning nusxasi dunyodagi eng qadimiy va nodir qo‘lyozma asarlaridan hisoblanadi. Bu nusxaning Katta Langar Qur’oni deb nomlanishi uning Qashqadaryo viloyatining Qamashi tumanidagi Langar ota masjidida saqlanganiga borib taqaladi. Sahifalar uzoq vaqt davomida “Katta Langar shayxlari” deb nom olgan Ishqiya tariqati vakillari tomonidan asrab kelingan.

Ushbu qo‘lyozma ustida ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borgan olimlarning ta’kidlashlaricha, qo‘lyozmaning bitilishi VIII asrning oxirgi choragi – arab grammatikasi qoidalari shakllangan davrga to‘g‘ri keladi.

Hozirgi kunda ushbu qo‘lyozmaning 81 sahifasi Rossiya Fanlar akademiyasining Sankt-Peterburgdagi Sharq qo‘lyozmalari institutida saqlanadi. Mashhur sharqshunos, akademik I.Yu. Krachkovskiy o‘zining “Arab qo‘lyozmalari ustida” kitobida yozishicha, bu qo‘lyozma 1936 yilda institut tomonidan notanish keksa ayoldan sotib olingan.

1998 yilda professor Ye.A. Rezvan Sharq qo‘lyozmalari institutida Ye 20 inventar raqami ostida saqlanayotgan mazkur qo‘lyozma haqida xorij matbuotida ingliz tilida “The Qur’an and its World” maqolasini e’lon qildi. Oradan bir necha oy o‘tib, fransuz sharqshunosi Fransua Derosh Sankt-Peterburgga xat yo‘llab, O‘zbekistondagi Katta Langar qishlog‘idan topilgan Qur’on sahifalari fotonusxalarini ham yuboradi. Bu nusxalardagi yozuv turi va uslubi institutda Ye 20 raqami ostida saqlanayotgan qo‘lyozmaniki bilan aynan bir xil edi.

Keyinchalik Ye. Rezvan ushbu qo‘lyozmaning ayrim sahifalari Katta Langar qishlog‘ida, shuningdek, Toshkent va Buxoroda ham saqlanishi haqida xabar topadi. 1999 yilda Katta Langar Qur’oni bilan yaqindan tanishish maqsadida O‘zbekistonga ilmiy ekspeditsiyani amalga oshirib, bir guruh sharqshunos olimlar bilan Toshkentda O‘zbekiston musulmonlari idorasi kutubxonasida saqlanayotgan Usmon mus'hafi va Langar Qur’onining bir sahifasi, Sharqshunoslik Qo‘lyozmalar institutida saqlanayotgan 1ta sahifasini, Langar ota masjidida saqlanayotgan 12 sahifani borib ko‘radi. Keyinchalik bu haqda “Usmon Qur’oni izidan” degan hujjatli film ham tayyorlaydi.

2000 yilning may oyida rossiyalik va gollandiyalik olimlarning izlanishlari natijasida, Groningen (Gollandiya) universiteti Izotop tadqiqotlari markazida mazkur qo‘lyozma pergamentining namunalari zamonaviy texnikalar yordamida radiokarbon tahlilidan o‘tkaziladi. Tekshiruv natijalariga ko‘ra, ushbu qo‘lyozma milodiy 775–995 yillar oralig‘ida ko‘chirilgan bo‘lishi mumkinligi haqida xulosa berildi. Olimlar ushbu xulosaga tayanib, qo‘lyozma VIII asrning so‘nggi choragiga tegishli, degan to‘xtamga kelishgan. Bu xulosani fransuz sharqshunosi F. Derosh ham tasdiqlaydi.

O‘zbekistonda mazkur qo‘lyozmaning jami 16 sahifasi mavjud bo‘lib, bittasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharq qo‘lyozmalari institutida saqlanadi.

Sharq qo‘lyozmalari institutida 11604 raqami ostida saqlanayotgan sahifada “Baqara” surasining 26-61-oyatlari ko‘chirilgan. Mazkur institutda 2460 raqami ostida saqlanayotgan Sadir Ziyo kutubxonasining katalogida mazkur sahifa haqida ma’lumot berilgan bo‘lib, unda sahifaning Uchinchi Xalifa Usmon ibn Affon roziyallohu anhu zamonasida ko‘chirilgan kitobga tegishli ekani aytiladi.

Ikkita sahifasi Buxoroda: bittasi Ibn Sino nomidagi Buxoro viloyat kutubxonasida, ikkinchisi Buxoro davlat muzey-qo‘riqxonasi Ark qo‘lyozmalar muzeyida saqlanmoqda. Unda Mujodala surasining 11-oyatidan Hashr surasining 3-oyatigacha yozilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi kutubxonasida Katta Langar Qur’onining avvaldan bir sahifasi saqlangan. 2003 yilda 12 sahifasi Qashqadaryo viloyatining Qamashi tumanidagi “Langar ota” masjididan keltirilgan. Hozirda 13 ta sahifasi saqlanmoqda.

Mazkur qo‘lyozma matni sayqallangan hayvon terisi – pergamentga bitilgan. Sahifalarning o‘rtacha hajmi 53x35 sm.ni tashkil etadi. Matnlar arabiy yozuv usullarining eng qadimiy turlaridan bo‘lgan ko‘fiy-hijoziy  xatida bitilgan. Qo‘lyozmaning charm muqovasi XIV asrga tegishli. XVII asr o‘rtalarida u qayta ta’mirlangan. Muqova hamda sahifalarni bir-biriga mustahkam biriktirish maqsadida arab tilidagi matnlar bitilgan qog‘ozlar yopishtirilgan.

Katta Langar Qur’oni yillar davomida ta’mirlanib, uni bezak va nuqtalar bilan to‘ldirib kelinganini ko‘rishimiz mumkin. Masalan, ba’zi sahifalarning yirtilgan burchaklariga yamoq solingan va yamalgan joyidagi oyatlar nasx xati turida yozilgan. Suralar orasiga naqsh chizilib, unga suraning nomi va oyatlarining soni nasx xatida bitilgan. Ba’zi sahifalardagi ba’zi kalimalarga harakatlar qo‘yilganini ham ko‘rishimiz mumkin.

O‘zbekiston musulmonlari idorasida saqlanayotgan Katta Langar Qur’onining avvalgi bitta sahifasida “Baqara” surasining 126–150-oyatlari, 12 sahifasida Niso surasining 136-oyatining yarmidan boshlanib, Moida surasi to‘liq va An’om surasining 82-oyatining boshlanishigacha bo‘lgan qismi bor.

Mavjud sahifalar Qur’oni karimning ikki juzini o‘z ichiga olgan. Demak, tahmin qilish mumkinki, Katta Langar Qur’oni 190–200 sahifa atrofida bo‘lgan. Bugungi kungacha ularning 97 sahifasi yoxud 47 foizigina yetib kelgan.

Muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning tashabbuslari bilan O‘zbekiston musulmonlari idorasida saqlanayotgan Katta Langar Qur’oni restavratsiya qilindi, ya’ni ko‘p asrlik chang, g‘ubor, zambrug‘u zararli bakteriyalardan tozalandi.

Mus'haf sahifalari ta’miri Madaniyat vazirligi huzuridagi Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi shafeligida Fransiyaning Luvr muzeyi restavratorlari va mahalliy mutaxassislar ishtirokida uch bosqichda, ya’ni 2019, 2020 va 2021 yillarda amalga oshirildi.

2022 yil Islom olamining noyob qo‘lyozmalaridan biri bo‘lgan Katta Langar Qur’onining 2 sahifasi O‘zbekistonning boy merosiga bag‘ishlangan Parij ko‘rgazmasida namoyish etildi.

Katta Langar Qur’onining tarixiy ahamiyati, musulmon dunyosidagi qadr-qimmati juda yuqori bo‘lib, mus'haf ko‘p asrlar nafaqat yurtimiz, balki dunyo ahli, butun insoniyatning ma’naviy boyligi bo‘lib xizmat qiladi.

 

Shayx Nuriddin Xoliqnazar,

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy.

 

 

 

 

O'zbekiston yangiliklari